« Powrót

Paragraf 3. Umowa zlecenia



1. Definicja umowy zlecenia

Umowa zlecenia została stypizowana w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964, nr 16, poz. 93) w części szczegółowej dotyczącej zobowiązań (Księga III Zobowiązania, Tytuł XXI – Zlecenie, art. 734–751 k.c.).

O tym, czy mamy do czynienia z danym typem umowy nazwanej, decydują jej cechy. Aby można było daną umowę nazwać umową zlecenia, musi ona zawierać przynajmniej elementy określone w art. 734 k.c. (zwane w nauce prawa elementami przedmiotowo istotnymi). Zgodnie z tym przepisem: „Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie”.

Elementami istotnymi umowy zlecenia są więc:

a) dokonanie czynności prawnej (określonej) przez przyjmującego zlecenie;
b) działanie dającego zlecenie polegające na powierzeniu zlecenia.

Jeżeli podstawowe elementy wskazane powyżej zostaną w umowie określone, wówczas umowa taka wpisze się w „szablon” umowy kodeksowej zlecenia.

Jak stanowi przepis art. 734 § 1 k.c., zlecenie jest umową, która dotyczy wykonania czynności prawnych w formie zastępstwa (tj. za dającego zlecenie). Czynność prawna w rozumieniu art. 56 k.c. stanowi działanie podmiotu prawa mające na celu wywołanie określonych skutków prawnych w sferze prawa cywilnego[1] . Do czynności prawnych zaliczymy więc przyjęcie określonej oferty zawarcia umowy, złożenie lub przyjęcie takiej oferty, składanie oświadczeń i wniosków procesowych przed sądem, złożenie jednostronnego oświadczenia woli (np. udzielenie pełnomocnictwa, porzucenie rzeczy, objęcie w posiadanie rzeczy niczyjej, wypowiedzenie umowy)[2] .

Z punktu widzenia prawnego celem umowy zlecenia jest świadczenie usług przez jeden podmiot na rzecz drugiego. Mogą to być usługi polegające jedynie na dokonywaniu czynności prawnych (np. zawieranie umów sprzedaży). Jeżeli natomiast będą również czynności faktyczne (np. dokonanie transportu rzeczy, przechowanie rzeczy etc.), wówczas taką umowę nazwiemy umową o świadczenie usług, do której mają odpowiednie zastosowanie przepisy o umowie zlecenia[3] . Zgodnie bowiem z art. 750 k.c.: „Do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu”.

Należy wskazać, że odpłatność nie jest konieczną przesłanką umowy zlecenia, choć zgodnie z art. 735 § 1 k.c. brak wskazania tego, czy zlecenie jest odpłatne, sprawia, że istnieje domniemanie jego odpłatności, czyli wykonania zlecenia za odpowiednim wynagrodzeniem zgodnie z przyjętą w danych stosunkach taryfą lub w razie jej braku – wynagrodzenie odpowiadające wykonanej pracy przyjmującego zlecenie (art. 735 § 2 k.c.)[4] .

2. Strony umowy zlecenia

Stronami umowy zlecenia są dający zlecenie i przyjmujący zlecenie. W zasadzie stroną może być każdy podmiot prawa, który ma zdolność prawną. Mogą to być więc osoby fizyczne, prawne oraz po nowelizacji Kodeksu cywilnego w 2003 r. także ułomne osoby prawne, czyli jednostki organizacyjne, które nie są osobami prawnymi, lecz którym ustawa przyznaje zdolność prawną. Nie ma również żadnych przeciwwskazań, aby po stronie zamawiającego lub przyjmującego zamówienia występowało kilka podmiotów (np. w przypadku dzieła, którego rezultat jest wynikiem pracy zespołu osób).

3. Przedmiot umowy

Przedmiotem umowy zlecenia jest dokonanie określonej czynności prawnej. Czynność prawna może być oznaczona konkretnie i indywidualnie lub ogólnie – poprzez wskazanie jej rodzaju. Może też wskazywać, kogo oraz jakich przedmiotów ma ona dotyczyć[5] .

W doktrynie przyjmuje się, że umowa zlecenia może dotyczyć więcej niż dokonania jednej czynności prawnej[6] .

Zlecenie może dotyczyć czynności prawnej z zakresu prawa materialnego (np. zawarcie umowy), jak i czynności procesowych (np. podejmowanych w postępowaniu przed sądem)[7] .

Przedmiot zlecenia obejmuje czynności inne niż czynności prawne, ale które wywołują pewne skutki prawne, np. przejawy woli podobne do oświadczeń woli, jak np. wezwanie dłużnika do spełnienia świadczenia – art. 455 k.c., zawiadomienie sprzedawcy o wadzie rzeczy – art. 563 k.c[8].

W tym miejscu warto wskazać jeszcze na art. 750 k.c., zgodnie z którym do umów o świadczenie usług stosuje się odpowiednio przepisy o umowie zlecenia. W języku potocznym nie zwraca się uwagi na to rozróżnienie i umową zlecenia nazywa się niemal każdą umowę dotyczącą świadczenia usług, niezależnie od tego, czy usługi te obejmują tylko dokonywanie czynności prawnych czy też czynności faktycznych. Tymczasem tylko umowa o dokonywanie czynności prawnych dla dającego zlecenie jest tą właściwą umową zlecenia, jeżeli chodzi o kodeksową ścisłość nazewnictwa. Natomiast umowa o dokonywanie czynności faktycznych (np. malowanie ścian bez finalnego rezultatu, jakim jest ich pomalowanie) będzie umową świadczenia usług, do której odpowiednio stosuje się przepisy o umowie zlecenia. W praktyce jest często tak, że zawierane umowy o świadczenie usług upoważniają zleceniobiorcę do jednych i drugich czynności. Wówczas mamy do czynienia z tzw. umową mieszaną, jednak z praktycznego punktu widzenia oba rodzaje czynności (faktyczne i prawne) będą bardzo podobnie oceniane i kwalifikowane na podstawie przepisów umowy o zleceniu.

Umowa zlecenia jest tzw. „umową starannego działania”, w odróżnieniu od określonej przez doktrynę „umowy rezultatu”, do której zalicza się np. umowa o dzieło. W umowie starannego działania wymaga się dochowania należytej staranności przy działaniach zamiast oczekiwania osiągnięcia jakiegoś konkretnego rezultatu. O istocie umowy starannego działania sądy bardzo często wypowiadają się właśnie w opozycji do umowy rezultatu, ponieważ czasem granica między nimi jest płynna i trudna do zauważenia. Problem ten był rozstrzygany m.in. przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu, który w wyroku z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt. III AUa 1368/12[9] stwierdził, że: „Od umowy zlecenia umowę o dzieło odróżnia konieczność jej sfinalizowania w każdym wypadku konkretnym i sprawdzalnym rezultatem. Obowiązek osobistego wykonania dzieła przez przyjmującego zamówienie będzie miał w odniesieniu do umowy o dzieło mniejsze znaczenie, jeżeli rezultat końcowy zostanie osiągnięty. W wypadku umowy zlecenia rezultat nie jest elementem koniecznym, występuje natomiast jako zasada obowiązek osobistego spełnienia świadczenia przez zleceniobiorcę, z uwagi na osobiste zaufanie między stronami. Dodatkowo należy wskazać, że inaczej niż w ramach umowy o dzieło dołożenie przez zleceniobiorcę należytej staranności i mimo tego nieosiągnięcie przezeń zamierzonego skutku nie może stanowić przypadku niewykonania zobowiązania”.

4. Treść i forma umowy – prawa i obowiązki stron

1) Uprawnienia przyjmującego zlecenie (zleceniobiorcy)

Do podstawowych uprawnień przyjmującego zlecenie (zleceniobiorcy) należy: (a) uprawnienie do wynagrodzenia, (b) uprawnienie do zwrotu wydatków i nakładów oraz do uzyskania zwolnienia z zaciągniętych zobowiązań, (c) uprawnienie do otrzymania zaliczki[10] , (d) uprawnienie do wypowiedzenia umowy.

a) uprawnienie do wynagrodzenia

Jak już wyżej wskazano, odpłatność nie jest koniecznym elementem umowy zlecenia. Niemniej jednak brak w umowie postanowień o odpłatności nakazuje uznać, że umowa ma charakter odpłatny. Sposób ustalenia wynagrodzenia (w braku postanowień umowy) został określony w art. 735 § 2 k.c., który stanowi, że wynagrodzenie powinno być zgodne z przyjętą w danych stosunkach taryfą lub w razie jej braku powinno odpowiadać wykonanej pracy przyjmującego zlecenie (art. 735 § 2 k.c.).

b) uprawnienie do zwrotu wydatków i nakładów i zwolnienia z zobowiązań

Uprawnienia w tym zakresie przewiduje art. 742 k.c., zgodnie z którym: „dający zlecenie powinien zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia, wraz z odsetkami ustawowymi; powinien również zwolnić przyjmującego zlecenie od zobowiązań, które ten w powyższym celu zaciągnął w imieniu własnym”.

Kodeks nie rozstrzyga, o jakie wydatki chodzi. Przyjmuje się jednak, że muszą to być wydatki konieczne i użyteczne do wykonania zlecenia[11] . Podobną zasadę należy odnieść do zwolnienia z zobowiązań. Nie mogą to być wszelkie zobowiązania, lecz tylko te konieczne i użyteczne przy wykonywaniu zlecenia.

c) uprawnienie do otrzymania zaliczki

Zgodnie z art. 743 k.c., jeżeli wykonanie zlecenia wymaga wydatków, dający zlecenie powinien na żądanie przyjmującego udzielić mu odpowiedniej zaliczki.

Przyjmuje, że zleceniobiorca nie ma obowiązku ponoszenia wydatków (w tym czynienia nakładów) w celu wykonania umowy zlecenia z własnego majątku. Dlatego jeżeli strony inaczej nie postanowią, może on żądać zaliczki na poczet wydatków związanych z wykonaniem zlecenia[12] .

Jeżeli zawierając umowę, zleceniobiorca uzależnił jej wykonanie od otrzymania stosownej zaliczki na poczet przewidywanych wydatków (nakładów), w razie odmowy jej udzielenia może się powstrzymać z wykonaniem zobowiązania[13] .

Odmowa udzielenia zaliczki może również stanowić przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie umowy zlecenia przez zleceniobiorcę z ważnego powodu na podstawie art. 746 § 2 k.c[14].

d) uprawnienie do wypowiedzenia umowy

Uprawnienie to zostało przewidziane w art. 746 § 2 k.c. Jeżeli umowa jest nieodpłatna, to uprawnienie to przysługuje na każdym jej etapie i nie wymaga uzasadnienia. Jeżeli natomiast umowa jest odpłatna, a przyjmujący zlecenie wypowiada ją bez ważnych powodów, to naraża się na odpowiedzialność odszkodowawczą. Do ważnych powodów można zaliczyć utratę niezbędnych kwalifikacji, zdolności czy uprawnień przez wykonującego zlecenie, trudną sytuację rodzinną, brak udzielenia zaliczki przez zleceniodawcę. Strony mogą również same określić w umowie takie „ważne powody”[15] .
2) Obowiązki przyjmującego zlecenie (zleceniobiorcy)

Do obowiązków zleceniobiorcy należą: (a) dokonanie określonej czynności prawnej, (b) obowiązek osobistego wykonania czynności prawnej, (c) obowiązek udzielenia informacji i złożenia sprawozdania zlecającemu i obowiązek wydania wszystkiego, co zleceniobiorca uzyskał dla zleceniodawcy w wykonaniu zlecenia, (d) obowiązek stosowania się do wskazówek zleceniodawcy.

a) dokonanie określonej czynności prawnej

Ten obowiązek jest istotą umowy zlecenia. Należy pamiętać, że będzie możliwy do wykonania w przypadku, gdy zleceniobiorca jest odpowiednio upoważniony do dokonania tej czynności. By zapobiec swoistemu paraliżowi wynikającemu z braku umocowania zleceniobiorcy, art. 734 § 2 k.c. formułuje domniemanie umocowania do czynności, o której traktuje umowa zlecenia.

b) obowiązek osobistego wykonania czynności prawnej

W art. 738 i 739 k.c. jest wyrażona zasada, że powierzenie osobie trzeciej wykonania zlecenia jest zakazane. Wyjątkiem od tej zasady mogą być panujące w danych stosunkach zwyczaje, siła wyższa lub po prostu upoważnienie w umowie zlecenia. W przypadku powierzenia zlecenia innej osobie, wbrew odmiennym postanowieniom umowy, zleceniobiorca powinien niezwłocznie zawiadomić zleceniodawcę. Jeżeli tego nie uczyni, będzie odpowiadał za czyny osoby, której powierzył zlecenie, jak za swoje własne. Jeżeli natomiast powierzenie jest uzasadnione okolicznościami czy zwyczajami, a zleceniobiorca niezwłocznie poinformuje zleceniodawcę, to jego odpowiedzialność będzie ograniczona tylko do winy w wyborze. W praktyce oznacza to, że powierzając zlecenie powszechnie znanemu profesjonaliście, zleceniobiorca nie będzie odpowiadał za jego błędy. Jeżeli zaś powierzy zadanie „partaczowi”, będzie odpowiadał wspólnie z osobą, której czynność powierzył.

W wypadku gdy przyjmujący zlecenie powierzył wykonanie zlecenia innej osobie, nie będąc do tego uprawniony, jest odpowiedzialny także za utratę lub uszkodzenie przypadkowe rzeczy, które powierzył w ramach zlecenia tej osobie. Nie dotyczy to jedynie przypadków, gdy uszkodzenie lub utrata nastąpi wskutek zdarzeń nadzwyczajnych (np. klęska żywiołowa w miejscach, w których rzecz mogłaby się znaleźć).

c) obowiązek udzielenia informacji i złożenia sprawozdania zlecającemu i wydania korzyści

Przyjmujący zlecenie powinien udzielać dającemu zlecenie potrzebne wiadomości o przebiegu sprawy, a po wykonaniu zlecenia lub po wcześniejszym rozwiązaniu umowy złożyć mu sprawozdanie. Powinien mu wydać wszystko, co przy wykonaniu zlecenia dla niego uzyskał, chociażby w imieniu własnym. Chodzi tutaj np. o przeniesienie własności rzeczy, którą zleceniobiorca nabył dla zleceniodawcy.

W kwestii tej wypowiedział się m.in. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 30 października 2003 r., w sprawie o sygn. akt IV CK 131/02. Stwierdził, że: „z umowy zlecenia obejmującej tzw. fiducjarne nabycie nieruchomości bezpośrednio wynika jedynie obowiązek zleceniobiorcy nabycia nieruchomości, natomiast nie wynika i nie musi być objęty porozumieniem stron obowiązek przeniesienia nabytych praw na zleceniodawcę. Ten ostatni obowiązek ma charakter wtórny; powstaje nie z momentem zawarcia umowy zlecenia, lecz dopiero po jej wykonaniu i znajduje umocowanie w treści art. 740 zd. drugie k.c. (poprzednio – w art. 506 § 2 kz)”[16] .

d) obowiązek stosowania się do wskazówek zleceniodawcy

Art. 737 k.c. stanowi, że: „Przyjmujący zlecenie może bez uprzedniej zgody dającego zlecenie odstąpić od wskazanego przez niego sposobu wykonania zlecenia, jeżeli nie ma możności uzyskania jego zgody, a zachodzi uzasadniony powód do przypuszczenia, że dający zlecenie zgodziłby się na zmianę, gdyby wiedział o istniejącym stanie rzeczy”.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że nawet jeżeli przyjmujący zlecenie jest profesjonalistą, a strony nie określiły w umowie postanowień co do prawa udzielania wskazówek, to takie prawo i tak będzie przysługiwało zleceniodawcy, co jest podyktowane koniecznością dbania o jego interesy, które przejawiają się również w poszanowaniu jego zdania co do sposobu wykonania zlecenia.

Wskazówki te muszą się jednak mieścić w celu i istocie zlecenia. Inaczej stanowiłyby jego zmianę, a co za tym idzie zmianę samej umowy, co wykracza poza regulację z art. 737 k.c[17].

3) Uprawnienia i obowiązki dającego zlecenie (zleceniodawcy)

W zasadzie przedstawione wyżej uprawnienia i obowiązki przyjmującego zlecenie stanowią w dużej mierze „lustrzane odbicie” odpowiednich uprawnień i obowiązków zleceniodawcy. Nie ma więc potrzeby ich powtarzania. Warto jednak zwrócić uwagę na pewne uprawnienia zleceniodawcy, które nie są zwykłym odzwierciedleniem odpowiednich uprawnień i obowiązków zleceniobiorcy. Do uprawnień tych będą należeć: (a) uprawnienie do odstąpienia od umowy na każdym jej etapie oraz (b) uprawnienie do zamieszczenia w umowie klauzuli antykonkurencyjnej.

a) uprawnienie do odstąpienia od umowy na każdym jej etapie

Zgodnie z art. 746. § 1. k.c.: „Dający zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. Powinien jednak zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia; w razie odpłatnego zlecenia obowiązany jest uiścić przyjmującemu zlecenie część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom, a jeżeli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, powinien także naprawić szkodę”.

Podobnie więc jak w przypadku przyjmującego zlecenie dający zlecenie nie może bez ważnego powodu wypowiedzieć odpłatnej umowy zlecenia bez narażenia się na odpowiedzialność odszkodowawczą.

b) uprawnienie do zamieszczenia w umowie klauzuli antykonkurencyjnej

Ważnym uprawnieniem zleceniodawcy jest możliwość wplecenia do umowy klauzuli regulującej zakaz konkurencji[18] . Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 września 2003 r. (sygn. akt III CKN 579/01) stwierdził, że zleceniobiorca może zgodnie z zasadą swobody umów zobowiązać się wobec zleceniodawcy do niepodejmowania działań konkurencyjnych w czasie trwania umowy. Jeśli klauzula w zakresie konkurencji w okresie trwania umowy dopuszczalna jest w ramach stosunku pracy, to nie można przyjąć, że wprowadzenie przez strony takiej klauzuli w umowie zlecenia sprzeciwia się ustawie, zasadom współżycia społecznego lub naturze stosunku zlecenia[19] .
4) Forma umowy zlecenia

Warto jeszcze wskazać na formę umowy zlecenia. Kodeks cywilny nie wymaga dla jej zawarcia szczególnej formy prawnej[20] . Umowa zlecenia może zostać zawarta w dowolnej formie, nawet w sposób dorozumiany lub ustnie. Jeżeli jednak dokonanie czynności prawnej w ramach zlecenia może być dokonane tylko w formie szczególnej (np. zakup nieruchomości), to strony powinny albo napisać umowę zlecenia w tej formie, albo napisać ją w formie dowolnej, a dodatkowo zleceniodawca powinien udzielić zleceniobiorcy pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego do czynności objętej zleceniem, czyli zakupu nieruchomości w imieniu i na rzecz zleceniodawcy. Pozostaje jeszcze trzecia możliwość, kiedy umowa zlecenia nie będzie wymagała formy aktu notarialnego ani pełnomocnictwa w tej formie. Dotyczy to przypadków, kiedy zleceniobiorca wystąpi jako tzw. zastępca pośredni, który zakupi taką nieruchomość na siebie, a dopiero na podstawie umowy zlecenia będzie obowiązany ją przenieść na zleceniodawcę pod rygorem odpowiedzialności odszkodowawczej[21] .

5. Odpowiedzialność za niewykonanie i nienależyte wykonanie umowy

Umowa zlecenia, jak każda umowa cywilnoprawna, podlega ogólnym regułom odpowiedzialności kontraktowej i deliktowej sformułowanej w Kodeksie cywilnym. Odpowiedzialność ogólna z tytułu zobowiązań, do których zalicza się również zobowiązanie, jakim jest umowa zlecenia, podlega więc regulacjom części ogólnej Kodeksu cywilnego dotyczącej zobowiązań, w szczególności z art. 415 i n. k.c. (odpowiedzialność deliktowa) oraz z art. 471 i n. k.c. (odpowiedzialność kontraktowa). Cechą wspólną łączącą poszczególne typy odpowiedzialności wynikającej z zobowiązań jest obowiązek naprawienia szkody spowodowanej niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania lub spowodowanej jakimś czynem niedozwolonym (możliwym do popełnienia również w toku wykonywania umowy[22] ). Przyjęta w Kodeksie cywilnym regulacja ma zasadniczo ujednolicić reżimy odpowiedzialności odszkodowawczej tak, aby mogły być one elastycznie stosowane do wszelkich stosunków zobowiązaniowych w sposób możliwie pełny[23] .

Zasadniczo podstawowym i typowym przepisem dochodzenia roszczeń z tytułu umowy zlecenia jest art. 471 i następne Kodeksu cywilnego. Przesłanką tej odpowiedzialności jest udowodnienie, że jedna ze stron poniosła szkodę, która była wynikiem nieprawidłowego działania drugiej strony umowy. Jeżeli strony inaczej nie postanowią, to nieprawidłowe wykonanie umowy będzie oceniane na podstawie tego, czy stronie, która dopuściła się tego naruszenia, można przypisać z tego tytułu winę. Każda ze stron wykonujących umowę będzie odpowiadała na podstawie kryterium należytej staranności, przy czym w stosunku do profesjonalistów miernik tej staranności będzie wyższy. Tak ustalony tryb odpowiedzialności sprawia, że jeżeli z powodu zawinionego zachowania jednej ze stron druga poniesie szkodę, to (w braku ustaleń między stronami) będzie ona odpowiadała w graniach określonych w art. 361 § 1 i 2 k.c. Zgodnie z tymi przepisami zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W tych samych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Za szkodę można w takim wypadku uznać utratę wynagrodzenia z tytułu zlecenia, zaś za utracone korzyści np. utracenie przez zleceniobiorcę innego kontraktu z uwagi na realizację kontraktu zleceniodawcy, w sytuacji gdy oba kontrakty nie mogły być realizowane jednocześnie z uwagi na zakaz konkurencji zawarty w umowie zlecenia.

6. Przedawnienie roszczeń

Roszczenia umowy z tytułu umowy zlecenia podlegają ogólnym terminom przedawnienia z art. 118 k.c., zgodnie z którym termin przedawnienia wynosi 10 lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata.
W art. 751 k.c. przewidziano jednak wyjątek od tej reguły. Zgodnie z art. 751 z upływem dwóch lat przedawniają się:
a) roszczenia o wynagrodzenie za spełnione czynności i o zwrot poniesionych wydatków przysługujące osobom, które stale lub w zakresie działalności przedsiębiorstwa trudnią się czynnościami danego rodzaju; to samo dotyczy roszczeń z tytułu zaliczek udzielonych tym osobom;
b) roszczenia z tytułu utrzymania, pielęgnowania, wychowania lub nauki, jeżeli przysługują osobom trudniącym się zawodowo takimi czynnościami albo osobom utrzymującym zakłady na ten cel przeznaczone.

Krótszy, dwuletni termin przedawnienia będzie więc dotyczył roszczeń o wynagrodzenie i o zwrot wydatków profesjonalistów. Uznaje się, że przedsiębiorcy są w stanie w miarę szybko dochodzić swoich praw. Ponadto obrót profesjonalny ma charakter dynamiczny i zmienny, więc szybciej ulegają zatarciu dowody z tym obrotem związane. Dlatego terminy przedawnienia są tu znacznie krótsze.
Ponadto ten sam dwuletni termin dotyczy roszczenia z tytułu utrzymania, pielęgnowania, wychowania lub nauki, jeżeli przysługują osobom trudniącym się zawodowo takimi czynnościami albo osobom utrzymującym zakłady na ten cel przeznaczone. Przepis ten nie powinien być interpretowany rozszerzająco[24] .

7. Podsumowanie

Umowa zlecenia jest jedną z najbardziej powszechnych umów zawieranych w ramach obrotu cywilnoprawnego.

Umowa zlecenia jest wykorzystywana na wielu płaszczyznach. Może stanowić alternatywną formę zatrudnienia[25] (zamiast umowy o pracę czy umowy o dzieło), jeżeli specyfika pracy skupiona jest na starannym działaniu zleceniobiorcy, a nie osiągnięciu konkretnego rezultatu[26] . Wykorzystywana jest przy wielu stosunkach prawnych. Jest miernikiem oceny działania członków zarządu w spółkach kapitałowych. Umowa zlecenia znajduje również zastosowanie we wszelkich relacjach biznesowych, które ze swej istoty muszą bazować na powierzaniu wielu czynności z zakresu prowadzenia działalności gospodarczej profesjonalistom trudniącym się danego rodzaju działalnością (np. kancelariom prawniczym, księgowości, doradztwu podatkowemu).

Wartość praktyczna i konieczność uregulowania postanowień związanych z wykonaniem umowy zlecenia w ramach kodeksowej umowy nazwanej jest więc nie do przecenienia. Znajomość specyfiki umowy zlecenia wymagana jest przynajmniej w podstawowym zakresie przez każdego, kto taką umowę zawiera.

Przypisy
Bibliografia
Lista publikacji dotycząca tematyki Rozdziału 1. Zarys prawa cywilnego, Podrozdziału 1. Umowa zlecenia:
1. Kodeks Cywilny, tom II, Księga trzecia – Zobowiązania, red. J. Bielski, J. Pietrzykowski, J. Ignatowicz, Z. Reisch, Warszawa 1972.
2. G. Bieniek, Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, tom II, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006.
3. Kodeks cywilny: komentarz, red. E. Gniewek, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006.
4. K. Kopaczyńska-Pieczniak, Komentarz do art. 734 Kodeksu cywilnego, Lex Omega on-line (wersja aktualna na dzień 05.10.2013 r.).
5. K. Kopaczyńska-Pieczniak, Komentarz do art. 746 Kodeksu cywilnego, Lex Omega on-line (wersja aktualna na dzień 05.10.2013 r.).
6. G. Kozieł, Komentarz do art. 627 Kodeksu cywilnego, Lex Omega on-line (wersja aktualna na dzień 04.10.2013 r.).
7. System Prawa Prywatnego, Tom 5, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, red. E. Łętowska, Wydawnictwo C.H. Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2004.
8. J. Namitkiewicz, Kodeks zobowiązań, Komentarz dla praktyki, tom II, Wydawnictwo „Kolumna”, Łódź 1949.
9. System Prawa Prywatnego, Tom 6, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, red. A. Olejniczak, Wydawnictwo C.H. Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2004.
10.K.Piasecki, Komentarz do art.56 Kodeksu cywilnego, Lex Omega on-line (wersja aktualna na dzień 23.09.2013 r.).
11.Kodeks cywilny. Komentarz, tom II, red. K. Pietrzykowski, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2003.
12.System Prawa Prywatnego, Tom 7, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, red. J. Rajski, Wydawnictwo C.H. Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2004.
13.Kodeks cywilny z komentarzem, tom II, red. J. Winiarz, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1989.
14.A. Wolter, J. Ignatowicz, K. Stefaniuk, Prawo cywilne. Zarys części ogólnej, Wydawnictwa Prawnicze PWN, Warszawa 2000.
Lista adresów internetowych dotycząca tematyki Rozdziału 1. Zarys prawa cywilnego, Podrozdziału 1. Umowa zlecenia (odczyt dnia 05.10.2013):
1. bankier.pl, Sebastian Bobrowski, Umowa zlecenie czy umowa o dzieło – jak zatrudnić pierwszego współpracownika?,
http://www.bankier.pl/wiadomosc/Umowa-zlecenie-czy-umowa-o-dzielo-jak-zatrudnic-pierwszego-wspolpracownika-2840491.html.
2. egospodarka.pl, Michał Tomasiak, Wspólnik spółki osobowej a umowa o pracę i umowa zlecenia,
http://www.prawo.egospodarka.pl/91816, Wspolnik-spolki-osobowej-a-umowa-o-prace-i-umowa-zlecenia,1,82,1.html.
3. gazetaprawna.pl, Dobromiła Niedzielska, internetowa encyklopedia „Gazety Prawnej”, hasło: jednostronne czynności prawne,
http://www.gazetaprawna.pl/encyklopedia/prawo/hasla/335782,jednostronne_czynnosci_prawne.html.
4. negocjacje-handlowe.com, admin, Umowy nazwane, nienazwane i mieszane,
http://negocjacje-handlowe.com/2011/05/20/umowy-nazwane-nienazwane-i-mieszane/.
5. prawo.money.pl, Anna Kozanecka-Żarnecka, Nienależyte wykonanie umowy może być deliktem,
http://prawo.money.pl/aktualnosci/okiem-eksperta/artykul/nienalezyte;wykonanie;umowy;moze;byc;deliktem,181,0,852917.html.
6. prawo.money.pl, Rafał Rodzeń, Prawa i obowiązki zleceniodawcy,
http:// prawo.money.pl /artykuly,10223,15653,prawa-i-obowiazki-zleceniodawcy.