« Powrót

Rozdział 18. Ustawy budżetowe w dziale kultura i ochrona dziedzictwa narodowego



Przedstawiciele sektora kreatywnego niejednokrotnie świadczą usługi na rzecz państwa związane z szeroko rozumianą kulturą i ochroną dziedzictwa narodowego[1] .

Fundusze na rzecz promocji i wspierania polskiej kultury pochodzą w takim przypadku ze środków publicznych, których odpowiednia wysokość jest uwzględniana w toku procedury budżetowej[2] . Procedura budżetowa to termin ściśle związany z inną ważną definicją – „budżetem państwa”. Jest to szczególnego rodzaju plan finansowy państwa, który przyjmuje formę zestawienia prognoz na kolejny rok budżetowy państwa[3] .

Zakres ustawy budżetowej na dany rok określa ustawa o finansach publicznych. Zgodnie z art. 86 tej ustawy, ustawa budżetowa zawiera m.in.
a) dochody budżetu państwa,
b) wydatki budżetu państwa.

W ustawie budżetowej określane są tzw. części budżetowe. Ta klasyfikacja obejmuje m.in. klasę nr 24 zwaną „Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego”. W ten sposób można się dowiedzieć, jakie środki przeznacza państwo na finansowanie kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Ze wskazanych danych wynika, że państwo polskie stopniowo zwiększa wydatki na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego, w tym m.in. rozszerza wydatki na ochronę i odbudowę zabytków.

Na przykład w 2006 r. środki na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego wzrosły o 159,4 mln zł. Wzrost miał również miejsce w roku kolejnym – 2007. Kwota na renowację zabytków wyniosła około 100 mln zł[4] . Z kolei w roku 2009 łączne wydatki na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego wyniosły około 7,9 mld zł, co stanowi wzrost wobec 2008 roku, gdy łączne zrealizowane wydatki wynosiły 6,8 mld zł[5] . Natomiast w roku 2011 wydatki budżetu na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego wyniosły 1493,7 mln zł i były wyższe o 3,1% w porównaniu z 2010 r.
W ustawie budżetowej na 2013 r. środki zaplanowane na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego wyniosły 1645,5 mln złotych.
Na zwiększenie środków wydatkowanych przez państwo na ochronę kultury i dziedzictwa narodowego mają istotny wpływ zasoby przeznaczane z funduszy zagranicznych, np. Norweskiego Mechanizmu Finansowego oraz Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
Z tego m.in. powodu, począwszy od 2004 r. dostrzegalny jest stopniowy, ale stały wzrost zainteresowania państwa dziedzictwem narodowym. Można tutaj wyróżnić takiej przykłady, jak: utworzenie Instytutu Adama Mickiewicza, Narodowego Centrum Kultury, działania mające na celu sprowadzanie do Polski zagrabionych dzieł sztuki[6] , szereg programów organizowanych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – „Miłosz 2011”, „Edukacja kulturalna”, „Dziedzictwo kulturowe”.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Główny Urząd Statystyczny publikują w sieci szereg materiałów i raportów związanych z wydatkowaniem środków publicznych, w tym przez jednostki samorządu terytorialnego, na rzecz ochrony kultury i dziedzictwa narodowego. W związku z tym szczegółowe powielanie tych treści w niniejszym artykule staje się bezprzedmiotowe[7] .

Przypisy
Bibliografia
Lista publikacji dotyczących tematyki artykułu

1. T. Augustyniak-Górna, Definicja legalna budżetu państwa, Prz. Sejm. 1996, nr 2.
2. M. Bitner, Gmina na rynku kapitałowym, Warszawa 1999.
3. A. Borodo, Charakter prawny wydatków budżetowych, Studia Prawnicze KUL 2009, nr 2/3.
4. E. Chojna-Duch, Podstawy finansów publicznych i prawa finansowego, Warszawa 2010.
5. M. Dylewski, Planowanie budżetowe w podsektorze samorządowym. Uwarunkowania, procedury, modele, Warszawa 2007.

Lista adresów internetowych dotyczących tematyki artykułu, [odczyt z 15.10.2013]

1. http://bip.mkidn.gov.pl/media/docs/NPK_Zabytki.pdf – strona internetowa z plikiem pdf – Narodowy Program Kultury – Ochrona Zabytków i dziedzictwa kulturowego na lata 2004-2013.
2. http://www.stat.gov.pl/krak/1385_PLK_HTML.htm – publikowane przez GUS aktualności dotyczące wydatków na kulturę.
3. http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/kts_wydatki_kultura_2010.pdf – raport GUS prezentujący wydatki na kulturę w 2010 r.
4. http://www.egospodarka.pl/art/galeria/71710,Wydatki-na-kulture-w-Polsce-w-2010-r,1,39,1.html – raport obejmujący informacje dotyczące wydatków na kulturę w 2010 r.
5. http://www.mkidn.gov.pl/ – strona internetowa Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.