« Powrót

Rozdział 27. Wybór odpowiedniego kredytu.



Wybór odpowiedniego kredytu.

Decyzja o wyborze kredytu, który jest najbardziej adekwatny do konkretnej sytuacji i możliwości finansowych kredytobiorcy często wcale nie jest łatwa. I choć kredyt to najbardziej rozpowszechniona i najlepiej rozumiana przez kredytobiorców forma finansowania dłużnego, przy podejmowaniu decyzji o jego wyborze kredytobiorcy często nie potrafią dokonać przemyślanego wyboru, o którym mogliby powiedzieć, że był on optymalny, co oznaczałoby, że wybrana oferta w największym stopniu była dostosowana do potrzeb i możliwości kredytobiorcy spośród ofert aktualnie dostępnych na rynku.

Z badania klientów i usługodawców usługi pilotażowej w zakresie finansowania zwrotnego przeprowadzonego przez Autora na zlecenie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości w okresie październik–listopad 2013 roku [1] wynika, że mali i średni przedsiębiorcy odczuwają silną potrzebę profesjonalnego wsparcia w zakresie dostępu do zewnętrznych źródeł finansowania działalności. Dokonana przez nich samoocena własnej wiedzy i umiejętności w zakresie pozyskiwania zewnętrznych źródeł finansowania wskazuje, że oceniają je bardzo nisko. Przydatność profesjonalnego wsparcia ze strony najlepiej niekomercyjnych instytucji otoczenia biznesowego wynika w głównej mierze właśnie z braku kompetencji do samodzielnej realizacji przez przedsiębiorców działań składających się na pozyskiwanie finansowania.

Właściwe podejście do pozyskiwania finansowania zewnętrznego, którego ostatecznym efektem będzie dokonanie przemyślanego i – co najważniejsze – trafnego wyboru konkretnego źródła finansowania zewnętrznego powinno obejmować następujące działania:

• diagnozę potrzeb i możliwości finansowych przedsiębiorstwa uwzględniającą cel finansowania (inwestycja, finansowanie bieżących potrzeb), kwotę finansowania, środki własne przeznaczone na realizację przedsięwzięcia, możliwości zabezpieczenia spłaty zaciąganego zobowiązania,
• określenie wysokości obecnych miesięcznych zobowiązań kredytowych,
• określenie zysku pozostającego do dyspozycji na spłatę nowego zobowiązania,
• przegląd dostępnych źródeł finansowania zwrotnego pod kątem: przewidywanego harmonogramu spłaty, kosztów obsługi zobowiązania, wymaganej wysokości udziału własnego w finansowanym przedsięwzięciu, wymaganych i akceptowalnych form ustanowienia zabezpieczenia spłaty zaciąganego zobowiązania i ich kosztów, sposobu wypłaty środków pieniężnych, sposobu rozliczenia się z otrzymanych środków,
• dopasowanie dostępnych źródeł finansowania zwrotnego adekwatnych do zdiagnozowanej potrzeby i określonej zdolności do spłaty zobowiązań i ostateczny wybór optymalnej oferty.

Wybór odpowiedniego kredytodawcy.

Najbardziej doniosłe konsekwencje dla kredytodawcy ma zapewne wybór kredytu hipotecznego, w przypadku którego najwyższa jest kwota zaciąganego zobowiązania (w porównaniu z innymi formami kredytowania) oraz najdłuższy okres kredytowania. Czynniki, na które warto zwrócić uwagę przy wyborze konkretnej oferty kredytu hipotecznego będących w ofercie różnych kredytodawców, przedstawiono poniżej.

Oprocentowanie.

Przy wyborze kredytu hipotecznego jest to jeden z podstawowych parametrów wyboru dla większości kredytodawców. Przy tak długim zobowiązaniu finansowym, jakie jest zaciągane przy pomocy kredytu hipotecznego, wysokość oprocentowania będzie w bezpośredni sposób wpływać na całkowity koszt kredytu. Na koszt kredytu najczęściej składa się wysokość stopy referencyjnej (np. WIBOR) oraz stałej marży banku.

Prowizja banku.

Prowizja za udzielenie kredytu stanowi jednorazową opłatę pobieraną przez bank w zależności od kwoty kredytu. Jej wysokość najczęściej waha się w granicach od 0% do 3%. W całości sumy zobowiązania nie jest to dużo, jednakże banki często konkurują o klienta obniżając (lub niekiedy całkowicie z niej rezygnując) wysokość prowizji. Oferty obniżonej prowizji pojawiają się zwłaszcza wtedy, gdy bank próbuje przejąć klienta z innego banku bądź powiązać ofertę kredytu ze sprzedażą innych produktów bankowych (np. ubezpieczenia). Wysokość pobieranej przez bank prowizji od udzielonego kredytu jest też niekiedy powiązana z wysokością marży. Relatywnie wysoką marżę starają się „przemycić” poprzez zaoferowanie niskiej prowizji. Należy jednakże pamiętać, że marża będzie płacona przez cały okres kredytowania, a prowizja jednorazowo, więc obniżka marży o, przykładowo, 0,25% przełoży się znaczniej na całkowity koszt kredytu aniżeli rezygnacja banku z prowizji w wysokości 3%.

Ubezpieczenie niskiego wkładu własnego.

Możliwość zaciągnięcia kredytu z niskim wkładem własnym jest niekiedy bardzo korzystnym rozwiązaniem dla osób, które tego wkładu nie posiadają lub zgromadzone środki finansowe wolą przeznaczyć na inne wydatki (np. wykończenie mieszkania, którego zakup jest finansowany kredytem hipotecznym). W takiej sytuacji kredytobiorca musi zapłacić specjalne ubezpieczenie niskiego wkład własnego, którego koszt to zazwyczaj ok. 3,5%, od kwoty brakującej do uzyskania wymaganego wkładu własnego. Takie ubezpieczenie obowiązuje do czasu osiągnięcia przez kredytobiorcę wkładu własnego.

Wakacje kredytowe.

Elementem oceny oferty banku może być możliwość skorzystania z wakacji kredytowych. Najczęściej taka opcja dostępna jest raz na 12 miesięcy. Przy dużym obciążeniu finansowym wynikającym z zaciągniętego kredytu, wakacje kredytowe przynoszą kredytobiorcy chwilowe wytchnienie w spłacie zobowiązania dając możliwość wykorzystania tych środków na inne cele.

Wcześniejsza spłata kredytu.

Jeżeli posiadane środki finansowe na to pozwalają, kredytobiorca może być zainteresowany wcześniejszą spłatą zaciągniętego zobowiązania. Dokonując porównania ofert kredytowych różnych banków warto sprawdzić, czy i na jakich warunkach przewidziana jest możliwość wcześniejszej spłaty kredytu. Niekiedy banki pobierają za tę czynność opłatę. Inną sytuacją, która może spowodować, że kredytobiorca będzie chciał dokonać wcześniejszej spłaty kredytu, będzie pojawienie się w ofertach banków nowych, znacznie atrakcyjniejszych ofert kredytowych. Przenosząc kredyt do innego banku, kredytodawca będzie zmuszony zapłacić ewentualną prowizję z tytułu wcześniejszej spłaty kredytu na rzecz banku, w którym pierwotnie zaciągnął kredyt hipoteczny.
Przypisy
Bibliografia

1. Access to finance, materiały konferencyjne sponsorowane przez World Bank’s Development Research Group and the World Bank Economic Review, Waszyngton, Marzec 2007.
2. Gregory B., Rutherford M., Oswald S., Gardiner L., An Empirical Investigation of the Growth Cycle Theory of Small Firm Financing, „Journal of Small Business Management” 2005, Vol. 43, Issue 4.
3. Innowacyjność sektora MSP w Polsce – Rządowe programy wsparcia a luka finansowa, Ernst and Young, Warszawa 2009.
4. Jędrzejczak-Gas J., Struktura kapitału w małych i średnich przedsiębiorstwach, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 766, 2013.
5. Łuczka T., Determinanty struktury kapitału w małych i średnich przedsiębiorstwach, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 695, 2011.
6. Łuczka T., Kapitał jako przedmiot gospodarki finansowej małego i średniego przedsiębiorstwa prywatnego. Wprowadzenie do finansów przedsiębiorstwa, Wyd. Politechniki Poznańskiej, Poznań 1997.
7. Łuczka T., Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro- i makroekonomiczne, Wydawnictwo Naukowe PWN, Poznań–Warszawa 2001.
8. Ministerstwo Gospodarki, Trendy rozwojowe sektora MSP w ocenie przedsiębiorców w drugiej połowie 2009 r.
9. Mugler J., Betriebswirtschaftslehre der Klein- und Mittelbetriebe, Vol. 2, Springer Verlag, Wien, New York 1999.
10. PAG Uniconsult, Ocena realizacji instrumentów inżynierii finansowej w ramach NSRO 2007-2013, raport końcowy, 2013.
11. Raport o stanie sektora MSP w Polsce w 2008 r., PARP, Warszawa, 2009.
12. The SME Financing Gap. Theory and Evidence, Vol. I. OECD, 2006.
13. Szymborska-Sutton A., Pierwszy biznes: ruszają pożyczki dla absolwentów, http://www.finanse.egospodarka.pl/98886,Pierwszy-biznes-ruszaja-pozyczki-dla-absolwentow,1,63,1.html.
14. Urząd Komisji Nadzoru Finansowego, Raport o sytuacji banków w 2012 r., Warszawa 2013.
15. Ustawa z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej, Dz. U. nr 173, poz. 1807.
16. Ustawa z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim, Dz. U. nr 126, poz. 715.
17. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. 1997 nr 140 poz. 939).
18. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 nr 16 poz. 93).
19. van der Wijst D., Financial Structure in Small Business Theory, Tests, and Applications, Springer-Verlag, Berlin-Heidelberg 1989.
20. Włodyka S., Działalność gospodarcza, [w:] System prawa handlowego, t. 1, Prawo handlowe – część ogólna, red. S. Włodyka, Warszawa 2009.

Polecane strony internetowe:

1. http://www.kalkulator-zdolnosci-kredytowej.pl/ – kalkulator zdolności kredytowej
2. www.comperia.pl/konta_osobiste - porównywarka produktów bankowych
3. http://www.porownywarkakredytow.pl/ - porównywarka kredytów
4. www.bankier.pl – portal finansowy z aktualnymi informacjami o ofercie kredytowej banków
5. www.money.pl - portal finansowy z aktualnymi informacjami o ofercie kredytowej banków
6. http://www.finanse.egospodarka.pl/ - portal finansowy z aktualnymi informacjami o ofercie kredytowej banków
7. www.totalmoney.pl – porównywarka produktów finansowych
8. http://parp.gov.pl/ - strona Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości oferującej wsparcie dla mikro i małych przedsiębiorstw przed upływem pierwszego roku prowadzenia działalności gospodarczej na projekty w dziedzinie e-biznesu.
9. http://uokik.gov.pl/faq_kredyty_pozyczki_lokaty.php - podstrona Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawierająca odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania w odniesieniu do kredytów i pożyczek.
10. http://federacja-konsumentow.org.pl - strona Federacji Konsumentów – niezależnej organizacji pozarządowej, której celem jest ochrony konsumentów indywidualnych. Zawiera informacje o prawach konsumenta, jak również dane teleadresowe biur Federacji.
11. http://uokik.gov.pl/rzecznicy_konsumentow.php - podstrona Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przedstawiająca informacje o kompetencjach rzeczników konsumentów powoływanych do ochrony interesów konsumentów.
12. www.nbp.pl strona Narodowego Banku Polskiego przedstawiająca dane o aktualnej wysokości stopy lombardowej.
13. http://www.jeremie.com.pl/ - strona inicjatywy pozadotacyjnego wsparcia mikro, małych i średnich przedsiębiorstw JEREMIE nastawionej na finansowanie inwestycji o zwiększonym ryzyku kredytowania. JEREMIE oferuje niskooprocentowane kredyty, pożyczki, poręczenia.
14. http://www.bgk.com.pl/ - strona Banku Gospodarstwa Krajowego oferującego pożyczki dla absolwentów na założenie działalności gospodarczej oraz pełniącego rolę Menadżera sześciu Funduszy Powierniczych w ramach Inicjatywy JEREMIE.
15. www.pkobp.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
16. www.pekao.com.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
17. www.getinbank.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
18. www.bzwbk.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
19. www.citibank.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów
20. www.bph.pl – strona internetowa banku z ofertą kredytów