« Powrót

Rozdział 16.5. Uwarunkowania finansowania rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw - kredyty dla firm.



Źródła finansowania rozwoju firmy.

Źródła finansowania potrzeb kapitałowych przedsiębiorstw można podzielić na własne i obce. W małych i średnich przedsiębiorstwach (MSP) podstawową rolę odgrywa zazwyczaj kapitał własny akumulowany w postaci zysku zatrzymanego w przedsiębiorstwie, z funduszu amortyzacji lub z udziałów kapitałowych, które do przedsiębiorstwa wnoszą jego właściciele [1] . W dużych firmach często finansowanie rozwoju przedsiębiorstwa dokonuje się przy udziale kapitału obcego, w tym kredytów.

W przeciwieństwie do firm dużych, dla których głównym motywem korzystania z kredytu bankowego jest wsparcie rozwoju firmy, w przypadku firm małych i średnich z większą częstością pojawia się motywacja pasywna związana z chęcią ochrony firmy przed utratą płynności.

Wielkość rynku kredytów dla firm.


Jak podaje Urząd Komisji Nadzoru Finansowego w raporcie z 2013 roku [2] , z kredytów najczęściej korzystają firmy przetwórstwa przemysłowego (25,3% ogółu dużych kredytów zaciąganych przez polskie przedsiębiorstwa), firmy handlowe (19,5%), obsługujące rynek nieruchomości (17,6%) oraz firmy budowlane (12,6%). Z kolei wśród firm przetwórstwa przemysłowego kredyty trafiały głównie do sektora spożywczego (16 mld zł spośród 66,1 mld zł kredytów zaciągniętych w 2012 roku przez całą branżę przetwórstwa przemysłowego), metalurgicznego (9,8 mld zł), chemicznego i farmaceutycznego (9,7 mld zł), drzewnego i papierniczego (7,2 mld zł), maszynowego (5,8 mld zł) oraz rafineryjnego i koksowniczego (6,6 mld zł). Ostatni wymieniony sektor doświadczył największego spadku wartości zaciągniętych kredytów w stosunku do 2011 roku – o 31,1%. Natomiast finansowanie rozwoju działalności poprzez kredyty w największym stopniu zwiększyły: firmy sektora energetycznego (wzrost o 29,8%), firmy prowadzące działalność profesjonalną, naukową i techniczną (16,5%) oraz firmy prowadzące działalność w zakresie rolnictwa, leśnictwa i rybactwa (16,3%).

Według stanu na koniec 2012 roku wartość zagrożonych kredytów zaciągniętych przez sektor przedsiębiorstw wynosiła 32,3 mld zł, z czego 21,7 mld zł przypadało na małe i średnie przedsiębiorstwa, a 10,5 mld zł na duże przedsiębiorstwa [3] . Zwiększenie wartości kredytów zagrożonych w porównaniu ze stanem w 2011 roku o 17,6% dokonało się głównie za przyczyną dużych firm (wzrost o 34,9%), a w mniejszym stopniu za sprawą firm małych i średnich (wzrost o 10,8%). Udział kredytów zagrożonych w portfelu kredytów dla przedsiębiorstw wynosił 11,8% w 2012 roku i był wyższy dla firm sektora MSP (13,1%) niż dla firm dużych (9,8%).

Z perspektywy banków udzielających kredytów najbardziej ryzykowną branżą działalności gospodarczej jest gastronomia i hotelarstwo (19,6% kredytów zagrożonych), budownictwo (16,6%), działalność profesjonalna, naukowa i techniczna (15,6%), obsługa nieruchomości (11,6%) [4] .

W kolejnych artykułach omówiono różnorodne rodzaje kredytów dla firm, w szczególności: kredyt krótkoterminowy w rachunku bieżącym, overdraft, kredyt obrotowy, kredyt inwestycyjny, kredyt na inwestycje wskazane, kredyt kupiecki, kredyty na rozpoczęcie działalności gospodarczej, kredyt na prefinansowanie kontraktu eksportowego, kredyt z gwarancją de minimis, kredyt unijny.
Przypisy
Bibliografia

1. Access to finance, materiały konferencyjne sponsorowane przez World Bank’s Development Research Group and the World Bank Economic Review, Waszyngton, Marzec 2007.
2. Gregory B., Rutherford M., Oswald S., Gardiner L., An Empirical Investigation of the Growth Cycle Theory of Small Firm Financing, „Journal of Small Business Management” 2005, Vol. 43, Issue 4.
3. Innowacyjność sektora MSP w Polsce – Rządowe programy wsparcia a luka finansowa, Ernst and Young, Warszawa 2009.
4. Jędrzejczak-Gas J., Struktura kapitału w małych i średnich przedsiębiorstwach, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 766, 2013.
5. Łuczka T., Determinanty struktury kapitału w małych i średnich przedsiębiorstwach, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 695, 2011.
6. Łuczka T., Kapitał jako przedmiot gospodarki finansowej małego i średniego przedsiębiorstwa prywatnego. Wprowadzenie do finansów przedsiębiorstwa, Wyd. Politechniki Poznańskiej, Poznań 1997.
7. Łuczka T., Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro- i makroekonomiczne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Poznań–Warszawa 2001.
8. Ministerstwo Gospodarki, Trendy rozwojowe sektora MSP w ocenie przedsiębiorców w drugiej połowie 2009 r.
9. Mugler J., Betriebswirtschaftslehre der Klein- und Mittelbetriebe, Vol. 2, Springer Verlag, Wien, New York 1999.
10. PAG Uniconsult, Ocena realizacji instrumentów inżynierii finansowej w ramach NSRO 2007-2013, raport końcowy, 2013.
11. Raport o stanie sektora MSP w Polsce w 2008 r., PARP, Warszawa, 2009.
12. The SME Financing Gap. Theory and Evidence, Vol. I. OECD, 2006.
13. Szymborska-Sutton A., Pierwszy biznes: ruszają pożyczki dla absolwentów, http://www.finanse.egospodarka.pl/98886,Pierwszy-biznes-ruszaja-pozyczki-dla-absolwentow,1,63,1.html.
14. Urząd Komisji Nadzoru Finansowego, Raport o sytuacji banków w 2012 r., Warszawa 2013.
15. Ustawa z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej, Dz. U. nr 173, poz. 1807.
16. Ustawa z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim, Dz. U. nr 126, poz. 715.
17. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. 1997 nr 140 poz. 939).
18. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 nr 16 poz. 93).
19. van der Wijst D., Financial Structure in Small Business Theory, Tests, and Applications, Springer-Verlag, Berlin-Heidelberg 1989.
20. Włodyka S., Działalność gospodarcza, [w:] System prawa handlowego, t. 1, Prawo handlowe – część ogólna, red. S. Włodyka, Warszawa 2009.

Polecane strony internetowe:

1. http://www.kalkulator-zdolnosci-kredytowej.pl/ – kalkulator zdolności kredytowej
2. www.comperia.pl/konta_osobiste - porównywarka produktów bankowych
3. http://www.porownywarkakredytow.pl/ - porównywarka kredytów
4. www.bankier.pl – portal finansowy z aktualnymi informacjami o ofercie kredytowej banków
5. www.money.pl - portal finansowy z aktualnymi informacjami o ofercie kredytowej banków
6. http://www.finanse.egospodarka.pl/ - portal finansowy z aktualnymi informacjami o ofercie kredytowej banków
7. www.totalmoney.pl – porównywarka produktów finansowych
8. http://parp.gov.pl/ - strona Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości oferującej wsparcie dla mikro i małych przedsiębiorstw przed upływem pierwszego roku prowadzenia działalności gospodarczej na projekty w dziedzinie e-biznesu.
9. http://uokik.gov.pl/faq_kredyty_pozyczki_lokaty.php - podstrona Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawierająca odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania w odniesieniu do kredytów i pożyczek.
10. http://federacja-konsumentow.org.pl - strona Federacji Konsumentów – niezależnej organizacji pozarządowej, której celem jest ochrony konsumentów indywidualnych. Zawiera informacje o prawach konsumenta, jak również dane teleadresowe biur Federacji.
11. http://uokik.gov.pl/rzecznicy_konsumentow.php - podstrona Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przedstawiająca informacje o kompetencjach rzeczników konsumentów powoływanych do ochrony interesów konsumentów.
12. www.nbp.pl strona Narodowego Banku Polskiego przedstawiająca dane o aktualnej wysokości stopy lombardowej.
13. http://www.jeremie.com.pl/ - strona inicjatywy pozadotacyjnego wsparcia mikro, małych i średnich przedsiębiorstw JEREMIE nastawionej na finansowanie inwestycji o zwiększonym ryzyku kredytowania. JEREMIE oferuje niskooprocentowane kredyty, pożyczki, poręczenia.
14. http://www.bgk.com.pl/ - strona Banku Gospodarstwa Krajowego oferującego pożyczki dla absolwentów na założenie działalności gospodarczej oraz pełniącego rolę Menadżera sześciu Funduszy Powierniczych w ramach Inicjatywy JEREMIE.
15. www.pkobp.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
16. www.pekao.com.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
17. www.getinbank.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
18. www.bzwbk.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
19. www.citibank.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
20. www.bph.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów