« Powrót

Rozdział 7. Kredyt odnawialny.



Kredyt odnawialny (zwany także niekiedy limitem zadłużenia, linią kredytową czy też pożyczką w koncie) związany jest nierozerwalnie z rachunkiem oszczędnościowo-rozliczeniowym (tzw. ROR-em prowadzonym przez nasz macierzysty bank), na który wpływają środki finansowe z tytułu wynagrodzenia. Są to wirtualne pieniądze (jednakże do jak najbardziej realnego wykorzystania), które zasilają nasz ROR na mocy umowy o kredyt odnawialny, zawiązanej z naszym bankiem. W praktyce polega to na udostępnieniu limitu kredytowego w określonej kwocie. Przykładowo, mając na koncie ROR 1 tys. zł, po przyznaniu kredytu odnawialnego w wysokości 4 tys. zł, będziemy dysponować kwotą 5 tys. zł.

Wiele osób mylnie utożsamia kredyt odnawialny z debetem, który – choć ma podobne funkcjonalności (możliwość korzystania ze środków pieniężnych pomimo zerowego salda na koncie) – tworzy zupełnie odrębny produkt finansowy. Z kredytem odnawialnym, jak każdym produktem finansowym, wiążą się określone zalety, ale też i wady, co zostało omówione poniżej.

Zalety kredytu odnawialnego.

Szybka dostępność.

Kredyt odnawialny może być dobrym rozwiązaniem w sytuacjach wzmożonego zapotrzebowania na środki pieniężne, zarówno te zaplanowane, jak urlop, impreza rodzinna, ale także i te niedające się przewidzieć, jak chociażby konieczność naprawy samochodu lub wizyta u dentysty. Wówczas możliwość skorzystania „od ręki” z udostępnionych przez bank w ramach kredytu odnawialnego środków okaże się nie do przecenienia. Takie środki można podjąć od razu, bez konieczności załatwiania formalności związanych z umową z bankiem, i bez nerwowego wyczekiwania na aktualną (w momencie występowania z wnioskiem kredytowym) ocenę przez bank naszej zdolności kredytowej, od której będzie uzależnione przyznanie tego kredytu. Oczywiście warunek natychmiastowej dostępności środków jest jeden – musimy mieć podpisaną z bankiem umowę na kredyt odnawialny. Kredyt odnawialny przyznawany jest zazwyczaj w wysokości kilkukrotności regularnych wpływów na rachunek.

Koszt zazwyczaj niższy od kredytu gotówkowego.


Koszt kredytu odnawialnego kształtuje się zazwyczaj na poziomie niższym niż koszt kredytu gotówkowego, co może stanowić korzystny „bufor bezpieczeństwa” w sytuacjach wspomnianych wcześniej wzmożonych wydatków. Dogodność tego produktu wynika tu z faktu, iż bank naliczy odsetki jedynie od wykorzystanej części kredytu i tylko w okresie jej wykorzystania (kredyt odnawialny możemy mieć otwarty np. na kwotę 2 tys. zł, ale wykorzystując z dostępnej kwoty jedynie 700 zł, tylko od nich zapłacimy odsetki).

Na koszt kredytu odnawialnego składa się jednorazowa prowizja płatna przy uruchomieniu kredytu, która w listopadzie 2013 roku wahała się w zależności od banku, w granicach od 0,5% do 2% kwoty kredytu. Niekiedy banki ustalają tę kwotę jako nie niższą niż określone minimum, które kształtuje się na poziomie od 25 zł do 75 zł. Można też natrafić na „promocyjne” warunki, kiedy to opłata z tytułu udostępnienia kredytu odnawialnego nie jest pobierana w pierwszym roku (obecnie takie warunki proponuje BOŚ Bank). Innym rozwiązaniem jest zwrot przez bank prowizji za udzielenie (i późniejsze przedłużenie) kredytu odnawialnego w sytuacji uzyskiwania regularnych, comiesięcznych wpływów wynagrodzenia (lub świadczeń emerytalnych, rentowych itp.) na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy prowadzony w tym banku (obecnie takie rozwiązanie stosuje Eurobank).

Innym kosztem związanym z kredytem odnawialnym jest oprocentowanie od wykorzystanego limitu kredytowego. W zależności od banku waha się ono od nawet 8,96% (Alior Sync) do 16% w większości innych banków. Tu jednak banki też stosują na zachętę ciekawe dla klienta rozwiązania. Taką propozycją jest nienaliczanie odsetek, jeśli spłata wykorzystanego limitu nie przekroczy określonego czasu (np. w Banku Millennium jest to 7 dni, w Eurobanku – 10 dni). Jeszcze innym rozwiązaniem jest rezygnacja przez bank z naliczania odsetek w pierwszym miesiącu (BOŚ Bank).

Niekiedy banki próbują przyciągnąć do siebie klientów oferując jeszcze więcej – dla przykładu Getin Bank w ramach promocji „1000 zł darmowego limitu” nie pobiera opłaty za udostępnienie kredytu odnawialnego, a przez pierwszy rok nie nalicza odsetek.

Opisane powyżej koszty związane z kredytem odnawialnym często zależą od rodzaju rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego, który klient posiada (w przypadku bardziej zaawansowanego, ale wyżej płatnego rachunku te opłaty są zazwyczaj niższe) oraz kwoty przyznanego limitu (ta zależy od wysokości regularnych wpływów na rachunek).

Odnawialność kredytu w kolejnych okresach.

Konieczność odbywania wizyt w banku i podpisywania kolejnych umów jest dla wielu osób największą niedogodnością związaną z korzystaniem z usług bankowych. W przypadku kredytu odnawialnego procedura przedłużenia uruchamiana jest automatycznie na kolejny okres (z czym będzie się wiązać obciążenie finansowe, o czym poniżej), choć oczywiście można z odpowiednim wyprzedzeniem, określonym w regulaminie banku, wystąpić z wnioskiem o rezygnację z tej usługi. Procedurę oceny przez bank zdolności kredytowej będziemy przechodzić jeden jedyny raz (pod warunkiem niepogorszenia się w sposób radykalny wielkości uzyskiwanych na rachunek wpływów), nie ryzykując też dodatkowo negatywnej oceny w kolejnym okresie.

Jeżeli zostanie wykorzystana część udostępnionego limitu kredytowego, to zasilając rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy nowymi środkami, jednocześnie powiększamy (odnawiamy) dostępny w ramach kredytu obrotowego limit.

Wady kredytu odnawialnego.

Samo udostępnienie też kosztuje.


Ceną za natychmiastową dostępność kredytu odnawialnego są dodatkowe koszty, które należy ponieść. Koszty te obejmują z reguły prowizję za przyznanie kredytu, a w kolejnych okresach także za jego przedłużenie, oraz niekiedy opłatę przygotowawczą pobieraną za samo rozpatrzenie wniosku. Klient zapłaci też prowizję za podwyższenie kwoty limitu.

Kredyt wymagający szczególnej dyscypliny finansowej.

Cechy, które stanowią o atrakcyjności kredytu (spłacamy kredyt, gdy uzyskujemy wpływy), mogą z drugiej strony tworzyć ryzyko wpadnięcia w pętlę zadłużenia, co wynika właśnie ze sposobu regulowania zobowiązań. Konieczność zapłaty rat kredytowych w wyznaczonym terminie jest dla większości kredytobiorców skutecznym narzędziem dyscypliny finansowej – pieniądze trzeba zebrać na dany moment w określonej wysokości. W przypadku kredytu odnawialnego takiego przymusu nie ma, co sprawia, że jest on regulowany zazwyczaj w ostatniej kolejności i to w kwocie, którą aktualnie dysponujemy. Bez narzuconego samodzielnie reżimu spłaty, nietrudno wpaść w tej sytuacji w pułapkę zadłużenia.

Nie dla każdego.

Udostępnienie kredytu odnawialnego wiąże się z badaniem przez bank zdolności kredytowej potencjalnego kredytobiorcy. Jednocześnie ważne jest posiadanie stałego źródła dochodów, z którego będzie regulowane zadłużenie związane z wykorzystanym limitem kredytowym. Te warunki często eliminują z grona klientów młodzież i studentów niemogących wykazać się ich spełnieniem.

W celu szybkiego zorientowania się w warunkach udostępnienia kredytu odnawialnego w poszczególnych bankach warto skorzystać z dostępnych porównywarek produktów bankowych, np. www.comperia.pl/konta_osobiste.
Przypisy
Bibliografia

1. Access to finance, materiały konferencyjne sponsorowane przez World Bank’s Development Research Group and the World Bank Economic Review, Waszyngton, Marzec 2007.
2. Gregory B., Rutherford M., Oswald S., Gardiner L., An Empirical Investigation of the Growth Cycle Theory of Small Firm Financing, „Journal of Small Business Management” 2005, Vol. 43, Issue 4.
3. Innowacyjność sektora MSP w Polsce – Rządowe programy wsparcia a luka finansowa, Ernst and Young, Warszawa 2009.
4. Jędrzejczak-Gas J., Struktura kapitału w małych i średnich przedsiębiorstwach, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 766, 2013.
5. Łuczka T., Determinanty struktury kapitału w małych i średnich przedsiębiorstwach, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 695, 2011.
6. Łuczka T., Kapitał jako przedmiot gospodarki finansowej małego i średniego przedsiębiorstwa prywatnego. Wprowadzenie do finansów przedsiębiorstwa, Wyd. Politechniki Poznańskiej, Poznań 1997.
7. Łuczka T., Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro- i makroekonomiczne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Poznań–Warszawa 2001.
8. Ministerstwo Gospodarki, Trendy rozwojowe sektora MSP w ocenie przedsiębiorców w drugiej połowie 2009 r.
9. Mugler J., Betriebswirtschaftslehre der Klein- und Mittelbetriebe, Vol. 2, Springer Verlag, Wien, New York 1999.
10. PAG Uniconsult, Ocena realizacji instrumentów inżynierii finansowej w ramach NSRO 2007-2013, raport końcowy, 2013.
11. Raport o stanie sektora MSP w Polsce w 2008 r., PARP, Warszawa, 2009.
12. The SME Financing Gap. Theory and Evidence, Vol. I. OECD, 2006.
13. Szymborska-Sutton A., Pierwszy biznes: ruszają pożyczki dla absolwentów, http://www.finanse.egospodarka.pl/98886,Pierwszy-biznes-ruszaja-pozyczki-dla-absolwentow,1,63,1.html.
14. Urząd Komisji Nadzoru Finansowego, Raport o sytuacji banków w 2012 r., Warszawa 2013.
15. Ustawa z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej, Dz. U. nr 173, poz. 1807.
16. Ustawa z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim, Dz. U. nr 126, poz. 715.
17. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. 1997 nr 140 poz. 939).
18. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 nr 16 poz. 93).
19. van der Wijst D., Financial Structure in Small Business Theory, Tests, and Applications, Springer-Verlag, Berlin-Heidelberg 1989.
20. Włodyka S., Działalność gospodarcza, [w:] System prawa handlowego, t. 1, Prawo handlowe – część ogólna, red. S. Włodyka, Warszawa 2009.

Polecane strony internetowe:

1. http://www.kalkulator-zdolnosci-kredytowej.pl/ – kalkulator zdolności kredytowej
2. www.comperia.pl/konta_osobiste - porównywarka produktów bankowych
3. http://www.porownywarkakredytow.pl/ - porównywarka kredytów
4. www.bankier.pl – portal finansowy z aktualnymi informacjami o ofercie kredytowej banków
5. www.money.pl - portal finansowy z aktualnymi informacjami o ofercie kredytowej banków
6. http://www.finanse.egospodarka.pl/ - portal finansowy z aktualnymi informacjami o ofercie kredytowej banków
7. www.totalmoney.pl – porównywarka produktów finansowych
8. http://parp.gov.pl/ - strona Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości oferującej wsparcie dla mikro i małych przedsiębiorstw przed upływem pierwszego roku prowadzenia działalności gospodarczej na projekty w dziedzinie e-biznesu.
9. http://uokik.gov.pl/faq_kredyty_pozyczki_lokaty.php - podstrona Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawierająca odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania w odniesieniu do kredytów i pożyczek.
10. http://federacja-konsumentow.org.pl - strona Federacji Konsumentów – niezależnej organizacji pozarządowej, której celem jest ochrony konsumentów indywidualnych. Zawiera informacje o prawach konsumenta, jak również dane teleadresowe biur Federacji.
11. http://uokik.gov.pl/rzecznicy_konsumentow.php - podstrona Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przedstawiająca informacje o kompetencjach rzeczników konsumentów powoływanych do ochrony interesów konsumentów.
12. www.nbp.pl strona Narodowego Banku Polskiego przedstawiająca dane o aktualnej wysokości stopy lombardowej.
13. http://www.jeremie.com.pl/ - strona inicjatywy pozadotacyjnego wsparcia mikro, małych i średnich przedsiębiorstw JEREMIE nastawionej na finansowanie inwestycji o zwiększonym ryzyku kredytowania. JEREMIE oferuje niskooprocentowane kredyty, pożyczki, poręczenia.
14. http://www.bgk.com.pl/ - strona Banku Gospodarstwa Krajowego oferującego pożyczki dla absolwentów na założenie działalności gospodarczej oraz pełniącego rolę Menadżera sześciu Funduszy Powierniczych w ramach Inicjatywy JEREMIE.
15. www.pkobp.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
16. www.pekao.com.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
17. www.getinbank.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
18. www.bzwbk.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
19. www.citibank.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
20. www.bph.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów