« Powrót

Rozdział 15. Odstąpienie od umowy o kredyt konsumencki.



Prawo do odstąpienia od umowy o kredyt konsumencki.

Ustawa o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 roku [1] przewiduje możliwość odstąpienia od umowy o kredyt bez podania przyczyny. Co więcej, instytucja finansowa udzielająca kredytu ma obowiązek przekazania konsumentowi (kredytobiorcy) na trwałym nośniku informacji o jego prawie do odstąpienia od umowy (art. 13). Takie prawo przysługuje kredytobiorcy zasadniczo w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy (art. 53 ustawy). W niektórych sytuacjach termin ten może być wydłużony nawet o czas niezbędny do uzupełnienia w umowie o kredyt konsumencki brakujących, a obowiązkowych danych wymienionych w art. 30 wymienionej ustawy, takich jak m.in.: rodzaj kredytu, czas obowiązywania umowy, całkowita kwota kredytu, terminy i sposób wypłaty kredytu, stopa oprocentowania kredytu oraz warunki jej zmiany z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej, rzeczywista roczna stopa oprocentowania oraz całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta, zasady i terminy spłaty kredytu, w szczególności kolejności zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet należności kredytodawcy, zestawienie zawierające terminy i zasady płatności odsetek oraz wszelkich innych kosztów kredytu, w przypadku gdy instytucja finansowa udziela karencji w spłacie kredytu, informacje o innych kosztach, które konsument zobowiązany jest ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności opłaty, prowizje, marże oraz koszty usług dodatkowych oraz warunki, na jakich koszty te mogą ulec zmianie, roczna stopa oprocentowania zadłużenia przeterminowanego, prawo do spłaty kredytu przed terminem, sposób zabezpieczenia i ubezpieczenia spłaty kredytu, jeżeli umowa je przewiduje. Dla zachowania tego terminu wystarczy wysłanie przez niego odpowiedniego oświadczenia najpóźniej w ostatni dzień przed upływem tego terminu na adres wskazany przez instytucję udzielającą kredytu. Kredytodawca lub pośrednik finansowy jest ponadto zobowiązany przy zawieraniu umowy przekazać konsumentowi na trwałym nośniku wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy wraz ze wskazaniem danych teleadresowych (nazwy, siedziby instytucji). Ma to w zamyśle ustawodawcy ułatwić działanie konsumentom, którzy chcieliby wycofać się z nie do końca przemyślanej decyzji. Należy jednakże pamiętać, że prawo do odstąpienia od umowy o kredyt konsumencki nie ma zastosowania w przypadku udzielenia kredytu hipotecznego oraz pożyczek zabezpieczanych hipoteką, nawet jeśli ich wartość nie przekracza kwoty 255 550 zł lub jej równowartości, gdy kredyt został udzielony w walucie obcej.

Koszty związane z odstąpieniem od umowy o kredyt.


Konsument odstępujący od umowy o kredyt nie ponosi zasadniczo kosztów związanych z rezygnacją, za wyjątkiem odsetek liczonych za okres od dnia wypłaty kredytu do dnia jego spłaty. Zwrot kwoty kredytu wraz z odsetkami nie musi nastąpić do czasu złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Konsument ma na to 30 dni od dokonania czynności odstąpienia od umowy. Jedyne koszty, jakich kredytodawca może dochodzić od kredytobiorcy, to bezzwrotne koszty poniesione na rzecz organów administracji publicznej oraz opłaty notarialne. Wszelkie inne opłaty, jakie często towarzyszą umowie kredytowej, jak np. prowizja za udzielenie kredytu muszą zostać przez kredytodawcę zwrócone klientowi.

Odstąpienie od umowy o kredyt wiązany (na raty).


Często kredyty konsumenckie związane są z zakupami ratalnymi – mebli, sprzętu elektronicznego, sprzętu gospodarstwa domowego itd. Ustawa o kredycie konsumenckim określa je mianem umowy o kredyt wiązany (art. 56 ustawy). Towar lub usługa jest w takim przypadku nabywana od sprzedawcy lub usługodawcy bezpośrednio przez konsumenta, który finansuje zakup towaru lub świadczenie usługi kredytem udzielonym przez kredytodawcę. Środki uruchomione na podstawie umowy o kredyt wiązany są przekazywane zazwyczaj przez kredytodawcę bezpośrednio sprzedawcy towaru lub usługodawcy. Okres przewidziany w ustawie na odstąpienie od takiej umowy to także 14 dni, jak dla każdej innej, zwykłej umowy o kredyt konsumencki. W przypadku odstąpienia przez konsumenta od umowy, zobowiązanym do zwrotu kredytodawcy spełnionego na jego rzecz świadczenia jest sprzedawca lub usługodawca. Zwrot kredytu powinien nastąpić po okazaniu przez kredytodawcę sprzedawcy lub usługodawcy kopii oświadczenia konsumenta o odstąpieniu od umowy wraz z żądaniem kredytodawcy zwrotu kredytu. Jednocześnie niedopuszczalne jest uzależnianie prawa konsumenta do odstąpienia od umowy od zwrotu towaru przez niego.

Jeżeli towar zostanie wydany konsumentowi przed upływem terminu do odstąpienia od umowy i konsument z tego prawa skorzysta, sprzedawca może domagać się od konsumenta zapłaty ceny za towar, chyba że konsument towar niezwłocznie zwróci, a jednocześnie sprzedawca go przyjmie. Warunki, na jakich towar może być przyjęty przez sprzedawcę, powinny zostać określone w umowie między sprzedawcą a konsumentem.

Umowa o kredyt zawarta na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa.

Opisane powyżej warunki odstąpienia od umowy o kredyt konsumencki mają także zastosowanie do umów zawieranych na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa (miejscem przeznaczonym do obsługiwania publiczności i oznaczonym zgodnie z przepisami o działalności gospodarczej). W przypadku zawarcia poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość umowy o kredyt wiązany zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 2 marca 2000 roku o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny [2] .
Przypisy
Bibliografia

1. Access to finance, materiały konferencyjne sponsorowane przez World Bank’s Development Research Group and the World Bank Economic Review, Waszyngton, Marzec 2007.
2. Gregory B., Rutherford M., Oswald S., Gardiner L., An Empirical Investigation of the Growth Cycle Theory of Small Firm Financing, „Journal of Small Business Management” 2005, Vol. 43, Issue 4.
3. Innowacyjność sektora MSP w Polsce – Rządowe programy wsparcia a luka finansowa, Ernst and Young, Warszawa 2009.
4. Jędrzejczak-Gas J., Struktura kapitału w małych i średnich przedsiębiorstwach, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 766, 2013.
5. Łuczka T., Determinanty struktury kapitału w małych i średnich przedsiębiorstwach, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 695, 2011.
6. Łuczka T., Kapitał jako przedmiot gospodarki finansowej małego i średniego przedsiębiorstwa prywatnego. Wprowadzenie do finansów przedsiębiorstwa, Wyd. Politechniki Poznańskiej, Poznań 1997.
7. Łuczka T., Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro- i makroekonomiczne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Poznań–Warszawa 2001.
8. Ministerstwo Gospodarki, Trendy rozwojowe sektora MSP w ocenie przedsiębiorców w drugiej połowie 2009 r.
9. Mugler J., Betriebswirtschaftslehre der Klein- und Mittelbetriebe, Vol. 2, Springer Verlag, Wien, New York 1999.
10. PAG Uniconsult, Ocena realizacji instrumentów inżynierii finansowej w ramach NSRO 2007-2013, raport końcowy, 2013.
11. Raport o stanie sektora MSP w Polsce w 2008 r., PARP, Warszawa, 2009.
12. The SME Financing Gap. Theory and Evidence, Vol. I. OECD, 2006.
13. Szymborska-Sutton A., Pierwszy biznes: ruszają pożyczki dla absolwentów, http://www.finanse.egospodarka.pl/98886,Pierwszy-biznes-ruszaja-pozyczki-dla-absolwentow,1,63,1.html.
14. Urząd Komisji Nadzoru Finansowego, Raport o sytuacji banków w 2012 r., Warszawa 2013.
15. Ustawa z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej, Dz. U. nr 173, poz. 1807.
16. Ustawa z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim, Dz. U. nr 126, poz. 715.
17. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. 1997 nr 140 poz. 939).
18. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 nr 16 poz. 93).
19. van der Wijst D., Financial Structure in Small Business Theory, Tests, and Applications, Springer-Verlag, Berlin-Heidelberg 1989.
20. Włodyka S., Działalność gospodarcza, [w:] System prawa handlowego, t. 1, Prawo handlowe – część ogólna, red. S. Włodyka, Warszawa 2009.

Polecane strony internetowe:

1. http://www.kalkulator-zdolnosci-kredytowej.pl/ – kalkulator zdolności kredytowej
2. www.comperia.pl/konta_osobiste - porównywarka produktów bankowych
3. http://www.porownywarkakredytow.pl/ - porównywarka kredytów
4. www.bankier.pl – portal finansowy z aktualnymi informacjami o ofercie kredytowej banków
5. www.money.pl - portal finansowy z aktualnymi informacjami o ofercie kredytowej banków
6. http://www.finanse.egospodarka.pl/ - portal finansowy z aktualnymi informacjami o ofercie kredytowej banków
7. www.totalmoney.pl – porównywarka produktów finansowych
8. http://parp.gov.pl/ - strona Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości oferującej wsparcie dla mikro i małych przedsiębiorstw przed upływem pierwszego roku prowadzenia działalności gospodarczej na projekty w dziedzinie e-biznesu.
9. http://uokik.gov.pl/faq_kredyty_pozyczki_lokaty.php - podstrona Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawierająca odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania w odniesieniu do kredytów i pożyczek.
10. http://federacja-konsumentow.org.pl - strona Federacji Konsumentów – niezależnej organizacji pozarządowej, której celem jest ochrony konsumentów indywidualnych. Zawiera informacje o prawach konsumenta, jak również dane teleadresowe biur Federacji.
11. http://uokik.gov.pl/rzecznicy_konsumentow.php - podstrona Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przedstawiająca informacje o kompetencjach rzeczników konsumentów powoływanych do ochrony interesów konsumentów.
12. www.nbp.pl strona Narodowego Banku Polskiego przedstawiająca dane o aktualnej wysokości stopy lombardowej.
13. http://www.jeremie.com.pl/ - strona inicjatywy pozadotacyjnego wsparcia mikro, małych i średnich przedsiębiorstw JEREMIE nastawionej na finansowanie inwestycji o zwiększonym ryzyku kredytowania. JEREMIE oferuje niskooprocentowane kredyty, pożyczki, poręczenia.
14. http://www.bgk.com.pl/ - strona Banku Gospodarstwa Krajowego oferującego pożyczki dla absolwentów na założenie działalności gospodarczej oraz pełniącego rolę Menadżera sześciu Funduszy Powierniczych w ramach Inicjatywy JEREMIE.
15. www.pkobp.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
16. www.pekao.com.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
17. www.getinbank.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
18. www.bzwbk.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
19. www.citibank.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
20. www.bph.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów