« Powrót

Rozdział 11. Rozwiązanie i wygaśnięcie stosunku pracy



Stosunek pracy ulega rozwiązaniu bądź wygaśnięciu na zasadach wskazanych w art. 30–67 Kodeksu pracy . W zależności od rodzaju zawartej umowy o pracę warunki jej rozwiązania mogą mieć odmienne skutki dla pracownika i pracodawcy.
Zasady ogólne rozwiązywania umów o pracę
Zgodnie z art. 30. § 1 Kodeksu pracy umowę o pracę rozwiązuje się:
• na mocy porozumienia stron;
• przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem);
• przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia);
• z upływem czasu, na który była zawarta;
• z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania była zawarta.

Wskazany katalog sposobów rozwiązania umowy o pracę ma charakter zamknięty, co oznacza, że ani strony umowy o pracę, ani partnerzy społeczni (np. w układzie zbiorowym pracy) nie mogą ustalić, że umowa o pracę ulegnie rozwiązaniu w innych okolicznościach, np. wskutek faktycznego zaprzestania wykonywania pracy przez pracownika .
Oświadczenie każdej ze stron o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinno nastąpić na piśmie. W oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy. Ponadto ważne jest, aby oświadczenie zawierało pouczenie o przysługującym pracownikowi prawie odwołania do sądu pracy.
Strony stosunku pracy w zależności od rodzaju umowy muszą prawidłowo obliczyć okres trwania wypowiedzenia. Okres wypowiedzenia umowy o pracę zgodnie z art. 30 § 21 obejmujący tydzień lub miesiąc albo ich wielokrotność kończy się odpowiednio w sobotę lub w ostatnim dniu miesiąca.

Przykład
Pan Mariusz jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas określony z możliwością jej rozwiązania za dwutygodniowym wypowiedzeniem. W poniedziałek 7 października 2013 r. pracodawca wręczył panu Mariuszowi wypowiedzenie. Jego okres upłynie nie za dwa tygodnie liczone kalendarzowo, czyli w poniedziałek 21 października 2013 r., ale dopiero w sobotę 26 października 2013 r., ponieważ termin oznaczony w tygodniach kończy się w sobotę, a nie w inny oznaczony dzień tygodnia.

Przykład
Pracodawca wręczył panu Stefanowi wypowiedzenie umowy na czas nieokreślony, przy czym okres tego wypowiedzenia wynosi dla pracownika trzy miesiące. Wypowiedzenie zostało wręczone 18 sierpnia 2013 r. i nie oznacza to, że upłynie 18 listopada 2013 r. Okres wypowiedzenia pana Stefana upłynie dopiero ostatniego dnia miesiąca listopada, gdyż termin liczony w miesiącach kończy się odpowiednio w ostatnim dniu ostatniego miesiąca wypowiedzenia.

Przypisy
Bibliografia
Wykaz zalecanej literatury dotyczącej tematyki artykułu:
1) L. Florek, T. Zieliński, Prawo pracy, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006.
2) Prawo pracy 2010, red. K. Jaśkowski, Wydawnictwo Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2010.
3) Kodeks pracy. Komentarz, red. W. Muszalski, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013.
4) M. Barzycka-Banaszczyk, Prawo pracy, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2010.
5) M. Gadomska, G. Ordak, Prawo pracy z komentarzem, część 1, Presspublika Sp. z o.o., Warszawa 2011.
6) J. Sztabińska, Jak unikać błędów przy zwolnieniach, „Rzeczpospolita”, 22 października 2009 r., nr 248/2009.
7) K. Zych, Kiedy można dyscyplinarnie zwolnić pracownika, http://www.tomczak.pl/publikacje/publikacja289.html (odczyt z 27.10.2013).
8) J. Wratny, Kodeks pracy. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2013.
9) Kodeks pracy. Komentarz dla praktyków, red. A. Patulski, G. Orłowski, ODDK – Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr, Gdańsk 2013.
10) Regulaminy i procedury w zakładzie pracy, red. E. Drzewiecka, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2009.

Wykaz stron internetowych dotyczących tematyki artykułu (odczyt z dnia 27.10.2013):
1) Dyscyplinarka – rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia: http://www.prawopracy.fr.pl/5.php.
2) Pytania i odpowiedzi w sprawie rozwiązywania umów o pracę: http://www.pip.gov.pl/html/pl/porady/07061000.htm.
3) Przykładowe pisma przydatne przy rozwiązaniu umowy o pracę: http://www.hrc.pl/index.php?dzid=88&did=278.
4) Obowiązki pracodawcy związane z ustaniem stosunku pracy: http://umowa-o-prace.waw.pl/wygasniecie.html.
5) Wygaśnięcie stosunku pracy: http://umowa-o-prace.waw.pl/wygasniecie.html.