« Powrót

Rozdział 5. Portfolio



Portfolio

Artykuł ten ma na celu przybliżenie młodym twórcom metod związanych z budowaniem portfolio. Informacje w nim zawarte mają za zadanie ułatwić początkującym artystom zbudowanie swojego pierwszego poważnego dokumentu, prezentującego ich dotychczasowe doświadczenie i twórczość. Artykuł został podzielony na dwie zasadnicze części. Pierwsza z nich dotyczy budowania portfolio, druga jego prezentacji.

W rozdziale poświęconym budowaniu portfolio znalazły się przede wszystkim informacje na temat tego, z czego powinno się ono składać i co należy zrobić, aby je poprawnie stworzyć. Został tu także wyznaczony dodatkowy podział na część teoretyczną i wizualną. Rozróżnienie to porządkuje zawarte w artykule informacje, dzięki czemu łatwiej będzie zrozumieć tajniki sztuki budowania portfolio.

Część teoretyczna
Nazwanie pierwszej części teoretyczną wynika z faktu, iż znajdować się w niej będą jedynie te części portfolio, które wymagają pisemnego, teoretycznego opracowania. Podejmowane są tu kwestie budowania BIO, Art Resume i Artist Statement. Pojęcie BIO rozumiane jest jako skrócona wersja biografii artystycznej, wzbogacona listą najważniejszych etapów drogi twórczej. Art Resume, zwane także CV kreatywnym, budowane jest głównie z informacji dotyczących osiągnięć, jakie posiada dany artysta, a które w bezpośredni sposób wiążą się z jego pracą – wykształcenie, zawodowe osiągnięcia, zdobyte nagrody, zorganizowane wystawy czy publikacje na temat własnej twórczości. Ostatnim elementem części teoretycznej niniejszego opracowania jest Artist Statement, określany też jako „kilka słów o sobie”. Zawiera on charakterystykę twórcy, kładąc szczególny nacisk na prezentację jego dotychczasowej twórczości. Część teoretyczna informuje również o tym, w jaki sposób za pomocą zaprezentowanych elementów można zbudować portfolio. Zawiera wskazówki na temat informacji składowych każdej z jego części i szczegóły dotyczące sposobów prezentowania własnej twórczości.

Część wizualna
Portfolio wizualne jest galerią prac artysty, prezentuje w sposób wizualny jego dotychczasową twórczość. Informacjom pomocnym w budowaniu tego elementu poświęcona jest druga część działu niniejszego opracowania. Znajdują się w niej wskazówki przydatne w doborze zdjęć, metody ich selekcji oraz sposoby tworzenia kompozycji. Czytelnik znajdzie też tutaj informacje związane z istotnymi szczegółami technicznymi – na co należy zwracać szczególną uwagę, przygotowując gotowe zdjęcia do wydruku, jakie są wskazane wymiary zdjęć prezentowanych w portfolio, a także proste sposoby ich obróbki w dostępnych programach graficznych.

Rozdział poświęcony budowaniu portfolio zawiera również informacje na temat tworzenia jego wersji on-line. Posługiwać się tu będę rozróżnieniem na web-portfolio i e-portfolio. Pierwsze odnosi się do budowy i prezentacji portfolio, stanowiącego pełną, skończoną całość, która funkcjonuje tylko w określonej przestrzeni wirtualnej. Mowa tu o stronie www, blogu czy portfolio w serwisie internetowym. E-portfolio z kolei przybiera formę dokumentu elektronicznego, np. portfolio na CD/DVD, PDF czy e-fotoksiążka. Część poświęcona budowaniu portfolio on-line zawiera wskazówki dotyczące wykorzystania medium prezentacji, jakim jest Internet, tworzenia stron www, plików komputerowych i zamieszczania ich na przenośnych nośnikach. Opracowanie zawiera również sugestie dotyczące dostępnych obecnie serwisów internetowych, na których warto portfolio zbudować, a także jakie narzędzia on-line będą przydatne w procesie tworzenia e-portfolio.

Druga część niniejszego artykułu zawiera kluczowe informacje i wskazówki dotyczące prezentacji stworzonego już portfolio, zarówno tego przyjmującego postać tradycyjnej prezentacji prac, jak i jego wersji on-line. Znajdą się tu zatem opisy i szczegółowe wiadomości dotyczące przeglądów portfolio, konkursów fotograficznych, wystaw czy bezpośrednich spotkań z klientem/kuratorem/przyszłym pracodawcą. Czytelnik otrzyma przydatne wskazówki w zakresie tego, w jaki sposób przygotować się na przegląd portfolio, jakie działania należy podjąć, aby wziąć udział w przeglądzie a nawet, jakich pytań może się spodziewać w trakcie spotkania z osobą oceniającą portfolio. Kolejna część poświęcona jest konkursom fotograficznym. Udzielam w niej nie tylko wskazówek, gdzie ich wyszukiwać i jak się na nie zgłaszać, ale też omawiam problemy, które dość często w procesie przygotowania bywają spychane na drugi plan, takie jak: wiadomości dotyczące praw autorskich, zgody na rozpowszechnianie wizerunku, a także podatki od otrzymanych nagród. W artykule podejmuję również kwestie prezentacji portfolio podczas wystaw fotograficznych. Rozdział poświęcony prezentacji portfolio zakończony jest tekstem zawierającym wskazówki dotyczące tego, jak przygotować się na bezpośrednie spotkanie z klientem/kuratorem/przyszłym pracodawcą. Umiejętne wykorzystanie informacji zawartych w niniejszym opracowaniu z pewnością pomoże w odpowiednim przygotowaniu się do tak ważnego dla fotografa spotkania. Odpowiednia kompozycja elementów budowania własnego wizerunku (portfolio, BIO, Artist Statement, Art Resume, teczka prac) z pewnością pomoże w efektywnym zaprezentowaniu własnej osoby.

W artykule poruszam też istotną w działalności artystycznej kwestię prezentacji portfolio on-line. W części tej omawiam problem przedstawienia, opisu działania i metody prezentacji w serwisach internetowych specjalizujących się w budowaniu i prezentacji portfolio artystycznych. Zaprezentowane zostaną tutaj miejsca w przestrzeni internetowej uchodzące obecnie za najbardziej przyjazne i funkcjonalne dla promocji własnej twórczości. Czytelnik znajdzie również informacje dotyczące prezentacji własnych prac na platformach blogowych. Rozdział ten kończy lista najbardziej polecanych narzędzi ułatwiających prezentację własnej galerii on-line.

Na początek – czym jest portfolio?

Wyjaśnienie, czym jest portfolio można rozpocząć od prześledzenia etymologii tego słowa. Bazując na tej, którą przedstawił Mirosław Bańko z Uniwersytetu Wrocławskiego: Słowo portfolio trafiło do polszczyzny z języka angielskiego, a tam
z włoskiego. Po włosku brzmi portafogli, a powstało z portare 'nosić' i foglio 'liść' . W tym kontekście portfolio oznacza nic innego jak noszenie czegoś, noszenie kartek, noszenie stron. Z języka francuskiego można słowo portfolio przetłumaczyć dosłownie jako „nośnik strony”, gdyż „folio” oznacza po prostu dużą stronę, mniej więcej wielkości jednej strony gazety, a „porte” znaczy nosić. Porte folio, już jako wersja skrócona portfolio funkcjonuje w języku angielskim i ma aż cztery znaczenia (teczka, aktówka, próbki, teka), jednakże w ogólnym rozumieniu tyczy się tego samego, czyli zbioru prac umieszczonych w jednym, bezpiecznym miejscu.

Portfolio to zatem nic innego jak zbiór dotychczasowych dokonań i osiągnięć osoby, grupy lub firmy, złożony z wybranych materiałów, na podstawie których mogą zostać ocenione ich zdolności i umiejętności. Posiadanie portfolio umożliwia wszystkim zainteresowanym wgląd w twórczość danej osoby, prześledzenie jej ścieżki zawodowej, wykształcenia, doświadczenia, zapoznanie się z artystycznym dorobkiem. W tym znaczeniu portfolio tożsame jest z autoprezentacją.

Kto powinien mieć portfolio?

Posiadanie portfolio wskazane, a wręcz wymagane jest przede wszystkim od osób działających w branży kreatywnej, czyli wszystkich tych, których praca wiąże się z szeroko rozumianą działalnością artystyczną. Niezależnie od medium, w jakim tworzy, artysta zawsze funkcjonuje w szerszym kontekście społeczno-gospodarczym, jego działalność nieustannie więc podlega ocenie. Każdy, kto zawodowo zajmuje się tworzeniem, niezależnie od tego, czy jest malarzem, rzeźbiarzem, fotografem, performerem, reżyserem lub muzykiem, musi być przygotowany na konfrontację swojej twórczości z odbiorcą, wystawienie swojej wrażliwości na pokaz.

Przypisy