« Powrót

Rozdział 2. Kredyt a pożyczka.



Kredyt a pożyczka.

Zarówno kredyt, jak i pożyczka należą do zwrotnych instrumentów finansowych. I często, niesłusznie, używa się tych pojęć zamiennie, choć różni je szereg cech, które zostały wyszczególnione poniżej.

Prawo, na którym opiera się umowa.

Stosunek prawny łączący kredytodawcę i kredytobiorcę opiera się na prawie bankowym [1] , natomiast wszelkie kwestie prawne pomiędzy pożyczkobiorcą a pożyczkodawcą regulują przepisy kodeksu cywilnego [2] .

Przedmiot zobowiązania.

W przypadku kredytu bankowego jego przedmiotem mogą być jedynie środki pieniężne. Tego rodzaju ograniczenie nie ma zastosowania do umowy pożyczki [3] .

Kto pożycza środki.

Do udzielenia kredytu uprawnione są banki. Niekiedy w ten proces zaangażowane są także firmy świadczące usługi doradztwa finansowego, które pośredniczą pomiędzy bankiem a klientem. W odróżnieniu od kredytu, pożyczki może udzielić każdy, także osoba fizyczna.

Kto pozostaje właścicielem środków.

Bank pozostaje właścicielem środków udostępnianych klientowi na podstawie umowy kredytu bankowego. W przypadku umowy pożyczki własność przedmiotu pożyczki (pieniędzy lub rzeczy) przenoszona jest na pożyczkodawcę [4] .

Cel przeznaczenia środków.

Środki pochodzące z kredytu muszą zostać przeznaczone na sfinansowanie zakupu zapisanego w umowie (domu, mieszkania, samochodu, maszyn, urządzeń itd.), a bank ma prawo dokonać kontroli prawidłowości wykorzystania udostępnionych środków [5] . W przypadku stwierdzenia niezgodności, bank jest uprawniony wypowiedzieć umowę i żądać zwrotu tych środków [6] . Natomiast w przypadku pożyczki jej przeznaczenie nie jest określane, a pożyczkobiorca może przeznaczyć uzyskane w ten sposób środki na dowolny cel.

Forma umowy.

Dla swej ważności umowa kredytu wymaga formy pisemnej [7] . W przypadku pożyczki forma pisemna nie jest wymagana, o ile kwota pożyczki nie jest wyższa niż 500 zł [8] . Często dzieje się tak, gdy pieniądze pożyczamy od osoby bliskiej lub znajomej. Instytucje finansowe pożyczając nam pieniądze, oczywiście zabezpieczą się poprzez spisanie umowy pożyczki, niezależnie od jej wartości.

Odpłatność za pożyczone pieniądze.

Kredyt jest z mocy prawa odpłatny. Wszelkie ogłoszenia o kredycie 0% są jedynie chwytem marketingowym i nie można im wierzyć. Z kolei pożyczka może być darmowa, ponieważ nie ma wymogu odpłatności za pożyczone w ten sposób pieniądze.

Określenie terminu spłaty długu.

Umowa kredytu określa termin jego spłaty [9] . W przypadku pożyczki nie ma takiego obowiązku.

Ocena zdolności kredytowej.

Prawo bankowe nakłada na banki obowiązek badania zdolności kredytowej kredytobiorcy, a w przypadku jej braku uzależnienia przyznania kredytu od ustanowienia zabezpieczenia jego spłaty [10] .

Utożsamianie kredytu z pożyczką szczególnie często dotyczy ich odmian zawierających w swej treści przymiotnik „hipoteczny”. Kredyt hipoteczny różni od pożyczki hipotecznej zasadniczo to samo, co kredyt od pożyczki. A więc przede wszystkim cel, na realizację którego pożyczane pieniądze są przeznaczane. W przypadku kredytu hipotecznego kredytowana jest nieruchomość (jej budowa lub zakup). Przy pożyczce cel może być dowolny, a nieruchomość jest tu jedynie sposobem zabezpieczenia pożyczkodawcy. Zabezpieczenie na nieruchomości daje z reguły możliwość zaciągnięcia zobowiązania na relatywnie wysoką kwotę. Tego rodzaju zabezpieczenie w postaci hipoteki na nieruchomości stanowiącej własność pożyczkobiorcy związane jest z koniecznością przedłożenia szeregu dokumentów, takich jak: akt notarialny potwierdzający zakup nieruchomości, aktualny odpis z księgi wieczystej, wycena nieruchomości.
Przypisy
Bibliografia

1. Access to finance, materiały konferencyjne sponsorowane przez World Bank’s Development Research Group and the World Bank Economic Review, Waszyngton, Marzec 2007.
2. Gregory B., Rutherford M., Oswald S., Gardiner L., An Empirical Investigation of the Growth Cycle Theory of Small Firm Financing, „Journal of Small Business Management” 2005, Vol. 43, Issue 4.
3. Innowacyjność sektora MSP w Polsce – Rządowe programy wsparcia a luka finansowa, Ernst and Young, Warszawa 2009.
4. Jędrzejczak-Gas J., Struktura kapitału w małych i średnich przedsiębiorstwach, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 766, 2013.
5. Łuczka T., Determinanty struktury kapitału w małych i średnich przedsiębiorstwach, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 695, 2011.
6. Łuczka T., Kapitał jako przedmiot gospodarki finansowej małego i średniego przedsiębiorstwa prywatnego. Wprowadzenie do finansów przedsiębiorstwa, Wyd. Politechniki Poznańskiej, Poznań 1997.
7. Łuczka T., Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro- i makroekonomiczne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Poznań–Warszawa 2001.
8. Ministerstwo Gospodarki, Trendy rozwojowe sektora MSP w ocenie przedsiębiorców w drugiej połowie 2009 r.
9. Mugler J., Betriebswirtschaftslehre der Klein- und Mittelbetriebe, Vol. 2, Springer Verlag, Wien, New York 1999.
10. PAG Uniconsult, Ocena realizacji instrumentów inżynierii finansowej w ramach NSRO 2007-2013, raport końcowy, 2013.
11. Raport o stanie sektora MSP w Polsce w 2008 r., PARP, Warszawa, 2009.
12. The SME Financing Gap. Theory and Evidence, Vol. I. OECD, 2006.
13. Szymborska-Sutton A., Pierwszy biznes: ruszają pożyczki dla absolwentów, http://www.finanse.egospodarka.pl/98886,Pierwszy-biznes-ruszaja-pozyczki-dla-absolwentow,1,63,1.html.
14. Urząd Komisji Nadzoru Finansowego, Raport o sytuacji banków w 2012 r., Warszawa 2013.
15. Ustawa z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej, Dz. U. nr 173, poz. 1807.
16. Ustawa z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim, Dz. U. nr 126, poz. 715.
17. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. 1997 nr 140 poz. 939).
18. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 nr 16 poz. 93).
19. van der Wijst D., Financial Structure in Small Business Theory, Tests, and Applications, Springer-Verlag, Berlin-Heidelberg 1989.
20. Włodyka S., Działalność gospodarcza, [w:] System prawa handlowego, t. 1, Prawo handlowe – część ogólna, red. S. Włodyka, Warszawa 2009.

Polecane strony internetowe:

1. http://www.kalkulator-zdolnosci-kredytowej.pl/ – kalkulator zdolności kredytowej
2. www.comperia.pl/konta_osobiste - porównywarka produktów bankowych
3. http://www.porownywarkakredytow.pl/ - porównywarka kredytów
4. www.bankier.pl – portal finansowy z aktualnymi informacjami o ofercie kredytowej banków
5. www.money.pl - portal finansowy z aktualnymi informacjami o ofercie kredytowej banków
6. http://www.finanse.egospodarka.pl/ - portal finansowy z aktualnymi informacjami o ofercie kredytowej banków
7. www.totalmoney.pl – porównywarka produktów finansowych
8. http://parp.gov.pl/ - strona Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości oferującej wsparcie dla mikro i małych przedsiębiorstw przed upływem pierwszego roku prowadzenia działalności gospodarczej na projekty w dziedzinie e-biznesu.
9. http://uokik.gov.pl/faq_kredyty_pozyczki_lokaty.php - podstrona Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawierająca odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania w odniesieniu do kredytów i pożyczek.
10. http://federacja-konsumentow.org.pl - strona Federacji Konsumentów – niezależnej organizacji pozarządowej, której celem jest ochrony konsumentów indywidualnych. Zawiera informacje o prawach konsumenta, jak również dane teleadresowe biur Federacji.
11. http://uokik.gov.pl/rzecznicy_konsumentow.php - podstrona Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przedstawiająca informacje o kompetencjach rzeczników konsumentów powoływanych do ochrony interesów konsumentów.
12. www.nbp.pl strona Narodowego Banku Polskiego przedstawiająca dane o aktualnej wysokości stopy lombardowej.
13. http://www.jeremie.com.pl/ - strona inicjatywy pozadotacyjnego wsparcia mikro, małych i średnich przedsiębiorstw JEREMIE nastawionej na finansowanie inwestycji o zwiększonym ryzyku kredytowania. JEREMIE oferuje niskooprocentowane kredyty, pożyczki, poręczenia.
14. http://www.bgk.com.pl/ - strona Banku Gospodarstwa Krajowego oferującego pożyczki dla absolwentów na założenie działalności gospodarczej oraz pełniącego rolę Menadżera sześciu Funduszy Powierniczych w ramach Inicjatywy JEREMIE.
15. www.pkobp.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
16. www.pekao.com.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
17. www.getinbank.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
18. www.bzwbk.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
19. www.citibank.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
20. www.bph.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów