« Powrót

Rozdział 8. Kredyt gotówkowy.



Kredyt gotówkowy to rodzaj kredytu przyznawanego w gotówce na dowolny cel. Kredytobiorca uzyskuje możliwość dysponowania pożyczonymi środkami w dowolny sposób. Promocje kredytów gotówkowych nasilają się w okresach wzmożonych wydatków: wakacyjnych, powakacyjnych związanych z przygotowaniem wyprawki do szkoły, świątecznych, związanych z remontem mieszkania czy też zakupem samochodu. Mogą one stanowić dla konsumentów dużą pokusę, jednakże planując podjęcie dużego zobowiązania w niedalekiej przyszłości (związanego przykładowo z zaciągnięciem kredytu hipotecznego na zakup mieszkania lub budowę domu) należy mieć świadomość, że będzie on obniżał ogólną zdolność kredytową kredytobiorcy.

Kwota kredytu.

Podstawowym warunkiem udzielenia kredytu gotówkowego jest posiadanie przez potencjalnego kredytobiorcę zdolności kredytowej. To od niej będzie w głównej mierze zależała zarówno możliwość uzyskania kredytu, jak i wysokość kwoty kredytu. Banki nie wzbraniają się przez oferowaniem możliwości udzielenia kredytu także tym kredytobiorcom, którzy nie mają w danym banku prowadzonego rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego. Zazwyczaj swoim klientom zaproponują lepsze warunki kredytu (w tym większą kwotę kredytu), choć nie jest to regułą. Ocena zdolności kredytowej własnych klientów jest łatwiejsza ze względu na dostęp do podstawowej historii wpływów na rachunek bieżący, co pozwala zminimalizować ryzyko jego niewypłacalności. Zdolność kredytowa klienta zewnętrznego (niemającego rachunku bieżącego w danym banku) nastąpi na podstawie dostarczonych przez niego dokumentów, które pozwolą oszacować ryzyko związane z przyznanym mu kredytem (bank może poprosić o przedstawienie wyciągu z konta prowadzonego w macierzystym banku za okres ostatnich 3 miesięcy lub – choć rzadziej – dowodów na regularne opłacanie stałych opłat, np. za mieszkanie, za prąd). Negatywna historia klienta zapisana w Biurze Informacji Kredytowej automatycznie przekreśli jego starania o pozyskanie środków finansowych w jakiejkolwiek wysokości.

Okres kredytowania.

Umowa kredytu gotówkowego jest zawierana na określony czas, który waha się w granicach od kilku miesięcy do kilku (nawet 8) lat. Wydłużenie okresu kredytowania podnosi koszt kredytu, lecz w przypadku niskiej zdolności kredytowej może być jedynym sposobem na uzyskanie kredytu w zadowalającej klienta wysokości. Zaleca się, by kredyt zaciągać na okres, który umożliwi swobodną spłatę jego rat, jednak niezbyt długi, by nie generować niepotrzebnych kosztów jego obsługi.

Zabezpieczenie spłaty kredytu.

W przypadku kredytu zaciąganego na sfinansowanie zakupu specyficznego produktu (np. samochodu) stosowaną formą zabezpieczenia płatności jest ustanowienie zastawu rejestrowego (w tym przypadku na samochodzie). Odpowiednia informacja zostanie najczęściej wprowadzona do dowodu rejestracyjnego pojazdu. To wydłuża procedurę udzielania kredytu, lecz z punktu widzenia kredytodawcy stanowi względnie pewne zabezpieczenie jego interesów (co dla klienta oznacza też najczęściej korzyść w postaci niższego kosztu takiego kredytu).

Innym stosowanym przez banki sposobem zabezpieczenia spłaty kredytu jest wykupienie ubezpieczenia spłaty kredytu (szerzej o nim w dalszej części artykułu).

Niekiedy też praktykowanymi sposobami zabezpieczenia spłaty kredytu są poręczenie, weksel in blanco lub blokada środków na rachunku bankowym.

Kredytobiorca wśród dokumentów związanych z umową kredytu gotówkowego będzie zobowiązany złożyć oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji, która umożliwi bankowi szybkie i łatwe dochodzenie swoich roszczeń na wypadek, gdyby kredytobiorca przestał spłacać zobowiązania z tytułu zaciągniętego kredytu.

Koszty kredytu.

Elementy składające się na koszt kredytu to:

• odsetki – ich wysokość zależy od kwoty kredytu oraz okresu kredytowania, a niekiedy także historii kredytowej klienta, która wpływa na ocenę ryzyka, lub wyników oceny scoringowej klienta przeprowadzonej przez bank;
• prowizja – związana z rozpatrzeniem wniosku o kredyt; banki podchodzą do kwestii prowizji na dwa odmienne sposoby: albo jest ona pobierana jednorazowo i doliczana do pierwszej raty płaconej przez kredytobiorcę, albo też jest rozłożona na wszystkie raty, wpływając na wysokość oprocentowania kredytu (jej wysokość waha się w granicach od 2% do nawet 8%, choć w obecnych ofertach banków [1] dominują kredyty z prowizją w wysokości 5%);
• ubezpieczenie kredytu –to ubezpieczenie zazwyczaj ma charakter ubezpieczenia dobrowolnego na wypadek śmierci kredytobiorcy, jego choroby, utraty pracy przez kredytobiorcę albo też czasowej lub całkowitej niezdolności do pracy; ubezpieczenie powiększa wysokość miesięcznej raty kredytu. Zazwyczaj przekłada się na niższe oprocentowanie kredytu lub prowizję. Należy dokładnie zapoznać się z treścią polisy ubezpieczeniowej, ponieważ nierzadko ochrona ubezpieczeniowa ogranicza się do pokrycia zaledwie kilku rat kredytu.

Rzeczywista roczna stopa oprocentowania.

Wysokość rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania kredytu obrazuje całkowity koszt kredytu (odsetki, prowizje, wszelkiego rodzaju opłaty), w związku z czym daje możliwość łatwego porównania przez kredytobiorcę kosztów, jakie będzie musiał ponieść w celu obsługi zaciągniętego zobowiązania. Sposób jej liczenia precyzuje ustawa o kredycie konsumenckim.

Porównywarka kredytów gotówkowych.

Kredyty gotówkowe stanowią jedną z najpopularniejszych form kredytów. Wiele serwisów internetowych (przykładowo, www.bankier.pl, http://www.porownywarkakredytow.pl, http://www.totalmoney.pl) daje możliwość dokonywania porównań ofert kredytów między bankami. Określając kwotę kredytu, okres kredytowania i rodzaj rat (równe lub malejące) osoba zainteresowana uzyskuje informacje o aktualnej ofercie kredytodawców (wysokość oprocentowania, prowizji, maksymalny okres spłaty kredytu, zabezpieczenia). Można też sprecyzować zapytanie, wskazując zainteresowanie wyłącznie ofertami promocyjnymi lub udostępnianymi na podstawie oświadczenia o dochodach.
Przypisy
Bibliografia

1. Access to finance, materiały konferencyjne sponsorowane przez World Bank’s Development Research Group and the World Bank Economic Review, Waszyngton, Marzec 2007.
2. Gregory B., Rutherford M., Oswald S., Gardiner L., An Empirical Investigation of the Growth Cycle Theory of Small Firm Financing, „Journal of Small Business Management” 2005, Vol. 43, Issue 4.
3. Innowacyjność sektora MSP w Polsce – Rządowe programy wsparcia a luka finansowa, Ernst and Young, Warszawa 2009.
4. Jędrzejczak-Gas J., Struktura kapitału w małych i średnich przedsiębiorstwach, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 766, 2013.
5. Łuczka T., Determinanty struktury kapitału w małych i średnich przedsiębiorstwach, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 695, 2011.
6. Łuczka T., Kapitał jako przedmiot gospodarki finansowej małego i średniego przedsiębiorstwa prywatnego. Wprowadzenie do finansów przedsiębiorstwa, Wyd. Politechniki Poznańskiej, Poznań 1997.
7. Łuczka T., Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro- i makroekonomiczne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Poznań–Warszawa 2001.
8. Ministerstwo Gospodarki, Trendy rozwojowe sektora MSP w ocenie przedsiębiorców w drugiej połowie 2009 r.
9. Mugler J., Betriebswirtschaftslehre der Klein- und Mittelbetriebe, Vol. 2, Springer Verlag, Wien, New York 1999.
10. PAG Uniconsult, Ocena realizacji instrumentów inżynierii finansowej w ramach NSRO 2007-2013, raport końcowy, 2013.
11. Raport o stanie sektora MSP w Polsce w 2008 r., PARP, Warszawa, 2009.
12. The SME Financing Gap. Theory and Evidence, Vol. I. OECD, 2006.
13. Szymborska-Sutton A., Pierwszy biznes: ruszają pożyczki dla absolwentów, http://www.finanse.egospodarka.pl/98886,Pierwszy-biznes-ruszaja-pozyczki-dla-absolwentow,1,63,1.html.
14. Urząd Komisji Nadzoru Finansowego, Raport o sytuacji banków w 2012 r., Warszawa 2013.
15. Ustawa z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej, Dz. U. nr 173, poz. 1807.
16. Ustawa z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim, Dz. U. nr 126, poz. 715.
17. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. 1997 nr 140 poz. 939).
18. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 nr 16 poz. 93).
19. van der Wijst D., Financial Structure in Small Business Theory, Tests, and Applications, Springer-Verlag, Berlin-Heidelberg 1989.
20. Włodyka S., Działalność gospodarcza, [w:] System prawa handlowego, t. 1, Prawo handlowe – część ogólna, red. S. Włodyka, Warszawa 2009.

Polecane strony internetowe:

1. http://www.kalkulator-zdolnosci-kredytowej.pl/ – kalkulator zdolności kredytowej
2. www.comperia.pl/konta_osobiste - porównywarka produktów bankowych
3. http://www.porownywarkakredytow.pl/ - porównywarka kredytów
4. www.bankier.pl – portal finansowy z aktualnymi informacjami o ofercie kredytowej banków
5. www.money.pl - portal finansowy z aktualnymi informacjami o ofercie kredytowej banków
6. http://www.finanse.egospodarka.pl/ - portal finansowy z aktualnymi informacjami o ofercie kredytowej banków
7. www.totalmoney.pl – porównywarka produktów finansowych
8. http://parp.gov.pl/ - strona Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości oferującej wsparcie dla mikro i małych przedsiębiorstw przed upływem pierwszego roku prowadzenia działalności gospodarczej na projekty w dziedzinie e-biznesu.
9. http://uokik.gov.pl/faq_kredyty_pozyczki_lokaty.php - podstrona Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawierająca odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania w odniesieniu do kredytów i pożyczek.
10. http://federacja-konsumentow.org.pl - strona Federacji Konsumentów – niezależnej organizacji pozarządowej, której celem jest ochrony konsumentów indywidualnych. Zawiera informacje o prawach konsumenta, jak również dane teleadresowe biur Federacji.
11. http://uokik.gov.pl/rzecznicy_konsumentow.php - podstrona Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przedstawiająca informacje o kompetencjach rzeczników konsumentów powoływanych do ochrony interesów konsumentów.
12. www.nbp.pl strona Narodowego Banku Polskiego przedstawiająca dane o aktualnej wysokości stopy lombardowej.
13. http://www.jeremie.com.pl/ - strona inicjatywy pozadotacyjnego wsparcia mikro, małych i średnich przedsiębiorstw JEREMIE nastawionej na finansowanie inwestycji o zwiększonym ryzyku kredytowania. JEREMIE oferuje niskooprocentowane kredyty, pożyczki, poręczenia.
14. http://www.bgk.com.pl/ - strona Banku Gospodarstwa Krajowego oferującego pożyczki dla absolwentów na założenie działalności gospodarczej oraz pełniącego rolę Menadżera sześciu Funduszy Powierniczych w ramach Inicjatywy JEREMIE.
15. www.pkobp.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
16. www.pekao.com.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
17. www.getinbank.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
18. www.bzwbk.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
19. www.citibank.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
20. www.bph.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów