« Powrót

Rozdział 4. Zarządzanie strategią i planowanie strategiczne.



W ostatnich latach nastąpiło nasilenie konkurencji. Równocześnie wzrosły wymagania klientów, nastąpił dynamiczny rozwój nowych technologii, a globalizacja wymusiła internacjonalizację działania oraz rozszerzyła granice konkurowania. Rozwój Internetu zmniejszył koszty działania wielu firm i przyczynił się do tworzenia nowych modeli biznesowych, które kilkadziesiąt - a w wielu przypadkach nawet kilkanaście lub kilka - lat temu nie mogły być tworzone. To wszystko sprawia, że rośnie rola zarządzania strategicznego, które pokazuje jak może być tworzona przewaga konkurencyjna, a w efekcie - jak przedsiębiorstwa mogą osiągać lepsze od konkurentów wyniki finansowe. Problemom tym poświęcony został zbiór czterech artykułów, których krótka charakterystyka znajduje się poniżej.

Pierwszy z artykułów zatytułowany został Charakterystyka zarządzania strategicznego. Opisane zostały w nim podstawowe pojęcia zarządzania strategicznego, takie jak strategia i wizja strategiczna. Przedstawiono także dwa podstawowe modele procesu zarządzania strategicznego, tj. model kreowania strategii świadomych oraz model stymulowania strategii wyłaniających się. Dużo miejsca poświęcono również cechom strategii i tworzeniu przewagi strategicznej opartej na zasobach przedsiębiorstwa.

Drugi artykuł, zatytułowany Formułowanie strategii, poświęcony został różnym rodzajom strategii, jakie mogą wdrażać przedsiębiorstwa. Opisano w nim cztery kierunki strategiczne, tj. penetrację rynków (lub konsolidację działalności), rozwijanie rynków, rozwijanie produktów oraz dywersyfikację działalności. Następnie przedstawiono trzy wzorcowe strategie konkurowania według M. Portera, czyli zróżnicowanie, wiodącą pozycję pod względem kosztów oraz koncentrację i rozszerzoną wersję tej typologii, tzw. zegar strategii. Na koniec przedstawiono dwie istotne koncepcje z punktu widzenia wzmożonej konkurencji – strategia błękitnego oceanu i zjawisko hiperkonkurencji.

W trzecim artykule, zatytułowanym Tworzenie nowoczesnych modeli biznesowych, opisano, czym modele biznesowe są i jakie są ich składowe. Przedstawiono również szereg nowoczesnych modeli biznesowych, dużo miejsca poświęcając modelom biznesowym w Internecie. Rozdział kończy się wytycznymi pomocnymi w kreowaniu indywidualizowanych modeli biznesowych.

Czwarty artykuł został zatytułowany Wdrażanie strategii, a opisano w nim sposoby implementacji strategii oraz trzy sposoby wdrażania jej w życie tj. rozwój organiczny, fuzje i przejęcia, a także alianse strategiczne.

Cykl artykułów, skupionych wokół tematyki podejmowania decyzji w organizacji z uwzględnieniem specyfiki podejmowania decyzji grupowych w branżach kreatywnych, składa się z pięciu bloków tematycznych:

1. Istota grupowego podejmowania decyzji;
2. Podejmowanie decyzji kierowniczych;
3. Grupowe podejmowanie decyzji w organizacjach;
4. Gry decyzyjne w doskonaleniu organizacji;
5. Podejmowanie decyzji w praktyce gospodarczej.

Wszystkie części skonstruowane są według ściśle określonego układu. W pierwszej kolejności artykuły zawierają słowa kluczowe, następnie opisywane są wybrane zagadnienia tematyczne, które poparto odpowiednimi przypisami. Artykułom towarzyszy bibliografia oraz netografia, w której można odnaleźć opisywane tematy i ich rozwinięcie. Koniec artykułu to przykładowe pytania, powiązane tematycznie z zaprezentowaną treścią, a także krótkie odpowiedzi na nie.

Wszystkie bloki tematyczne stanowią spójną i uporządkowaną całość, zaprezentowaną w taki sposób, aby odbiorca mógł nie tylko je zrozumieć, ale także samodzielnie wykorzystać w praktyce zarządzania organizacjami. W tym celu treść teoretyczna przeplatana jest przykładami metod, technik i narzędzi, a także ich praktycznym wykorzystaniem w procesie rozwiązywania sytuacji problemowych i podejmowania decyzji.

Pierwsza część, pt. Istota grupowego podejmowania decyzji, stanowi szczegółowe wyjaśnienie pojęć: decyzja, decydowanie, proces decyzyjny, proces podejmowania decyzji, grupowe podejmowanie decyzji, problem i sytuacja problemowa. Zwrócono tu uwagę na fakt, że podejmowanie decyzji jest domeną kierownictwa organizacji. Wskazano różnice między decyzjami o charakterze krótkookresowym, średniookresowym i długookresowym, natomiast sam proces podejmowania decyzji został podzielony na cztery etapy, z których każdy wymaga zastosowania innych metod, technik i narzędzi.

Część druga, pt. Podejmowanie decyzji kierowniczych, jest logiczną kontynuacją poprzedniej. Najpierw zwrócono uwagę na rodzaje kierowników w organizacjach oraz na ich umiejętności i pełnione role. Przedstawione zostały podstawowe bariery w procesie podejmowania decyzji kierowniczych. Na koniec zostały przytoczone i dokładnie opisane możliwe do zastosowania przykładowe metody i techniki podejmowania decyzji (o których wspomniano powyżej), adekwatne do poszczególnych etapów tego procesu. Ta część kończy się analizą studium przypadku, w której podano praktyczne przykłady zastosowania wyżej wymienionych metod i interpretacji uzyskanych wyników.

Część trzecia, pt. Grupowe podejmowanie decyzji w organizacjach, ma na celu wyjaśnienie istoty i definicji podstawowych podjętych w niej wątków: grupa, zespół, proces grupowego podejmowania decyzji. Szczególna rola została przypisana zaletom i wadom grupowego – zespołowego – podejmowania decyzji oraz roli motywacji i autorytetu kierownika w kształtowaniu kultury organizacji sprzyjającej zespołowemu podejmowaniu decyzji. Skupiono się także na ocenie ryzyka, zwłaszcza przy podejmowaniu decyzji o charakterze inwestycyjnym czy strategicznym. Zwrócono uwagę, że istnieje – zdaniem autorki – różnica pomiędzy pojęciem grupowego a zespołowego podejmowania decyzji i zaproponowano jako oddającą istotę rzeczy nazwę: zespołowe podejmowanie decyzji, z tym, że pojęcia te umownie w tekście używane są zamiennie. Opisano także podstawowe metody i techniki grupowego – zespołowego – podejmowania decyzji.

Kolejna, czwarta część, zatytułowana Gry decyzyjne w doskonaleniu organizacji, poświęcona została opisaniu gier decyzyjnych jako narzędzia badawczego oraz znaczeniu gier w doskonaleniu ludzi. W tej części podano przykłady gier decyzyjnych, w tym m.in. Dylemat więźnia, Orzeł-reszka, Polowanie na jelenia.

Piąta część, pt. Podejmowanie decyzji w praktyce gospodarczej, poświęcona została przykładom wykorzystania podstawowych wytycznych i metod w tym procesie. Zwrócono poza tym uwagę na wykorzystanie powszechnej metody analizy SWOT i progu rentowności (BEP) w podejmowaniu decyzji.

Wart podkreślenia jest fakt, że zawarte w artykułach wskazówki, wytyczne, przemyślenia i metody są ponadczasowe i możliwe do zastosowania w każdej rzeczywistości i w każdej branży.
Przypisy