« Powrót

Rozdział 19. Kredyt obrotowy.



Kredyt obrotowy stanowi formę krótko- i średnioterminowego kredytowania firmy ściśle powiązaną z poziomem generowanych przez nią obrotów oraz wpływami na posiadane rachunki bankowe. Jego przeznaczeniem jest utrzymanie przez przedsiębiorstwo płynności finansowej w okresach braku równowagi pomiędzy uzyskiwanymi przez nie wpływami a ponoszonymi wydatkami. Może być zaciągany na finansowanie sprecyzowanych potrzeb z wyraźnie określonym celem, np. gdy specyfika działalności przedsiębiorstwa wiąże się z sezonowością sprzedaży i w okresach zmniejszonej sprzedaży, brakuje środków pieniężnych na finansowanie działalności (możliwość zaciągnięcia tzw. kredytu sezonowego) lub gdy za jego pomocą pragnie sfinansować wzmożone wydatki związane z działalnością eksportową (kredyty eksportowe). Rzadziej udzielany jest na finansowanie niedookreślonych potrzeb przedsiębiorstwa.

Udzielenie kredytu obrotowego wiąże się dla banku z podwyższonym ryzykiem, co wymaga większej ostrożności ze strony banku. Z tego powodu banki stosują odpowiednie zabezpieczenia (najczęściej zastaw połączony z wekslem), a kredyty udzielane są zasadniczo jedynie klientom znanym bankom.

Przedsiębiorstwa mogą korzystać z kredytu obrotowego w rachunku bieżącym lub w rachunku kredytowym.

Kredyt obrotowy w rachunku bieżącym.

Z kredytu obrotowego w rachunku bieżącym może skorzystać przedsiębiorstwo posiadające rachunek bieżący w banku. Może on przybierać jedną z dwóch postaci:

(1) kredytu otwartego przeznaczonego na finansowanie bieżących zobowiązań płatniczych przedsiębiorstwa, powstałych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Kredyt otwarty ma charakter kredytu odnawialnego, co oznacza, że spłacając część lub całość postawionego do dyspozycji limitu kredytowego, przedsiębiorstwo ponownie może z niego skorzystać zadłużając się do kwoty przyznanego limitu. W warunkach oferowanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego umowa kredytu w rachunku bieżącym otwartego zawierana jest na 24 miesiące z możliwością przedłużenia na kolejne okresy. Wysokość takiego kredytu jest limitowana wysokością średniomiesięcznych wpływów na rachunek bieżący przedsiębiorstwa kalkulowanych na podstawie ostatnich trzech miesięcy przed złożeniem wniosku o kredyt;
(2) kredytu płatniczego przeznaczonego na określony w umowie cel. Tym, co dodatkowo różni go od kredytu otwartego, jest jednorazowość jego przyznania (nieodnawialność). Spłata powinna nastąpić do 30 dni.

Odwołując się do konkretnej oferty Banku Gospodarstwa Krajowego obowiązującej w styczniu 2014 roku, warunkiem udzielenia kredytu obrotowego w rachunku bieżącym jest posiadanie przez kredytobiorcę w tym banku aktywnego rachunku bieżącego (z zarejestrowanymi transakcjami) przez okres nie krótszy niż 3 miesiące przed złożeniem wniosku o kredyt lub też przeniesienie z innego banku czynnego rachunku funkcjonującego od co najmniej 3 miesięcy. Decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania kredytu obrotowego bank uzależni od posiadania przez kredytobiorcę zdolności kredytowej. Gdy i ten warunek zostanie spełniony, udostępnienie kredytu będzie możliwe po ustanowieniu przez bank prawnego zabezpieczenia spłaty kredytu adekwatnego do wysokości kredytu. Kredyt obrotowy udzielany jest w złotych polskich.

Kredyt obrotowy w rachunku kredytowym.

Ten rodzaj kredytu obrotowego może mieć następujące przeznaczenie:

(1) finansowanie bieżących zobowiązań płatniczych kredytobiorcy oraz zakup towarów i usług związanych z prowadzeniem przez niego bieżącej działalności gospodarczej,
(2) spłata kredytu obrotowego w rachunku bieżącym zaciągniętego w Banku Gospodarstwa Kredytowego lub w innym banku.

Kredyt obrotowy w rachunku kredytowym może być udzielony na okres do 36 miesięcy.

Różne mogą być formy jego udostępnienia:

a) może zostać wypłacany jednorazowo,
b) może zostać przyznany w linii kredytowej nieodnawialnej i wypłacony w kolejnych transzach,
c) może zostać przyznany w linii kredytowej odnawialnej, a spłata jego części lub całości daje możliwość ponownego zadłużenia się do wysokości ustalonego limitu.

Warunkiem udzielenia kredytu obrotowego w rachunku kredytowym jest posiadanie przez przedsiębiorstwo zdolności kredytowej oraz ustanowienie prawnego zabezpieczenia spłaty kredytu w uzgodnionej formie spośród akceptowanych przez bank.

W odróżnieniu od kredytu obrotowego w rachunku bieżącym, gdzie walutą udostępnienia są złote polskie, ten rodzaj kredytu może być udzielony także w niektórych walutach obcych, w szczególności: w dolarach amerykańskich (USD), frankach szwajcarskich (CHF) lub euro (EUR). Kredyt ten może być także indeksowany względem kursu waluty obcej, co ma istotne znaczenie dla przedsiębiorstw uzyskujących przychody ze sprzedaży towarów i usług na rynkach zagranicznych bądź zaopatrujących się w towary (surowce, komponenty itd.) lub usługi na rynkach zagranicznych, ponieważ pozwala minimalizować ryzyko wahań kursu walutowego.

Oprocentowanie kredytu obrotowego w rachunku kredytowym może być stałe lub zmienne. Oprocentowanie zmienne jest kalkulowane w oparciu o stałą marżę kredytową oraz zmienną stawkę bazową WIBOR.

Za udzielenie kredytu obrotowego w rachunku kredytowym bank pobiera opłaty i prowizje na warunkach określonych w taryfie opłat i prowizji.
Przypisy
Bibliografia

1. Access to finance, materiały konferencyjne sponsorowane przez World Bank’s Development Research Group and the World Bank Economic Review, Waszyngton, Marzec 2007.
2. Gregory B., Rutherford M., Oswald S., Gardiner L., An Empirical Investigation of the Growth Cycle Theory of Small Firm Financing, „Journal of Small Business Management” 2005, Vol. 43, Issue 4.
3. Innowacyjność sektora MSP w Polsce – Rządowe programy wsparcia a luka finansowa, Ernst and Young, Warszawa 2009.
4. Jędrzejczak-Gas J., Struktura kapitału w małych i średnich przedsiębiorstwach, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 766, 2013.
5. Łuczka T., Determinanty struktury kapitału w małych i średnich przedsiębiorstwach, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 695, 2011.
6. Łuczka T., Kapitał jako przedmiot gospodarki finansowej małego i średniego przedsiębiorstwa prywatnego. Wprowadzenie do finansów przedsiębiorstwa, Wyd. Politechniki Poznańskiej, Poznań 1997.
7. Łuczka T., Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro- i makroekonomiczne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Poznań–Warszawa 2001.
8. Ministerstwo Gospodarki, Trendy rozwojowe sektora MSP w ocenie przedsiębiorców w drugiej połowie 2009 r.
9. Mugler J., Betriebswirtschaftslehre der Klein- und Mittelbetriebe, Vol. 2, Springer Verlag, Wien, New York 1999.
10. PAG Uniconsult, Ocena realizacji instrumentów inżynierii finansowej w ramach NSRO 2007-2013, raport końcowy, 2013.
11. Raport o stanie sektora MSP w Polsce w 2008 r., PARP, Warszawa, 2009.
12. The SME Financing Gap. Theory and Evidence, Vol. I. OECD, 2006.
13. Szymborska-Sutton A., Pierwszy biznes: ruszają pożyczki dla absolwentów, http://www.finanse.egospodarka.pl/98886,Pierwszy-biznes-ruszaja-pozyczki-dla-absolwentow,1,63,1.html.
14. Urząd Komisji Nadzoru Finansowego, Raport o sytuacji banków w 2012 r., Warszawa 2013.
15. Ustawa z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej, Dz. U. nr 173, poz. 1807.
16. Ustawa z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim, Dz. U. nr 126, poz. 715.
17. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. 1997 nr 140 poz. 939).
18. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 nr 16 poz. 93).
19. van der Wijst D., Financial Structure in Small Business Theory, Tests, and Applications, Springer-Verlag, Berlin-Heidelberg 1989.
20. Włodyka S., Działalność gospodarcza, [w:] System prawa handlowego, t. 1, Prawo handlowe – część ogólna, red. S. Włodyka, Warszawa 2009.

Polecane strony internetowe:

1. http://www.kalkulator-zdolnosci-kredytowej.pl/ – kalkulator zdolności kredytowej
2. www.comperia.pl/konta_osobiste - porównywarka produktów bankowych
3. http://www.porownywarkakredytow.pl/ - porównywarka kredytów
4. www.bankier.pl – portal finansowy z aktualnymi informacjami o ofercie kredytowej banków
5. www.money.pl - portal finansowy z aktualnymi informacjami o ofercie kredytowej banków
6. http://www.finanse.egospodarka.pl/ - portal finansowy z aktualnymi informacjami o ofercie kredytowej banków
7. www.totalmoney.pl – porównywarka produktów finansowych
8. http://parp.gov.pl/ - strona Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości oferującej wsparcie dla mikro i małych przedsiębiorstw przed upływem pierwszego roku prowadzenia działalności gospodarczej na projekty w dziedzinie e-biznesu.
9. http://uokik.gov.pl/faq_kredyty_pozyczki_lokaty.php - podstrona Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawierająca odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania w odniesieniu do kredytów i pożyczek.
10. http://federacja-konsumentow.org.pl - strona Federacji Konsumentów – niezależnej organizacji pozarządowej, której celem jest ochrony konsumentów indywidualnych. Zawiera informacje o prawach konsumenta, jak również dane teleadresowe biur Federacji.
11. http://uokik.gov.pl/rzecznicy_konsumentow.php - podstrona Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przedstawiająca informacje o kompetencjach rzeczników konsumentów powoływanych do ochrony interesów konsumentów.
12. www.nbp.pl strona Narodowego Banku Polskiego przedstawiająca dane o aktualnej wysokości stopy lombardowej.
13. http://www.jeremie.com.pl/ - strona inicjatywy pozadotacyjnego wsparcia mikro, małych i średnich przedsiębiorstw JEREMIE nastawionej na finansowanie inwestycji o zwiększonym ryzyku kredytowania. JEREMIE oferuje niskooprocentowane kredyty, pożyczki, poręczenia.
14. http://www.bgk.com.pl/ - strona Banku Gospodarstwa Krajowego oferującego pożyczki dla absolwentów na założenie działalności gospodarczej oraz pełniącego rolę Menadżera sześciu Funduszy Powierniczych w ramach Inicjatywy JEREMIE.
15. www.pkobp.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
16. www.pekao.com.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
17. www.getinbank.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
18. www.bzwbk.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
19. www.citibank.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
20. www.bph.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów