« Powrót

Podrozdział 1. Znaki towarowe



Zagadnienia ogólne

Znaki towarowe towarzyszą przedsiębiorcom bezpośrednio i pośrednio w zasadzie każdego dnia. Bezpośrednio z tego powodu, że są istotnym składnikiem majątku przedsiębiorstwa oraz głównym składnikiem promocji wytwarzanych towarów lub świadczonych usług. Pośrednio, ponieważ przedsiębiorcy nawiązują kontakty z innymi podmiotami, którym również przysługują prawa do swoich znaków towarowych.

Z kolei w przypadku sektora kreatywnego podstawowa wiedza na temat znaku towarowego ma niebagatelne znaczenie, ponieważ pozwala ograniczać ryzyko związane z naruszaniem praw autorów znaków towarowych, ale i w odpowiedni sposób czerpać korzyści majątkowe z tytułu wykorzystywania tych znaków.

Ustawodawca uregulował zagadnienie, dotyczące znaków towarowych, w ustawie z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (dalej zwana pwp)[1] . Należy również mieć na uwadze rozporządzenie prezesa Rady Ministrów z 8 lipca 2002 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń znaków towarowych[2] .

Zgodnie z art. 120 pwp, znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa. Co istotne, na taki znak towarowy może być udzielone prawo ochronne. Zgłoszenie uważa się za dokonane w dniu, w którym wpłynęło do Urzędu Patentowego.

W obrocie prawnym występują następujące formy znaków towarowych:

a) oznaczenia słowne (slogany, wyrazy) - mówi się wtedy o znaku słownym,
b) oznaczenia słowno-graficzne (oznaczenia), w których występują zarówno elementy słowne, jak i graficzne – wtedy mówimy o znaku słowno-graficznym,
c) oznaczenia graficzne (ornamenty, rysunki) – jest to tzw. znak graficzny.

W obrocie gospodarczym spotyka się też znaki towarowe przestrzenne, dźwiękowe raz mieszane, tj. przestrzenno-słowno-graficzne, przestrzenno-graficzne oraz kompozycje kolorystyczne.

Ustawodawca zabronił udzielania praw ochronnych na takie oznaczenia, które nie mogą być znakiem towarowym oraz nie mają dostatecznych znamion odróżniających. Te ostatnie to takie, które:
a) nie nadają się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostały zgłoszone;
b) składają się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności;
c) weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych (zob. art. 129 pwp).

Jak rozumieć pojęcie „dostatecznych znamion odróżniających”? W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 marca 2012 r.[3] wyjaśniono, że „dostatecznych znamion odróżniających nie posiadają takie oznaczenia, które nie pozwalają zindywidualizować towaru, jako pochodzącego od konkretnego przedsiębiorstwa na podstawie charakterystycznej postaci samego oznaczenia z jednej strony, a z drugiej strony to owa postać oznaczenia zapewnia nabywcy trafność wyboru ze względu na pochodzenie towaru”.

Powyższe wyjaśnia istotę i sens instytucji znaku towarowego, który służy do odróżniania towarów i usług, pochodzących z jednego przedsiębiorstwa, od takich samych towarów i usług innego przedsiębiorstwa. Jest to cel, który musi być brany pod uwagę przy interpretacji wszystkich przepisów prawa, regulujących kwestie związane ze znakami towarowymi i wszystkich sytuacji faktycznych, podlegających ocenie. Z takiego określonego celu, jakiemu służy nałożenie na towar znaku towarowego, wynika zasadnicza przesłanka negatywna udzielenia ochrony[4] .

Z kolei w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 marca 2012 r.[5] wskazano, że „nie mają charakteru odróżniającego znaki opisowe, które przekazują informację o towarze, jego cechach, a nie o jego pochodzeniu od oznaczonego przedsiębiorcy”. „Odróżniający charakter znaku towarowego oznacza, że dany znak towarowy pozwala odbiorcy rozpoznać towary lub usługi objęte wnioskiem o rejestrację jako pochodzące z określonego przedsiębiorstwa, a tym samym umożliwia odróżnienie tych towarów i usług od towarów i usług innych przedsiębiorstw. Nie mają zaś charakteru odróżniającego znaki opisowe, które przekazują informację o towarze, jego cechach, a nie jego pochodzeniu od oznaczonego przedsiębiorcy ”[6].

Zgłaszający, chcąc uzyskać ochronę na znak towarowy, powinien zadbać o to, aby znak towarowy wyróżniał się cechami przynależnymi wyłącznie temu znakowi. Cechy te mają pomóc wyróżnić towar nim oznaczony jako pochodzący z określonego źródła od innych towarów tego samego rodzaju, mających inne pochodzenie W przypadku znaków słowno-graficznych posiadanie zdolności odróżniającej odnosi się do znaku towarowego jako całości, ocenie podlegają zatem zarówno elementy słowne, jak i graficzne[7] .
A jak przedstawia się sytuacja w przypadku terminów obcojęzycznych, stosowanych w treści znaków towarowych? W orzecznictwie przyjmuje się, że terminy obcojęzyczne zasadniczo podlegają tym samym regułom, co oznaczenia krajowe. Zasadę tę jednak należy stosować, mając na uwadze wszelkiego rodzaju procesy związane z postępującą internacjonalizacją społeczeństwa, w szczególności procesy globalizacji gospodarki, rozwój międzynarodowej turystyki i nowe technologie w zakresie komunikacji, które w coraz większym stopniu ignorują granice państw i kultur. Jednak oznaczenia obcojęzyczne podlegają ocenie w takim zakresie, czy oznaczenie takie, po przetłumaczeniu na język polski, ma charakter opisowy. W takim wypadku należy liczyć się z odmową udzielenia prawa ochronnego[8] .

Ustawodawca w pwp wskazał, kiedy nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia. Chodzi o następujące oznaczenia[9] :
a) których używanie narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich;
b) które są sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami;
c) które ze swojej istoty mogą wprowadzać odbiorców w błąd, w szczególności co do charakteru, właściwości lub pochodzenia geograficznego towaru.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 131 ust. 2 pkt 2 pwp, nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które zawierają nazwę lub skrót nazwy Rzeczypospolitej Polskiej bądź jej symbole (godło, barwy lub hymn), nazwy lub herby polskich województw, miast lub miejscowości, znaki sił zbrojnych, organizacji paramilitarnych lub sił porządkowych, reprodukcje polskich orderów, odznaczeń lub odznak honorowych, odznak lub oznak wojskowych bądź innych oficjalnych, lub też powszechnie używanych odznaczeń i odznak, w szczególności administracji rządowej czy samorządu terytorialnego, albo organizacji społecznych, działających w ważnym interesie publicznym, gdy obszar działania tych organizacji obejmuje cały kraj lub znaczną jego część, jeżeli zgłaszający nie wykaże się uprawnieniem, w szczególności zezwoleniem właściwego organu państwa albo zgodą organizacji na używanie oznaczenia w obrocie. Zasady powyższe dotyczą nazw miast, np. Warszawa, jak i słowa Polska.

Przepis art. 313 ust. 2 pkt pwp stanowi podstawę do odmawiania udzielania znaku ochronnego na znaki towarowe, które mają w swoim oznaczeniu słowa „Polska” albo „Poland”. Jednak to, co zaskakuje, to okoliczność, że orzecznictwo Urzędu Patentowego nie jest tutaj jednolite. Warto zauważyć, że na znaki towarowe, zgłoszone w latach 2000-2013, Urząd Patentowy wydał decyzje o udzieleniu prawa ochronnego dla 564 znaków towarowych, zawierających w swej części słownej nazwę POLSKA, spośród 1299 zgłoszonych znaków, oraz dla 193 znaków towarowych ze słowem POLAND spośród 453 znaków zgłoszonych.
W przypadku nazwy Warszawa lub Warsaw podmiotem uprawnionym do wydania zgody na używanie w znaku towarowym będzie prezydent m. st. Warszawy. Z kolei w przypadku słowa Polska lub Poland uzyskanie zgody odpowiedniego organu, np. prezydenta RP, może być niewykonalne.

Trzeba też zauważyć, że pwp zawiera szereg innych ograniczeń[10] . Cytowanie ich tutaj staje się bezprzedmiotowe. Jednak przed zgłoszeniem znaku towarowego należy starannie zapoznać się z treścią przepisu art. 132 pwp.

Prawo ochronne na znak towarowy

Podmiot zgłaszający wniosek o uzyskanie prawa ochronnego oczekuje nabycia prawa do wyłącznego używania znaku towarowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na terenie Polski. Czas trwania prawa ochronnego na znak towarowy wynosi 10 lat od daty zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym. Ten okres może być oczywiście przedłużony na kolejne okresy dziesięcioletnie na podstawie stosownego wniosku uprawnionego. W przeciwnym razie Urząd Patentowy wydaje decyzję o odmowie przedłużenia prawa ochronnego na znak towarowy.

Na czym może polegać używanie znaku towarowego? Otóż najczęściej bywa on wykorzystywany, co następuje w zgodzie z treścią art. 154 pwp, do:
a) umieszczania tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowania i wprowadzania tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowania w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, a także oferowania lub świadczenia usług pod tym znakiem;
b) umieszczania znaku na dokumentach, związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług;
c) posługiwania się nim w celu reklamy.

Należy zauważyć, że prawo ochronne na znak towarowy nie daje jednak uprawnionemu prawa zakazywania używania w obrocie pewnych elementów składowych znaku towarowego albo samego znaku towarowego[11] :
a) ich nazwisk lub adresu;
b) oznaczeń wskazujących w szczególności na cechy i charakterystykę towarów, ich rodzaj, ilość, jakość, przeznaczenie, pochodzenie czy datę wytworzenia lub okres przydatności;
c) zarejestrowanego oznaczenia lub oznaczenia podobnego, jeżeli jest to konieczne do wskazania przeznaczenia towaru, zwłaszcza gdy chodzi o oferowane części zamienne, akcesoria lub usługi;
d) zarejestrowanego oznaczenia geograficznego, jeżeli prawo do jego używania przez te osoby wynika z innych przepisów ustawy.

Używanie oznaczeń wskazanych wyżej będzie dozwolone wtedy, gdy odpowiada ono usprawiedliwionym potrzebom używającego oraz nabywców towarów i jednocześnie jest zgodne z uczciwymi praktykami w produkcji, handlu lub usługach.

Co powyższe reguły art. 156 oznaczają w praktyce? Przepis art. 156 ust. 1 pkt 2 pwp „zabezpiecza prawo przedsiębiorców do używania oznaczeń informacyjnych (opisowych). Dlatego dostęp do takich oznaczeń faktycznie warunkuje prawidłowe prowadzenie działalności gospodarczej. Warunkiem zastosowania tego wyjątku jest używanie chronionych oznaczeń tylko jako opisowych, a więc wyłącznie w celu poinformowania odbiorców o cechach towarów. Ponadto, warunkiem legalnego używania zarejestrowanego oznaczenia lub oznaczenia podobnego w celu przekazania informacji o przeznaczeniu towaru jest wykazanie konieczności jego użycia w funkcji informacyjnej. Jak się przyjmuje, swoboda w używaniu chronionych znaków towarowych podlega ograniczeniu, gdy jest nadużywana, a więc np. gdy uprawniony do używania znaków na jego podstawie korzysta jednocześnie z identycznej lub podobnej formy graficznej, podobnego, oryginalnego rozmieszczenia elementów itp.[12]

Czynności do wykonania przed zgłoszeniem znaku towarowego

Na stronie internetowej Urzędu Patentowego znajduje się wiele praktycznych informacji, które pozwalają starannie przygotować się do technicznej czynności zgłoszenia wniosku. W pierwszej kolejności należy się zapoznać z informacjami na temat tego, czym jest znak towarowy i jakim formalnym przesłankom powinien odpowiadać. Istotne jest dowiedzenie się, co zawiera dokumentacja zgłoszeniowa.

W dalszej kolejności należy:
1. „Sprawdzić możliwość zarejestrowania nazwy w bazach danych Urzędu Patentowego oraz bazach międzynarodowych. Bazy te podają informacje w związku z członkostwem Polski w międzynarodowych organizacjach, udzielających praw wyłącznych. Informacje te można znaleźć także w czytelni ogólnej Urzędu Patentowego RP, czynnej w godz. 8.00-16.00. Informacje o zgłoszeniach nowych znaków towarowych, dokonywanych w procedurze krajowej, dostępne są w bazie znaków towarowych oraz Biuletynie Urzędu Patentowego po trzech miesiącach od daty zgłoszenia (art. 143 ustawy Prawo własności przemysłowej)”
2. Wypełnić formularz podania o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy (można pobrać również w informacji ogólnej) oraz pobrać załącznik do tego formularza. W podaniu zamieszczone są uwagi dla wypełniających druk, gdzie można znaleźć szczegółowe informacje, w jaki sposób należy wypełnić druk oraz jak opisać znak.
3. Obowiązkowo zamieścić w składanym formularzu wykaz towarów i/lub usług oraz wskazać odpowiednie klasy towarowe i/lub usługowe na podstawie Międzynarodowej Klasyfikacji Towarów i Usług (klasyfikacji nicejskiej). Zachęcamy do zapoznania się ze wskazówkami, ułatwiającymi wybór symbolu klasyfikacji nicejskiej.
4. Wnieść opłatę jednorazową za zgłoszenie na konto Urzędu Patentowego RP: NBP O/O Warszawa nr 93 1010 1010 0025 8322 3100 0000 (patrz też: opłaty okresowe).
5. Do wyboru: złożyć wypełnioną dokumentację zgłoszeniową osobiście w kancelarii ogólnej Urzędu Patentowego RP, za pośrednictwem poczty, za pomocą telefaksu lub on-line.
6. W przypadku konieczności zasięgnięcia porady lub konsultacji można zwrócić się do rzecznika patentowego[13] .”

Urząd patentowy

Urząd Patentowy jest centralnym organem administracji rządowej w sprawach z zakresu własności przemysłowej i podlega Radzie Ministrów. Nadzór nad działalnością Urzędu Patentowego sprawuje z ramienia Rady Ministrów minister właściwy do spraw gospodarki. Ten urząd centralny funkcjonuje na podstawie rozporządzenia, na mocy którego prezes Rady Ministrów nadaje Urzędowi Patentowemu statut, określający m.in. organizację, strukturę i zasady kierowania urzędem oraz podział kompetencji, z uwzględnieniem statusu ekspertów, urzędników służby cywilnej i innych pracowników. Obecnie jest to rozporządzenie prezesa Rady Ministrów z 7 czerwca 2004 r. w sprawie nadania statutu Urzędowi Patentowemu Rzeczypospolitej Polskiej[14] . Na czele Urzędu Patentowego stoi prezes Urzędu Patentowego, który kieruje urzędem i reprezentuje go na zewnątrz oraz ustala szczegółową organizację wewnętrzną i szczegółowy zakres zadań komórek organizacyjnych.
Dotychczas wskazano już szereg zadań Urzędu Patentowego. Do pozostałych zadań należą:
a) rozstrzyganie spraw w postępowaniu spornym w zakresie określonym ustawą;
b) wydawanie organu urzędowego pod nazwą ”Wiadomości Urzędu Patentowego";
c) wydawanie Biuletynu Urzędu Patentowego;
d) udział w pracach organów międzynarodowych z tytułu zawartych przez Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w sprawach z zakresu własności przemysłowej, w szczególności konwencji paryskiej o ochronie własności przemysłowej.

Roszczenia w postępowaniu cywilnym
W trybie postępowania cywilnego, na zasadach ogólnych, rozpatrywane są w szczególności sprawy o:
1) ustalenie autorstwa projektu wynalazczego;
2) ustalenie prawa do patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji;
3) wynagrodzenie za korzystanie z projektu wynalazczego;
4) wynagrodzenie za korzystanie z wynalazku, wzoru użytkowego lub topografii do celów państwowych;
5) odszkodowanie za przejście na Skarb Państwa prawa do patentu lub prawa ochronnego odpowiednio na wynalazek tajny lub na wzór użytkowy tajny;
6) naruszenie patentu, dodatkowego prawa ochronnego, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji;
7) stwierdzenie prawa korzystania z wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego w przypadkach określonych w art. 71 i 75;
8) stwierdzenie prawa używania w ramach lokalnej działalności oznaczenia zarejestrowanego jako znak towarowy na rzecz innej osoby;
9) stwierdzenie prawa używania oznaczenia geograficznego;
10) stwierdzenie utraty prawa używania oznaczenia geograficznego;
11) przeniesienie patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy albo prawa z rejestracji wzoru przemysłowego lub topografii, uzyskanego przez osobę nieuprawnioną;
12) przeniesienie prawa ochronnego na znak towarowy w przypadku określonym w art. 161.

Sąd, rozstrzygając o naruszeniu prawa, może orzec, na wniosek uprawnionego, o będących własnością naruszającego bezprawnie wytworzonych lub oznaczonych wytworach oraz środkach i materiałach, które zostały użyte do ich wytworzenia lub oznaczenia. W szczególności sąd może orzec o ich wycofaniu z obrotu, przyznaniu uprawnionemu na poczet zasądzonej na jego rzecz sumy pieniężnej albo zniszczeniu. Orzekając, sąd uwzględnia wagę naruszenia oraz interesy osób trzecich.

Uprawniony z patentu, którego patent został naruszony, lub osoba, której ustawa na to zezwala, może żądać od naruszającego patent zaniechania naruszania, wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, a w razie zawinionego naruszenia również naprawienia wyrządzonej szkody:
a) na zasadach ogólnych albo
b) poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej opłacie licencyjnej albo innego stosownego wynagrodzenia, które w chwili ich dochodzenia byłyby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie z wynalazku.

Z kolei osoba, której prawo ochronne na znak towarowy zostało naruszone, lub osoba, której ustawa na to zezwala, może żądać od osoby, która naruszyła to prawo, zaniechania naruszania, wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, a w razie zawinionego naruszenia również naprawienia wyrządzonej szkody:
a) na zasadach ogólnych albo
b) poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej opłacie licencyjnej albo innego stosownego wynagrodzenia, które w chwili ich dochodzenia byłyby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie ze znaku towarowego.

Naruszenie prawa ochronnego na znak towarowy polega na bezprawnym używaniu w obrocie gospodarczym:
a) znaku identycznego z zarejestrowanym znakiem towarowym w odniesieniu do identycznych towarów;
b) znaku identycznego z zarejestrowanym znakiem towarowym lub podobnego w odniesieniu do towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, obejmujące w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem towarowym zarejestrowanym;
c) znaku identycznego z renomowanym znakiem towarowym, lub podobnego, zarejestrowanego w odniesieniu do jakichkolwiek towarów, jeżeli takie używanie może przynieść używającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego.

Zasięg terytorialny znaku towarowego

Należy też pamiętać, że wyróżnia się trzy systemy ochrony terytorialnej znaku
a) system krajowy – zgłoszenie znaku w urzędzie właściwym ds. ochrony własności przemysłowej w danym państwie. W wielu krajach, podczas dokonywania takiego zgłoszenia, konieczne jest działanie za pośrednictwem pełnomocnika, z reguły będącego odpowiednikiem polskiego rzecznika patentowego;
b) system regionalny – dokonanie zgłoszenia znaku we właściwym urzędzie regionalnym. Znak towarowy będzie wówczas chroniony na terytorium wszystkich państw członkowskich tego systemu. Jest to procedura właściwa dla wspólnotowych znaków towarowych. Podmiot, dokonując jednego zgłoszenia w Urzędzie Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (OHIM) w Alicante, może uzyskać ochronę swojego znaku towarowego na obszarze całej Unii Europejskiej. Innymi regionalnymi urzędami są: Urząd Znaków Towarowych Beneluksu (BTO), Afrykańska Organizacja Własności Przemysłowej (ARIPO);
c) system międzynarodowy (tzw. system madrycki) – dokonanie zgłoszenia znaku w Biurze Międzynarodowym Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) w Genewie za pośrednictwem Urzędu Patentowego RP. Rejestracja możliwa jest w wybranych państwach, będących stronami porozumienia madryckiego o międzynarodowej rejestracji znaków towarowych lub też protokołu do tego porozumienia[15] .

Wnioski

Jak wyjaśniono na wstępie, omówienie ponad trzystu artykułów ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej wydaje się mało celowe. Baza wiedzy dla przedstawicieli sektora kreatywnego ma zawierać wiedzę teoretyczną, wspieraną elementami praktycznymi, oraz wskazywać, gdzie poszukiwać niezbędnych wiadomości. Nie ulega jednak wątpliwości, że działania podejmowane na gruncie zastosowania tej ustawy powinny być realizowane z udziałem doświadczonych prawników.

Przypisy
Bibliografia
Lista publikacji, dotyczących tematyki artykułu
1. W. Cieślak, I. Płaczek, Niektóre zagadnienia karnoprawnej ochrony znaków towarowych, „Prokuratura i Prawo” 1999, nr 7-8
2. U. Promińska, Ustawa o znakach towarowych. Komentarz, Warszawa 1998
3. R. Skubisz, Prawo własności przemysłowej (Charakterystyka ogólna), PiP 2002, z. 3
4. A. Tomaszek, Efektywność ochrony praw do znaków towarowych, Monitor Prawniczy 2001, nr 17
5. R. Zawłocki, Przestępstwa przeciwko przedsiębiorcom. Komentarz, Warszawa 2003

Lista adresów internetowych, dotyczących tematyki artykułu [odczyt z 15.10.2013]
1. http://www.uprp.pl/jak-dokonac-zgloszenia-znaku-towarowego/Lead05,162,1714,4,index,pl,text/ - strona internetowa Urzędu Patentowego, na której znajdują się informacje, dotyczące procedury zgłaszania znaku towarowego
2. http://www.uprp.pl/co-to-jest-prawo-ochronne-na-znak-towarowy/Lead05,160,1710,4,index,pl,text/ - strona internetowa Urzędu Patentowego z wyjaśnieniami, dotyczącymi istoty znaku towarowego
3. http://www.rachelski.pl/jaki-znak-twoj/ - podstawowe informacje na temat znaku towarowego i firmy przedsiębiorcy oraz zależności między nimi
4. http://www.rachelski.pl/ochrona-prawna-elementow-tozsamosci-wizualnej-firmy/ - podstawowe informacje na temat ochrony prawnej elementów tożsamości wizualnej firmy
5. http://www.podatkirachunkowosc.bdo.pl/biuletyn/44/przepisy-prawne-i-orzecznictwo/zastrzeganie-znaku-towarowego-w-urzedzie-patentowym.html - praktyczny poradnik, dotyczący zastrzegania znaku towarowego