« Powrót

Rozdział 17. Ustawa o kinematografii



1. Zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy. Podstawowe pojęcia ustawowe

Ustawa z 30 czerwca 2005 r. (Dz.U. nr 132 poz. 1111 ze zm.) określa zasady wspierania twórczości filmowej i innej działalności w dziedzinie kinematografii oraz ochrony zasobów sztuki filmowej.

Zgodnie z art. 2 ustawy nie stosuje się m.in. do audiowizualnej rejestracji:
- wykonań utworów słownych, słowno-muzycznych, muzycznych i scenicznych;
- zdarzeń z życia politycznego, społecznego, kulturalnego, religijnego, gospodarczego i sportowego;
- sporządzanej na potrzeby nauki, nauczania, techniki, reklamy, promocji, informacji i instruktażu;
- sporządzanej na użytek wewnętrzny kościołów i innych związków wyznaniowych;
- zdarzeń z życia prywatnego.

Na podstawie art. 3 ustawy o kinematografii, państwo sprawuje mecenat nad działalnością w dziedzinie kinematografii, jako częścią kultury narodowej, polegający w szczególności na wspieraniu produkcji i promocji filmu, upowszechnianiu kultury filmowej oraz ochronie dziedzictwa kulturalnego w dziedzinie filmu[1] .

Kinematografia obejmuje:
- twórczość filmową;
- produkcję filmów;
- usługi filmowe;
- dystrybucję i rozpowszechnianie filmów, w tym działalność kin, upowszechnianie kultury filmowej, promocję polskiej twórczości filmowej oraz gromadzenie, ochronę i upowszechnienie zasobów sztuki filmowej.

Zgodnie z art. 4 ustawy o kinematografii film jest to utwór o dowolnej długości, w tym utwór dokumentalny lub animowany, złożony z serii następujących po sobie obrazów z dźwiękiem lub bez dźwięku, utrwalonych na jakimkolwiek nośniku, umożliwiającym wielokrotne odtwarzanie, wywołujących wrażenie ruchu i składających się na oryginalną całość, wyrażającą akcję (treść) w indywidualnej formie, a ponadto, z wyjątkiem utworów dokumentalnych i animowanych, przeznaczony do wyświetlania w kinie jako pierwszym polu eksploatacji w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Stosując podstawową klasyfikację można dokonać podziału filmów na:
- animowane: w których obrazy nie są uzyskiwane na drodze rejestrowania zjawisk (w sposób ciągły) przy pomocy kamery. Źródłem danych jest często ręcznie rysowana grafika, przedstawiająca na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu (stąd też film animowany określany jest zazwyczaj mianem filmu rysunkowego lub kreskówki);
- dokumentalne;
- fabularne;
- oświatowe
Z uwagi na czas trwania wyróżnia się filmy:
- krótkometrażowe – czas projekcji trwa do ok. 20 min;
- średniometrażowe – czas projekcji trwa od 20 do ok. 55 minut;
- pełnometrażowe – czas projekcji dłuższy niż 55 minut.
Najobszerniejszy jest podział filmów ze względu na gatunki, np.:
- akcji;
- biograficzne;
- westerny;
- dramaty;
- edukacyjne;
- fantastyczne;
- historyczne

Film uznawany jest za polski, jeżeli jego producentem lub koproducentem jest podmiot, mający siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz dodatkowo spełniony jest co najmniej jeden z następujących warunków:
- autor scenariusza lub adaptowanego utworu literackiego, reżyser oraz oraz wykonawca jednej z głównych ról są obywatelami polskimi, udział środków finansowych producenta, mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w kosztach produkcji filmu stanowi 100%, przy czym środki te, do wysokości 80% kosztów produkcji filmu, muszą być wydatkowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto kopia wzorcowa jest wykonana w języku polskim;
- autor scenariusza lub adaptowanego utworu literackiego, lub reżyser, lub wykonawca jednej z głównych ról są obywatelami polskimi, udział środków finansowych koproducenta, mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w kosztach produkcji filmu stanowi co najmniej 20% przy filmie będącym koprodukcją dwustronną oraz co najmniej 10% przy filmie będącym koprodukcją wielostronną, przy czym środki te, do wysokości 80% kosztów produkcji filmu, muszą być wydatkowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto główna wersja językowa wykonana jest w języku polskim.

Deinicje pojęć użytych w ustawie o kinematografii zostały zawarte w art. 5 ustawy, zgodnie z którym:
- dystrybucja filmu jest to nabycie prawa do eksploatacji filmu, w tym prawa do wykonywania kopii filmu i przystosowania filmu do eksploatacji w wersji językowej innej niż ta, w której został wytworzony, oraz przekazanie tego prawa innym podmiotom w celu rozpowszechniania filmu;
- film niskobudżetowy jest filmem, którego koszt produkcji jest niższy niż dwukrotność maksymalnej kwoty dofinansowania filmu, ustalonej na dany rok przez Radę Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej;
- kino jest to miejsce oraz zespół urządzeń technicznych, służących do publicznego wyświetlania filmu;
- kopia wzorcowa oznacza kopię filmu, stanowiącą wzorzec przy produkcji kopii eksploatacyjnych;
- koproducent filmu to podmiot, który wspólnie z producentem organizuje, prowadzi i ponosi odpowiedzialność za produkcję filmu lub który współfinansuje produkcję filmu oraz nabywa współudział w autorskich prawach majątkowych[2] ;
- producent filmu to osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna, posiadająca osobowość prawną, która podejmuje inicjatywę, faktycznie organizuje, prowadzi i ponosi odpowiedzialność za kreatywny, organizacyjny i finansowy proces produkcji filmu;
- produkcja filmu stanowi zespół czynności twórczych, organizacyjnych, ekonomicznych, prawnych i technicznych, prowadzących do wytworzenia filmu w postaci kopii wzorcowej; warto przy okazji zaznaczyć, że zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego[3] wykonywanie kopii na jakimkolwiek nośniku jest produkcją filmu w rozumieniu ustawy, jeżeli stanowi finalny etap wytwarzania filmu, tzn. gdy przyczynia się do powstania filmu;
- rozpowszechnianie filmu polega na publicznym udostępnianiu filmu, w jakikolwiek sposób, z wyłączeniem nadawania przez nadawców telewizyjnych;
- upowszechnianie kultury filmowej to działalność, polegająca na organizowaniu przeglądów, festiwali, dni kultury filmowej, sympozjów i innej podobnej działalności kulturalnej i edukacyjnej, a także wydawanie czasopism oraz publikacji naukowych i kulturalnych, poświęconych sztuce filmowej;
- usługi filmowe to usługi świadczone w ramach wykonywanej działalności gospodarczej przez przedsiębiorców na rzecz producentów dla celów produkcji filmowej, obejmujące w szczególności czynności wykonywane przy pomocy własnych pracowników, udostępnianie pomieszczeń i hal zdjęciowych, sprzętu filmowego bez obsługi oraz wykonywanie specjalistycznych usług transportowych.

2. Polski Instytut Sztuki Filmowej

Polski Instytut Sztuki Filmowej z siedzibą w Warszawie został utworzony zgodnie z art. 7 omawianej ustawy w celu wspierania rozwoju kinematografii.

Instytut realizuje zadania z zakresu polityki państwa w dziedzinie kinematografii, w szczególności poprzez:
- tworzenie warunków do rozwoju polskiej produkcji filmów i koprodukcji filmowej;
- inspirowanie i wspieranie rozwoju wszystkich gatunków polskiej twórczości filmowej, a w szczególności filmów artystycznych, w tym przygotowanie projektów filmowych, produkcji filmów i rozpowszechnianie filmów;
- wspieranie działań mających na celu tworzenie warunków powszechnego dostępu do dorobku polskiej, europejskiej i światowej sztuki filmowej;
- wspieranie debiutów filmowych oraz rozwoju artystycznego młodych twórców filmowych;
- promocję polskiej twórczości filmowej;
- dofinansowanie przedsięwzięć z zakresu przygotowania projektów filmowych, produkcji filmów, dystrybucji filmów i rozpowszechniania filmów, promocji polskiej twórczości filmowej i upowszechniania kultury filmowej, w tym produkcji filmów, podejmowanych przez środowiska polonijne;
- świadczenie usług eksperckich organom administracji publicznej;
- wspieranie utrzymywania archiwów filmowych;
- wspieranie rozwoju potencjału polskiego niezależnego przemysłu kinematograficznego, a w szczególności małych i średnich przedsiębiorców działających w kinematografii.

Polski Instytut Sztuki Filmowej dofinansowuje różne dziedziny kinematografii w ramach programów operacyjnych[4] .
W roku 2014 instytut będzie prowadził następujące programy operacyjne[5] :
- Produkcja Filmowa;
- Promocja Polskiego Filmu za Granicą
- Edukacja i Upowszechnianie Kultury Filmowej;
- Rozwój Kin.

Program Operacyjny Produkcja Filmowa składa się z 5 priorytetów:
PRIORYTET I Stypendia scenariuszowe filmów;
– autorskich
– o tematyce historycznej
– dla młodego widza i widowni familijnej
– o znaczącym potencjale frekwencyjnym
PRIORYTET II Rozwój projektu filmów;
– autorskich
– o tematyce historycznej
– dla młodego widza i widowni familijnej
PRIORYTET III Produkcja filmów fabularnych;
– autorskich
– o tematyce historycznej
– dla młodego widza i widowni familijnej
– o znaczącym potencjale frekwencyjnym
PRIORYTET IV Produkcja filmów dokumentalnych;
– autorskich
– o tematyce historycznej
PRIORYTET V Produkcja filmów animowanych;
– autorskich
– o tematyce historycznej
– dla młodego widza i widowni familijnej
– o znaczącym potencjale frekwencyjnym

Celem programu jest wspieranie produkcji filmowej na etapie powstawania scenariusza, rozwoju projektu oraz produkcji filmu, a w szczególności:
– tworzenie warunków do rozwoju projektów filmów polskich oraz koprodukcji
krajowych i międzynarodowych,
– inspirowanie i wspieranie produkcji wszystkich rodzajów polskiej twórczości
filmowej, a w szczególności filmów autorskich,
– wspieranie debiutów reżyserskich,
– wspieranie koprodukcji międzynarodowych, podejmowanych przez polskich
producentów,
– dofinansowanie produkcji filmów, których scenariusze zostały wyłonione
w konkursach ogłaszanych przez PISF,
– priorytetowe dofinansowanie produkcji filmów, których okres rozwoju projektu,
tzw. development, był współfinansowany ze środków PISF.

Uprawnieni do dofinansowania są:
- scenarzyści - w zakresie priorytetu I;
- producenci filmowi - w zakresie priorytetów II-V.

Program Operacyjny Edukacja i Upowszechnianie Kultury Filmowej
Celem programu jest:
– edukacja filmowa, w tym szczególnie młodej widowni,
– wspieranie działań mających na celu tworzenie warunków powszechnego
dostępu do dorobku polskiej, europejskiej i światowej sztuki filmowej,
– wspieranie rozwoju artystycznego i zawodowego twórców filmowych,
– promocja filmów o szczególnych walorach artystycznych,
– wspieranie procesu cyfrowej rekonstrukcji filmów i zachowanie archiwalnych
zbiorów filmowych,
– rozwój badań i analiz naukowych z zakresu kinematografii i rynku audiowizualnego,
– przeciwdziałanie piractwu.
Program realizowany jest przez pięć priorytetów:
Priorytet I: Edukacja filmowa i kształcenie profesjonalne
Priorytet II: Wydarzenia filmowe
Priorytet III: Filmowe inicjatywy lokalne
Priorytet IV: Rekonstrukcja cyfrowa
Priorytet V: Badania i rozwój

PRIORYTET I: EDUKACJA FILMOWA I KSZTAŁCENIE PROFESJONALNE
1. Celem priorytetu jest:
1.1. Edukacja filmowa.
1.2. Zwiększenie dostępu do dorobku polskich i światowych twórców filmowych.
1.3. Podnoszenie kwalifikacji i profesjonalnych umiejętności przedstawicieli
wszystkich grup zawodowych, pracujących na potrzeby polskiej kinematografii.
2. Rodzaje kwalifikujących się zadań:
2.1. Systematyczna edukacja, dotycząca historii filmu polskiego i światowego,
estetyki filmowej i środków wyrazu, społecznych funkcji filmu.
2.2. Rozwój filmoteki szkolnej.
2.3. Szkolenie nauczycieli w zakresie edukacji filmowej.
2.4. Organizacja w kraju i za granicą kursów, szkoleń, warsztatów i innych
przedsięwzięć lub programów długoterminowych, zmierzających do podnoszenia kwalifikacji wszystkich grup zawodowych, pracujących na potrzeby
polskiej kinematografii.
2.5. Podnoszenie kwalifikacji zawodowych w kraju i za granicą wszystkich grup
Zawodowych, pracujących na potrzeby polskiej kinematografii w ramach programów wspieranych przez PISF.
2.6. Programy dla studentów i absolwentów szkół filmowych, ułatwiające profesjonalny debiut.
2.7. Realizacja szkolnych filmów krótko- i średniometrażowych.
2.8. Realizacja pozaszkolnych filmów krótko- i średniometrażowych w ramach
programów wspieranych przez PISF.
2.9 Realizacja filmów krótko- i średniometrażowych przez debiutujących twórców w ramach porozumień producentów ze szkołami filmowymi.
2.10 Zakup sprzętu oraz oprogramowania, służącego do edukacji i produkcji filmów.
2.11.Inne działania, realizujące cele priorytetu.

3. Beneficjenci:
3.1. Państwowe i samorządowe instytucje kultury i instytucje filmowe.
3.2. Szkoły i uczelnie.
3.3. Organizacje pozarządowe.
3.4. Profesjonalne firmy szkoleniowe w sferze kinematografii.
3.5. Kina.
3.6. Dyskusyjne kluby filmowe.
3.7. Media.
3.8. Inne podmioty, zajmujące się upowszechnianiem kultury.

PRIORYTET II: WYDARZENIA FILMOWE
1. Celem priorytetu jest upowszechnianie i popularyzacja kultury filmowej.
2. Rodzaje kwalifikujących się zadań: organizacja festiwali, przeglądów, wystaw
i innych imprez o zasięgu krajowym i międzynarodowym, promujących filmy ważne dla kultury narodowej, europejskiej i światowej.
3. Beneficjenci:
3.1. Państwowe i samorządowe instytucje kultury i instytucje filmowe.
3.2. Organizacje pozarządowe.
3.3. Kina.
3.4. Inne podmioty, zajmujące się upowszechnianiem kultury.

PRIORYTET III: FILMOWE INICJATYWY LOKALNE
1. Celem priorytetu jest:
1.1. Upowszechnianie kultury filmowej.
1.2. Wspieranie działań promocyjnych i marketingowych, mających na celu zwiększenie widowni filmów o wysokich walorach artystycznych poprzez sieć
kin studyjnych i lokalnych.
1.3. Popularyzacja sztuki filmowej.
2. Rodzaje kwalifikujących się zadań:
2.1. Rozpowszechnianie filmów w sieci kin studyjnych i lokalnych.
2.2. Działalność DKF.
2.3. Organizacja festiwali, przeglądów, wystaw i innych promujących sztukę filmową imprez o zasięgu lokalnym.
2.4. Organizacja konkursów filmowych.
2.5. Tworzenie warunków do odbioru sztuki filmowej dla osób niepełnosprawnych.
3. Beneficjenci:
3.1. Państwowe i samorządowe instytucje kultury i instytucje filmowe.
3.2. Organizacje pozarządowe.
3.3. Kina.
3.4. Dyskusyjne kluby filmowe.
3.5. Inne podmiot, zajmujące się upowszechnianiem kultury filmowej.

PRIORYTET IV: REKONSTRUKCJA CYFROWA
1. Celem priorytetu jest ochrona i zachowanie archiwalnych zbiorów filmowych.
2. Rodzaje kwalifikujących się zadań:
2.1. Rekonstrukcja cyfrowa filmów polskich oraz ich przygotowanie do
rozpowszechniania.
2.2 Systemowe projekty dotyczące zabezpieczania dla celów cyfrowych materiałów filmowych wyprodukowanych po 2005 roku dla celów archiwalnych na nośnikach światłoczułych.
2.3 Tworzenie publicznych repozytoriów cyfrowych w celu upowszechniania filmów.
3. Beneficjentami programu są podmioty, będące właścicielami praw majątkowych do
filmów a w przypadku zadań wskazanych w pkt 2.2 także podmioty działające w ich imieniu.

PRIORYTET V: BADANIA I ROZWÓJ
1. Celem priorytetu jest:
1.1. Rozwój badań naukowych z zakresu wiedzy o filmie.
1.2. Zwiększenie dostępu do opracowań i informacji na temat sztuki filmowej.
1.3. Badanie rynku audiowizualnego.
1.4. Integracja środowisk praktyków i teoretyków wokół problemów rozwoju
i upowszechniania kultury filmowej.
1.5. Wspieranie działań, mających na celu tworzenie warunków powszechnego
dostępu do dorobku polskiej, europejskiej i światowej sztuki filmowej.
1.6. Opracowywanie projektów rozwojowych, w tym inwestycyjnych, mających
znaczenie dla rozwoju rynku audiowizualnego w Polsce.
1.7. Przeciwdziałanie piractwu.
2. Rodzaje kwalifikujących się zadań:
2.1. Prace badawcze dotyczące kinematografii.
2.2. Publikacja opracowań naukowych z dziedziny kinematografii.
2.3. Organizacja kongresów, konferencji i sympozjów, mających na celu pogłębianie i upowszechnianie wiedzy o filmie.
2.4. Publikacja książek i czasopism z zakresu wiedzy o filmie.
2.5. Działalność portali z zakresu wiedzy o filmie.
2.6. Badania rynkowe w sferze kinematografii.
2.7. Wdrażanie projektów zapobiegających łamaniu praw autorskich w sferze
kinematografii oraz zwalczanie piractwa.
2.8. Przygotowanie innowacyjnych projektów o szczególnym znaczeniu dla
rozwoju rynku audiowizualnego.
2.9. Przygotowanie i prowadzenie projektów, służących systemowemu rozwojowi rynku kinematograficznego w Polsce w zakresie jego organizacji i finansowania.
2.10.Inne działania realizujące cele priorytetu.
3. Beneficjenci:
3.1. Państwowe i samorządowe instytucje kultury i instytucje filmowe.
3.2. Organizacje pozarządowe.
3.3. Szkoły i uczelnie.
3.4. Podmioty działające w sferze przemysłu audiowizualnego.
3.5. Wydawnictwa.
3.6. Inne podmioty, zajmujące się upowszechnianiem kultury filmowej.

Program Operacyjny Rozwój Kin
Celem programu jest:
– tworzenie warunków powszechnego dostępu do dorobku polskiej, europejskiej i światowej sztuki filmowej,
– wspieranie działalności kin oraz poprawa warunków funkcjonowania instytucji filmowych,
– dostosowanie kin do cyfrowego standardu wyświetlania filmów.
Program realizowany jest przez dwa priorytety:
Priorytet I: Modernizacja kin
Priorytet II: Cyfryzacja kin

PRIORYTET I: MODERNIZACJA KIN
1. Celem priorytetu jest wspieranie działalności kin oraz poprawa warunków ich funkcjonowania.
2. Rodzaje kwalifikujących się projektów:
2.1. Współfinansowanie budowy, modernizacji i adaptacji obiektów na cele związane z prowadzeniem działalności filmowej.
2.2. Współfinansowanie zakupu i modernizacji trwałego wyposażenia do prowadzenia działalności filmowej, w tym sprzętu umożliwiającego odbiór filmów przez osoby niepełnosprawne.
2.3. Inne działania realizujące cele priorytetu.
3. Beneficjenci:
3.1. Kina uczestniczące w sieci Europa Cinemas lub sieci kin studyjnych i lokalnych.
3.2. Kina nienależące do sieci pod warunkiem, że filmy europejskie w ich rocznym repertuarze stanowią (bądź będą stanowić) nie mniej niż 30%, w tym filmy
polskie nie mniej niż 15%.
3.3. Instytucje filmowe, studia i wytwornie filmowe.
3.4. Szkoły filmowe, stowarzyszenia lub fundacje, które prowadzą systematyczną działalność kinową.
3.5. Inne podmioty, prowadzące działalność kinową.

PRIORYTET II: CYFRYZACJA KIN
1. Celem priorytetu jest stworzenie sieci polskich kin cyfrowych.
2. Rodzaje kwalifikujących się projektów:
2.1. Współfinansowanie zakupu sprzętu do projekcji cyfrowych o minimalnej rozdzielczości 2K w standardzie DCI.
3. Beneficjentami mogą być kina, które spełniają wszystkie cztery poniższe warunki:
3.1. Należą do sieci kin studyjnych i lokalnych.
3.2. Wyświetlają filmy minimum na 300 seansach rocznie.
3.3. Prowadzą działalność programową na rzecz młodej widowni i edukacji filmowej.
3.4. Działają co najmniej rok.

Program Operacyjny Promocja Filmu Polskiego za Granicą
1. Cel programu:
1.1. Promocja filmów polskich, zakwalifikowanych do ubiegania się o nagrody na
festiwalach międzynarodowych, zaliczonych przez FIAPF do kategorii konkursowych festiwali filmów fabularnych oraz o prestiżowe międzynarodowe
nagrody filmowe, tj. nagrody Amerykańskiej Akademii Filmowej – Oscar,
Złote Globy oraz nagrody EFA.
1.2. Promocja polskich filmów oraz osiągnięć polskich twórców filmowych poza
granicami kraju w ramach międzynarodowych festiwali i imprez filmowych
innych niż wymienione w ppkt 1.1.
1.3. Prezentacja polskiego filmu oraz dorobku polskich twórców filmowych poza
granicami kraju w formie przeglądów, retrospektyw, pokazów specjalnych,
konferencji, wystaw itp.
1.4. Realizacja współpracy międzynarodowej w dziedzinie filmu, w szczególności
zmierzająca do inicjowania koprodukcji, promowania polskiego przemysłu
filmowego oraz udziału gości zagranicznych w krajowych imprezach
filmowych.
1.5. Wspieranie działań promocyjnych i marketingowych, mających na celu
wprowadzanie polskich filmów do dystrybucji zagranicznej.
2. Rodzaje kwalifikujących zadań:
2.1. Kampanie promocyjne związane z udziałem polskich filmów, twórców oraz
organizacja promocyjnych stoisk narodowych na najważniejszych międzynarodowych festiwalach (zgodnie z ppkt 1.1.).
2.2. Kampanie promocyjne związane z udziałem polskich filmów
w międzynarodowych festiwalach (zgodnie z ppkt 1.2.).
2.3. Organizowanie imprez promujących poza granicami kraju dorobek polskich
twórców filmowych oraz polską twórczość filmową.
2.4. Organizowanie wystaw, konferencji itp. promujących polską twórczość
filmową.
2.5. Organizowanie w Polsce wizyt, spotkań zagranicznych inwestorów,
producentów i twórców filmowych, służących rozwojowi koprodukcji, usług
filmowych oraz dystrybucji polskich filmów za granicą.
2.6. Udział polskich twórców filmowych, producentów i dystrybutorów
w imprezach międzynarodowych (festiwale, targi, sympozja), służących
promocji polskich filmów i ich dystrybucji zagranicznej oraz rozwijaniu
międzynarodowych kontaktów.
3. Beneficjenci:
3.1. Producenci filmowi.
3.2. Dystrybutorzy filmowi i agenci sprzedaży.
3.3. Szkoły i uczelnie o profilu filmowym.
3.4. Państwowe i samorządowe instytucje kultury i instytucje filmowe.
3.5. Organizacje pozarządowe.
3.6. Polskie placówki dyplomatyczne.
3.7. Inne podmioty, działające w sferze kultury.

Nadzór nad instytutem jest sprawowany przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. W ramach nadzoru minister ma prawo do badania, w terminie 30 dni, uchwał podejmowanych przez Radę Instytutu w zakresie zgodności z prawem i stwierdzania nieważności uchwały w całości lub w części, jeżeli narusza ona prawo lub stwarza ryzyko wystąpienia ujemnego wyniku finansowego. Minister zatwierdza roczny plan działalności oraz projekt rocznego planu finansowego. Zatwierdzony projekt rocznego planu finansowego jest przekazywany ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych w trybie określonym w przepisach dotyczących prac nad projektem ustawy budżetowej. Minister rozpatruje i zatwierdza roczne sprawozdanie z działalności oraz roczne sprawozdanie finansowe instytutu. Biegły rewident upoważniony do badania rocznego sprawozdania finansowego jest wskazywany przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

Polski Instytut Sztuki Filmowej działa na podstawie statutu, nadawanego przez właściwego ministra do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego w drodze zarządzenia.
Statut określa w szczególności:
- szczegółowy zakres działania instytutu;
- organizację wewnętrzną instytutu;
- szczegółowe zadania organów instytutu.

Zgodnie z art 12 ustawy o kinematografii oraz § 6 zarządzenia ministra kultury z 2 września 2005 r. w sprawie nadania statutu Polskiemu Instytutowi Sztuki Filmowej organami instytutu są:
- dyrektor instytutu;
- Rada Instytutu.
Dyrektor[6] kieruje instytutem i reprezentuje go na zewnątrz, a do jego zadań należą w szczególności:
- opracowanie rocznego planu działalności oraz projektu rocznego planu finansowego, a także występowanie do ministra z wnioskami w sprawie wysokości dotacji na realizację zadań instytutu;
- sporządzanie rocznego sprawozdania z działalności instytutu oraz sprawozdania finansowego instytutu;
- dofinansowanie przedsięwzięć z zakresu przygotowania projektów filmowych, produkcji filmów, dystrybucji i rozpowszechniania filmów, promocji twórczości filmowej oraz upowszechniania kultury filmowej, po zasięgnięciu opinii ekspertów wskazanych przez ministra spośród przedstawicieli środowisk filmowych;
- sprawowanie zarządu majątkiem instytutu;
- prowadzenie gospodarki finansowej instytutu;
- ogłaszanie w formie zarządzenia, po zatwierdzeniu przez radę, programów operacyjnych;
- uchwalanie regulaminów i instrukcji wewnętrznych, w tym regulaminu pracy ekspertów;
- współpraca z jednostkami administracji rządowej, samorządowej oraz innymi podmiotami we wszelkich sprawach dotyczących instytutu i kinematografii;
- występowanie do ministra z wnioskami o powołanie lub odwołanie zastępców dyrektora;
- ustanawianie nagród i stypendiów.

Dyrektora powołuje minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego po przeprowadzeniu konkursu.
Komisja konkursowa jest powoływana przez ww. ministra, w szczególności spośród kandydatów zgłoszonych przez środowiska filmowe, w tym twórców i producentów filmowych oraz związki zawodowe, działające w kinematografii.

Sposób ogłaszania, organizację i tryb przeprowadzania konkursu na dyrektora oraz skład, sposób powołania i zadania komisji konkursowej określa rozporządzenie ministra kultury z 18 sierpnia 2005 r. w sprawie konkursu na dyrektora Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej.

Ogłoszenie o konkursie minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego podaje do publicznej wiadomości w sposób gwarantujący jego powszechność, w szczególności przez zamieszczenie w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim. W ogłoszeniu o konkursie wskazuje się termin, miejsce i sposób zgłaszania kandydatów na dyrektora oraz kryteria oceny kandydatów. Jednocześnie z ogłoszeniem o konkursie, minister ogłasza termin, miejsce i sposób zgłaszania kandydatów na członków komisji.

Kadencja dyrektora trwa 5 lat, a funkcji dyrektora nie można pełnić dłużej niż dwie kadencje. Dyrektor i jego zastępca są zatrudniani na podstawie powołania, przy czym w stosunku do dyrektora nie stosuje się, przewidzianej w art. 70 §1 ustawy Kodeks pracy, możliwości odwołania go w każdym czasie.

Dyrektor instytutu może być odwołany przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, po zasięgnięciu opinii Rady Instytutu, przed upływem kadencji w przypadku:
- działania z naruszeniem prawa;
- zrzeczenia się funkcji;
- choroby uniemożliwiającej sprawowanie funkcji;
- skazania prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
- niezatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego instytutu;
- negatywnej opinii Rady Instytutu, dotyczącej rocznego sprawozdania z działalności oraz rocznego sprawozdania finansowego instytutu.

Odwołanie z ww. powodów może również nastąpić na wniosek Rady Instytutu.
W okresie kierowania Instytutem, dyrektor nie może wykonywać innej działalności, związanej z kinematografią, a w szczególności być zatrudniony w instytucjach kultury oraz podmiotach wykonujących działalność gospodarczą w zakresie produkcji i dystrybucji filmów, posiadać akcji lub udziałów w takich podmiotach, a także być członkiem ich organów.

Rada Instytutu składa się z 11 członków, powoływanych na okres 3 lat przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego i wchodzą do niej:
- trzej przedstawiciele twórców filmowych;
- jeden przedstawiciel producentów filmowych;
- jeden przedstawiciel związków zawodowych, działających w sferze kinematografii;
- pięciu przedstawicieli podmiotów prowadzących kina, prowadzących dystrybucję, nadawców programów telewizyjnych, operatorów platform cyfrowych i telewizji kablowych;
- jeden przedstawiciel ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

Członkiem rady nie można być dłużej niż przez dwie, kolejno następujące po sobie kadencje.

Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego może odwołać członka rady przed upływem kadencji w przypadku:
- zrzeczenia się funkcji;
- choroby uniemożliwiającej sprawowanie funkcji;
- skazania prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.

Do zadań rady należy w szczególności:
- wytyczanie kierunków działania instytutu, w szczególności poprzez zatwierdzanie ogłaszanych przez dyrektora programów operacyjnych, a także własnych inwestycji instytutu powyżej 5 mln zł;
- opiniowanie rocznego planu działalności oraz projektu rocznego planu finansowego instytutu w terminach umożliwiających przedłożenie tych planów ministrowi do zatwierdzenia;
- opiniowanie rocznego sprawozdania z działalności oraz rocznego sprawozdania finansowego instytutu, w tym formułowanie zaleceń i postulatów na rok następny;
- opiniowanie zmian statutu oraz wyrażanie zgody na dokonywanie zmian w statucie z inicjatywy ministra;
- zatwierdzanie propozycji dyrektora w przedmiocie przesunięcia środków pomiędzy programami w planie finansowym powyżej 20% zaplanowanych kwot;
- przedstawianie ministrowi, innym organom administracji publicznej oraz dyrektorowi stanowisk, opinii i wniosków we wszystkich sprawach, dotyczących instytutu i kinematografii.

Odnośnie do organizacji wewnętrznej instytutu, §17 zarządzenia ministra kultury z 2 września 2005 r. stanowi, że strukturę organizacyjną instytutu określa dyrektor w odpowiednim regulaminie. Dyrektor może tworzyć, przekształcać lub likwidować komórki organizacyjne instytutu w drodze zarządzenia. Również w drodze zarządzenia dyrektor instytutu określa regulamin pracy i płac pracowników Iinstytutu oraz ekspertów, zadania i kompetencje zastępców dyrektora oraz innych osób, zatrudnionych w instytucie.

Stosownie do art. 19 ustawy o kinematografii wpłat na rzecz instytutu dokonuje:
- podmiot prowadzący kino: w wysokości 1,5% przychodu, uzyskanego z tytułu wyświetlania filmów i reklam w kinie, przed podziałem z podmiotem prowadzącym dystrybucję. Należy zaznaczyć, że zgodnie ze stanowiskiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie[7] opłaty z tytułu wyświetlania filmów i reklam w kinie uiszczane na rzecz PISF stanowią należność publiczno-prawną. Jednocześnie brak jest podstaw do obciążania przez podmiot prowadzący kino, w oparciu o ten przepis, dystrybutorów filmów i reklam obowiązkiem współudziału w opłatach. Obowiązek taki może zostać nałożony jedynie w następstwie zawartej umowy[8] ;
- podmiot prowadzący dystrybucję: w wysokości 1,5% przychodu, uzyskanego ze sprzedaży oraz wynajmu nośników z nagranymi na nich filmami oraz z umów, upoważniających inne podmioty do takiej sprzedaży lub wynajmu;
- nadawca programu telewizyjnego: w wysokości 1,5% przychodu uzyskanego z tytułu emisji reklam, telesprzedaży i audycji sponsorowanych albo przychodu pochodzącego z pobranych bezpośrednio od abonentów opłat za dostęp do nadawanych programów, jeżeli przychód ten w danym okresie rozliczeniowym jest wyższy;
- operator platformy cyfrowej: w wysokości 1,5% przychodu, uzyskanego z tytułu przychodów, pochodzących z opłat za dostęp do programów telewizyjnych, nadawanych lub reemitowanych na platformie cyfrowej;
- operator telewizji kablowej: w wysokości 1,5% przychodu, uzyskanego z tytułu przychodów, pochodzących z opłat za dostęp do reemitowanych programów telewizyjnych oraz świadczenia usług reemisji;
- podmiot kontrolowany w ramach grupy kapitałowej w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów przez którykolwiek z ww. podmiotów: w wysokości 1,5% przychodów, uzyskanych z ww. tytułów. W sytuacji takiej podmiot kontrolujący może od kwoty przysługującej instytutowi z któregokolwiek z ww. tytułów odliczyć w danym okresie rozliczeniowym kwoty faktycznie wpłacone na rzecz instytutu z tego tytułu, w tym samym okresie rozliczeniowym, przez podmiot kontrolowany w ramach grupy kapitałowej.

Wpłaty należne instytutowi są przekazywane w okresach kwartalnych, w terminie 30 dni po upływie kwartału.

Przypisy
Bibliografia
Bibliografia, związana z artykułem
1. J. Płażewski, Język filmu, Książka i Wiedza, 2008
2. J. Płażewski, Historia filmu dla każdego, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1986
3. M. Talarczyk-Gubała, Biały Mazur. Kino kobiet w polskiej kinematografii, Galeria Miejska „Arsenał” w Poznaniu
4. D. Arijon, Gramatyka języka filmowego, Wydawnictwo Wojciech Marzec, 1985
5. M. Karpiński, Scenariusz: niedoskonałe odbicie filmu, Rabid, 2004
6. M. Ferro, Kino i historia, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012
7. A. Helman, Z tajemnic X muzy, Związkowe CRZZ, 1968
8. A. Dylewski, Ikony polskiego kina, SBM, 2012
9. W. Banaszkiewicz, W. Witczak, Historia Filmu Polskiego, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1988
10. K. Loska, Nowy film japoński, Universitas, 2013
11. Z. Korsak, Kultura filmowa – edukacja filmowa, Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna we Włocławku, 2004
12. W. Dąbal, P. Andrejew, Kompendium terminologii filmowej, Oficyna Wydawnicza Sadyba, 2005
13. A. Helman, Ścieżkami utraconego czasu. Twórczość filmowa Chena Kaige, Artyści, 2012
14. S. Janicki, Film polski od A do Z, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1973
15. D. Głownia, Sześć widoków na kinematogradię japońską, Yohei, 2013
16. M. Haltof, Kino lęków, Wydawnictwo Szumacher, 1992
17. R. Bocian, M. Zabłocki, Angielsko-polski słownik terminologii filmowej, Wydawnictwo Wojciech Marzec, 2008
18. J. Aumont, M. Marie, Analiza filmu, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012
19. B. Brown, Światło w filmie, Wydawnictwo Wojciech Marzec, 2009
20. B. Drabarek, I. Rowińska, Dzieło filmowe jako tekst kultury, MAC Edukacja 2004

Wykaz stron internetowych, powiązanych z artykułem, [data odczytu 15.10.2013]

1) http://www.filmpolski.pl – strona poświęcona polskiej kinematografii, filmom i ich twórcom
2) www.culture.pl – strona poświęcona m.in. wydarzeniom filmowym
3) www.panorama-kina.pl – portal zawierający informacje m.in. o filmach światowych
4) www.twojefilmy.pl – strona zawierająca recenzje filmów
5) www.pisf.pl – strona Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej
6) www.fn.pl – strona Filmoteki Narodowej
7) www.fototeka.pl – serwis zawierający wykaz filmów
8) www.filmweb.pl – serwis zawierający informacje o filmach, recenzje
9) www.filmotekaszkolna.pl – strona dotycząca programu Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej, związanego z przekazaniem szkołom pakietów filmów
10) www.silesiafilm.com – serwis dotyczący promocji filmów
11) www.fpff.pl – strona związana z Festiwalem Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni
12) www.festival-cannes.com – oficjalna strona Festiwalu Filmów w Cannes
13) www.berlinare.de – oficjalna strona Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Berlinie
14) www.kinomuzeum.pl - strona poświęcona muzeum kinematografii
15) www.koerea-online.pl - serwis poświęcony kinematografii koreańskiej
16) www.twojefilmy.pl - portal poświęcony kinematografii światowej
17) www.sfp.pl - strona Stowarzyszenia Filmowców Polskich
18) www.audiowizualni.pl - serwis poświęcony filmom
19) www.krytykafilmowa.pl - serwis zawierający recenzje filmów
20) www.krytycyfilmowi.wordpress.com - serwis z recenzjami filmów