« Powrót

Podrozdział 1. Zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej



Drugi z rozdziałów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dotyczy zasad podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej (art. 14-22). Pierwszy z przepisów tego rozdziału zawiera postanowienie dotyczące wpisu mającego kluczowe znaczenie z punktu widzenia legalności podjęcia działalności gospodarczej. Zgodnie z nim przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym[1] .

Osoby fizyczne będące przedsiębiorcami podlegają wpisowi do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej CEIDG), zaś pozostałe podmioty prawa – spółki prawa handlowego zobowiązane są uzyskać wpis do Krajowego Rejestru Sądowego (dalej KRS), który funkcjonuje na podstawie ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym[2] (dalej ustawa o KRS). Warto nadmienić, że KRS – zgodnie z art. 2, ust. 2 ustawy o KRS, składa się z rejestru przedsiębiorców, rejestru dłużników niewypłacalnych oraz rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

Krajowy Rejestr Sądowy prowadzą w systemie informatycznym sądy rejonowe (sądy gospodarcze), obejmujące swoją właściwością obszar województwa lub jego część. Z kolei CEIDG, która funkcjonuje od 1 lipca 2011 r. jest prowadzona w systemie teleinformatycznym przez ministra właściwego do spraw gospodarki. Wcześniej ewidencję przedsiębiorców – osób fizycznych, prowadziły gminy właściwe dla miejsca zamieszkania przedsiębiorcy, jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej. Zadaniem CEIDG jest:
1. ewidencjonowanie przedsiębiorców będących osobami fizycznymi;
2. udostępnianie informacji o przedsiębiorcach i innych podmiotach w zakresie wskazanym w ustawie;
3. umożliwienie wglądu do danych bezpłatnie udostępnianych przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego;
4. umożliwienie ustalenia terminu i zakresu zmian wpisów w CEIDG oraz wprowadzającego je organu.

Zawieszenie działalności gospodarczej

Przedsiębiorca może czasowo zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej. Przyczyny przestoju mogą być różnorodne[3] . Należy jednak pamiętać o niezbędnych warunkach, których obowiązek realizacji nakłada polski ustawodawca. Zgodnie z art. 14a Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej uprawnienie do zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej dotyczy przedsiębiorcy niezatrudniającego pracowników. Drugim warunkiem jest granica czasowa – czas zawieszenia nie może być dłuższy niż 24 miesiące i nie krótszy niż 30 dni. Jeżeli okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej obejmuje wyłącznie pełny miesiąc luty danego roku kalendarzowego, za minimalny okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przyjmuje się liczbę dni miesiąca lutego przypadającą w danym roku kalendarzowym. Zawieszać działalność można kilkakrotnie, jednak zawsze musi być przestrzegana granica czasowa.

Uprawnienie, o którym mowa wyżej, dotyczy wyłącznie przedsiębiorców, którzy na dzień zawieszenia działalności nie posiadają statusu pracodawcy w rozumieniu przepisów prawa pracy, tj. nie zatrudniają pracowników. Pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Jeśli więc przedsiębiorca współpracuje z „pracownikami” na innej podstawie, np. umowy o dzieło, umowy zlecenia, wówczas przysługuje mu prawo do zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej.

Warto w tym miejscu zaznaczyć, że ze względu na prowadzoną w Polsce politykę prorodzinną, w dniu 1 września 2013 r. weszła w życie nowelizacja Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, która zakłada, że przedsiębiorca niezatrudniający pracowników prowadzący działalność gospodarczą przez okres co najmniej 6 miesięcy może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 5. roku życia, a w przypadku dziecka, które z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wymaga osobistej opieki osoby prowadzącej działalność gospodarczą, na okres do 6 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia[4] . Z tego uprawnienia przedsiębiorca może korzystać jednorazowo w całości lub w nie więcej niż 4 częściach.

Z kolei w przypadku wykonywania działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej jest skuteczne pod warunkiem jej zawieszenia przez wszystkich wspólników. Przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą jako wspólnik w więcej niż jednej spółce cywilnej może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej w jednej lub kilku takich spółkach.

Jaki charakter posiada zawieszenie działalności gospodarczej? Zawieszenie działalności gospodarczej na podstawie art. 14a Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie jest równoznaczne z zaprzestaniem działalności, ale oznacza jej ograniczenie – do czynności dozwolonych na podstawie ustawy w okresie zawieszenia[5] . Również przedstawiciele doktryny podają pewne wytyczne związane z właściwym rozumieniem tego terminu. Na przykład J. Nitkowska przez „zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej” rozumie czasowe, dozwolone przepisami prawa, zależne wyłącznie od woli przedsiębiorcy, zaprzestanie wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej. Okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej jest zatem okresem przerwy w wykonywaniu działalności gospodarczej przez danego przedsiębiorcę[6] .

Pewien wgląd w zakres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej daje również ustawodawca ponieważ w art. 14a, ust. 4 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wskazuje, jakie czynności przedsiębiorca może jednak wykonywać. Do katalogu uprawnień i obowiązków należą:
1. prawo do wykonywania wszelkich czynności niezbędnych do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów;
2. prawo do przyjmowania należności wraz z obowiązkiem regulowania zobowiązań, powstałych przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej;
3. prawo zbywania własnych środków trwałych i wyposażenia;
4. prawo albo obowiązek uczestniczenia w postępowaniach sądowych, postępowaniach podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością gospodarczą wykonywaną przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej;
5. te związane z wykonywaniem wszelkich obowiązków nakazanych przepisami prawa;
6. uprawnienie do osiągania przychodów finansowych, także z działalności prowadzonej przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej;
7. poddanie się kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą.

Zarówno zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej, jak i wznowienie wykonywania działalności gospodarczej nie następuje z urzędu; niezbędny jest formalny wniosek zainteresowanego przedsiębiorcy. To właśnie treść tego wniosku stanowi o tym, kiedy rozpoczyna się okres zawieszenia. Zgodnie z przepisami okres zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej rozpoczyna się od dnia wskazanego we wniosku o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej, nie wcześniej niż w dniu złożenia wniosku, i trwa do dnia złożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej lub do dnia wskazanego w tym wniosku, który nie może być wcześniejszy niż dzień złożenia wniosku.

Pozostałe zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej

1. Obowiązek informacyjny

Ustawodawca przewiduje pewien charakterystyczny obowiązek informacyjny. Zgodnie z art. 16 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorca wpisany do rejestru przedsiębiorców albo ewidencji jest obowiązany umieszczać w oświadczeniach pisemnych, skierowanych w zakresie swojej działalności do oznaczonych osób i organów, numer identyfikacji podatkowej (NIP) oraz posługiwać się tym numerem w obrocie prawnym i gospodarczym. Przedmiotowy obowiązek nie uchybia obowiązkom określonych w przepisach szczególnych. Te odrębne przepisy dotyczą prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki komandytowo-akcyjnej, z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcyjnej. W tych przypadkach pisma i zamówienia handlowe składane przez spółki w formie papierowej i elektronicznej, a także informacje na stronach internetowych spółki powinny zawierać w pismach handlowych lub na stronie internetowej przedsiębiorcy powinny zostać ujawnione następujące informacje:
1. firmę spółki, jej siedzibę i adres;
2. oznaczenie sądu rejestrowego, w którym przechowywana jest dokumentacja spółki oraz numer, pod którym spółka jest wpisana do rejestru;
3. numer identyfikacji podatkowej (NIP);
4. wysokość kapitału zakładowego i kapitału wpłaconego[7] .

Należy kierować się starannością przy realizacji ww. obowiązku, ponieważ brak tych informacji może skutkować obowiązkiem zapłaty grzywny w wysokości do 5 000 złotych.

2. Uczciwość kupiecka

Przedsiębiorca zobowiązany jest wykonywać działalność gospodarczą na zasadach uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz słusznych interesów konsumentów. Chodzi tutaj o tzw. uczciwość kupiecką[8] . Według Słownika Języka Polskiego „uczciwy” to rzetelny w postępowaniu, szanujący cudzą własność, niezdolny do oszustwa, zgodny z przyjętymi zasadami lub prawem, rzeczywistością lub prawdą [9]. Przywołanie tej definicji daje pewne wytyczne co do charakteru działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę.

Warto jednak podkreślić pozostałe terminy stosowane przez ustawodawcę: „zasady uczciwej konkurencji”, „poszanowanie dobrych obyczajów”, „słuszne interesy konsumentów”. Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nie definiuje tych pojęć.

Odnosząc się do pierwszego z terminów – „zasady uczciwej konkurencji” – należy zapoznać się z przepisami ustawą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji[10] (dalej u.z.n.k.), ponieważ ustawa ta zawiera legalną definicję tego terminu. Zgodnie z art. 3, ust. 1 u.z.n.k. czynem takim jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Jednocześnie ustawodawca podał przykładowy katalog takich działań stanowiących czyny nieuczciwej konkurencji, a wśród nich: wprowadzające w błąd oznaczenie przedsiębiorstwa, fałszywe lub oszukańcze oznaczenie pochodzenia geograficznego towarów albo usług, wprowadzające w błąd oznaczenie towarów lub usług, naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa, nakłanianie do rozwiązania lub niewykonania umowy, naśladownictwo produktów, pomawianie lub nieuczciwe zachwalanie, utrudnianie dostępu do rynku, przekupstwo osoby pełniącej funkcję publiczną, a także nieuczciwa lub zakazana reklama, organizowanie systemu sprzedaży lawinowej oraz prowadzenie lub organizowanie działalności w systemie konsorcyjnym. Nie jest celowe, aby w niniejszym artykule omawiać poszczególne czyny z u.z.n.k, jednak każdy przedsiębiorca powinien znać treść tej regulacji.

Jaki są skutki prawne dopuszczania się czynów nieuczciwej konkurencji i naruszenia przepisów powołanej ustawy? Zgodnie z art. 18 u.z.n.k. w przypadku dokonania czynu nieuczciwej konkurencji przedsiębiorca, którego interes został zagrożony lub naruszony, może żądać:
a) zaniechania niedozwolonych działań,
b) usunięcia skutków niedozwolonych działań,
c) złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie,
d) naprawienia wyrządzonej szkody, na zasadach ogólnych,
e) wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, na zasadach ogólnych oraz
f) zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej lub ochroną dziedzictwa narodowego, jeżeli czyn nieuczciwej konkurencji był zawiniony.

Należy podkreślić, że ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji z 1993 r. jest jedną z ważniejszych i każdy przedsiębiorca powinien się z nią zapoznać i mieć orientację w zakresie zastosowanej przez ustawodawcę terminologii.

Przedsiębiorca zobowiązany jest również do wykonywania działalności gospodarczej na zasadzie poszanowania dobrych obyczajów. W polskim ustawodawstwie nie istnieje legalna definicja tego terminu. Jego zakres znaczeniowy jest szeroko komentowany przez przedstawicieli doktryny, jak i orzecznictwo sądów powszechnych. Najczęściej, na gruncie obrotu handlowego, termin ten bywa utożsamiany z zespołem norm etyczno-moralnych postępowania w działalności gospodarczej[11] , czyli powoływaną już wcześniej uczciwością kupiecką[12] . M. Knypl i K. Trzciński słusznie zauważają, że poszczególne branże mogą wykształcać różnorodne „dobre obyczaje” różniące się swoją treścią[13] .

Ostatnim z wymogów nakładanych przez ustawodawcę jest uwzględnianie przez przedsiębiorcę „słusznych interesów konsumentów”. Również i w tym przypadku niezbędne staje się skorzystanie z terminologii innej ustawy – ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów[14] , w której zdefiniowano pojęcie zachowania stanowiącego praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Ustawodawca podał przykłady praktyk stanowiących bezprawne działanie przedsiębiorcy godzące w interesy konsumentów. Wśród nich, w art. 23a powołanej ustawy, wskazuje się na:
a) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone[15] ,
b) naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji,
c) nieuczciwą lub wprowadzającą w błąd reklamę.
Powyższe uwagi mają szczególne znaczenie wtedy, gdy przedsiębiorca decyduje się na tworzenie regulaminów sklepów internetowych lub portali, za pośrednictwem których chce świadczyć usługi na rzecz konsumentów. Treść tych regulacji wymaga starannej analizy i dostosowania do przepisów prawa.

3. Pozostałe zasady

Polski przedsiębiorca powinien również pamiętać również o pozostałych zasadach podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej, wśród nich m.in.:
a)jeżeli przepisy szczególne nakładają obowiązek posiadania odpowiednich uprawnień zawodowych przy wykonywaniu określonego rodzaju działalności gospodarczej, przedsiębiorca jest obowiązany zapewnić, aby czynności w ramach działalności gospodarczej były wykonywane bezpośrednio przez osobę legitymującą się posiadaniem takich uprawnień zawodowych. Przykład: notariusz, radca prawny, lekarz;
b)przedsiębiorca jest obowiązany spełniać określone przepisami prawa warunki wykonywania działalności gospodarczej, w szczególności dotyczące ochrony przed zagrożeniem życia, zdrowia ludzkiego i moralności publicznej, a także ochrony środowiska. Niezbędna jest wiedza na temat innych regulacji ustawowych, które nakładają szereg innych obowiązków, w katalogu znajdują się m.in.:
- ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.);
- ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r., nr 136, poz. 914 ze zm.);
- ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U., nr 122, poz. 1321 ze zm.);
- ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2008 r., nr 234, poz. 1570 ze zm.);
- ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.);
c)jeżeli przedsiębiorca oferuje towary lub usługi w sprzedaży bezpośredniej lub sprzedaży na odległość za pośrednictwem środków masowego przekazu, sieci teleinformatycznych lub druków bezadresowych, jest on obowiązany do podania w ofercie co najmniej następujących danych:
- firmy przedsiębiorcy;
- numeru identyfikacji podatkowej (NIP);
- siedziby i adresu przedsiębiorcy;
d)przedsiębiorca wprowadzający towar do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany do zamieszczenia na towarze, jego opakowaniu, etykiecie, instrukcji lub do dostarczenia w inny, zwyczajowo przyjęty sposób, pisemnych informacji w języku polskim:
- określających firmę przedsiębiorcy i jego adres;
- umożliwiających identyfikację towaru.

Transakcje płatnicze przedsiębiorców

Przekazywanie środków płatniczych za pośrednictwem rachunków bankowych jest dziś typowym działaniem. Niejeden jednak nie wie, że wynika to z regulacji ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 22 tejże ustawy dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy w każdym przypadku, gdy:
a) stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz
b) jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15 000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji.

Posiadanie przez przedsiębiorcę rachunku bankowego ma istotne znaczenie ze względów podatkowych, bo pozwala państwu dbać o przejrzystość finansów publicznych – ogranicza sposobność uchylania się od odprowadzania należnych podatków albo tzw. „prania brudnych pieniędzy”[16] . Według definicji Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, „pranie brudnych pieniędzy” to procedura legalizowania dochodów osiągniętych niezgodnie z prawem[17] .

Należy też pamiętać, że ustawy podatkowe nakładają na przedsiębiorców określone wymagania związane z dokonywaniem i przyjmowaniem płatności przez system bankowy. Na przykład art. 61 Ustawy – ordynacja podatkowa[18] mówi, że zapłata podatków przez podatników prowadzących działalność gospodarczą i obowiązanych do prowadzenia księgi rachunkowej lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów następuje w formie polecenia przelewu. Jednak zapłata podatków przez tzw. mikroprzedsiębiorców może nastąpić gotówką. Przedsiębiorcy mogą dokonywać zapłaty podatków niezwiązanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Przedsiębiorcy niejednokrotnie mają trudności z ustaleniem znaczenia pojęciowego terminu „jednorazowa wartość transakcji”. Termin należy definiować jako łączną wartość wierzytelności lub zobowiązań określoną w umowie pomiędzy przedsiębiorcami[19] . Przedsiębiorcy zobowiązani są skorzystać z rachunku bankowego nawet wtedy, gdy wartość świadczenia pieniężnego przekracza wspomniane 15 000 euro, ale przedsiębiorcy dokonują płatności w ratach, z których poszczególne części są niższe niż ustawowy próg[20] .

Punkt kontaktowy

Ustawodawca w 2010 r. wprowadził do ustawy rozdział poświęcony tzw. punktowi kontaktowemu, który jest prowadzony przez ministra właściwego do spraw gospodarki. Warto zaznaczyć, że jest to jeden z przepisów, którego wprowadzenia wymagała Unia Europejska – Dyrektywa 2006/123/WE z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług na rynku wewnętrznym, która posługuje się terminem „pojedynczego punktu kontaktowego”[21] . Artykuł 6 powołanej dyrektywy stanowi, że państwa członkowskie zapewniają usługodawcom możliwość dopełnienia następujących procedur i formalności poprzez pojedyncze punkty kontaktowe:
a) wszelkie procedury i formalności konieczne do podjęcia działalności usługowej przez usługodawcę, w szczególności wszelkie oświadczenia, notyfikacje lub wnioski niezbędne do uzyskania od właściwych organów zezwolenia, w tym wnioski o wpis do rejestru, wykazu bądź bazy danych lub wnioski o rejestrację w zrzeszeniach lub stowarzyszeniach zawodowych;
b) wszelkie wnioski o uzyskanie zezwolenia niezbędnego do prowadzenia przez usługodawcę działalności usługowej.

Punkt kontaktowy zwany w praktyce „pojedynczym punktem kontaktowym” rzeczywiście stanowi przydatną pomoc dla przedsiębiorców. Jest prowadzony w formie elektronicznej i znajduje się na stronie http://www.eu-go.gov.pl/. Z pomocą powołanej strony WWW można sformalizować niezbędne czynności związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz uzyskać dostęp do aktualnej wiedzy z tego zakresu, co ma ułatwić przedsiębiorcom poruszanie się po wielu, niejednokrotnie niezrozumiałych przepisach prawa. Zgodnie z art. 22b Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, punkt kontaktowy zapewnia dostęp do informacji dotyczących:
a) procedur i formalności wymaganych przy podejmowaniu, wykonywaniu lub zakończeniu działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
b) ogólnych zasad świadczenia usług w państwach, o których mowa w art. 13 ust. 1, w szczególności w zakresie ochrony konsumentów;
c) danych kontaktowych właściwych organów wraz ze wskazaniem zakresu ich kompetencji;
d) sposobów i warunków dostępu do rejestrów publicznych i publicznych baz danych dotyczących działalności gospodarczej i przedsiębiorców;
e) środków prawnych przysługujących w przypadku sporu między właściwym organem a przedsiębiorcą lub konsumentem, między przedsiębiorcą a konsumentem oraz między przedsiębiorcami;
f) wydanych lub opracowanych przez właściwe organy wyjaśnień w zakresie przepisów dotyczących podejmowania, wykonywania i zakończenia działalności gospodarczej;
g) danych kontaktowych stowarzyszeń i organizacji, które mogą udzielić praktycznej pomocy przedsiębiorcom lub konsumentom;
h) praw i obowiązków pracowników i pracodawców.
Narzędzie, jakim jest pojedynczy punkt kontaktowy, chociaż nie prowadzi doradztwa w indywidualnych sprawach, rzeczywiście stanowi praktyczną pomoc dla polskich przedsiębiorców. Niestety, praktyka pokazuje, że nadal bywa rzadko wykorzystywany.

Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej – CEIDG

Już w 2008 r. ustawodawca wprowadził istotne zmiany w zakresie funkcjonowania ewidencji działalności gospodarczej[22] . Z kolei w dniu 1 lipca 2011 r. zaczęła obowiązywać nowa forma ewidencji działalności gospodarczej pod nazwą Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej – w skrócie CEIDG[23] . Zgodnie z art. 23 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jej celem jest:
a) ewidencjonowanie przedsiębiorców będących osobami fizycznymi;
b) udostępnianie informacji o przedsiębiorcach i innych podmiotach w zakresie wskazanym w ustawie;
c) umożliwienie wglądu do danych bezpłatnie udostępnianych przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego;
d) umożliwienie ustalenia terminu i zakresu zmian wpisów w CEIDG oraz wprowadzającego je organu.
Obecnie zintegrowany wniosek o wpis do CEIDG pozwala przedsiębiorcy złożyć oświadczenie o wyborze formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych albo wniosku o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej[24] .

Co podlega wpisowi do CEIDG? Katalog danych jest określony w art. 25 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej:
a) firma przedsiębiorcy oraz jego numer PESEL, o ile taki posiada;
b) data urodzenia przedsiębiorcy;
c) numer identyfikacyjny REGON przedsiębiorcy, o ile taki posiada;
d) numer identyfikacji podatkowej (NIP);
e) informacja o obywatelstwie polskim przedsiębiorcy, o ile takie posiada, i innych obywatelstwach przedsiębiorcy;
f) oznaczenie miejsca zamieszkania i adresu zamieszkania przedsiębiorcy, adres do doręczeń przedsiębiorcy oraz adresy, pod którymi jest wykonywana działalność gospodarcza, w tym adres głównego miejsca wykonywania działalności i oddziału, jeżeli został utworzony; dane te są zgodne z oznaczeniami kodowymi przyjętymi w krajowym rejestrze urzędowym podziału terytorialnego kraju, o ile to w danym przypadku możliwe;
g) adres poczty elektronicznej przedsiębiorcy oraz jego strony internetowej, o ile przedsiębiorca takie posiada i zgłosił te informacje we wniosku o wpis do CEIDG;
h) data rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej;
i) określenie przedmiotów wykonywanej działalności gospodarczej, zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD);
j) informacje o istnieniu lub ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej;
k) numer identyfikacji podatkowej (NIP) oraz numer identyfikacyjny REGON spółek cywilnych, jeżeli przedsiębiorca zawarł umowy takich spółek;
l) dane pełnomocnika upoważnionego do prowadzenia spraw przedsiębiorcy, wraz ze wskazaniem zakresu spraw, które obejmuje dane pełnomocnictwo, o ile przedsiębiorca udzielił pełnomocnictwa i zgłosił informację o jego udzieleniu we wniosku o wpis do CEIDG;
m) informacja o zawieszeniu i wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej;
n) informacja o ograniczeniu lub utracie zdolności do czynności prawnych oraz ustanowieniu kurateli lub opieki;
o) informacja o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu, o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika, zmianie postanowienia o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu na postanowienie o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika i zakończeniu tego postępowania;
p) informacja o wszczęciu postępowania naprawczego;
r) informacja o przekształceniu przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą w jednoosobową spółkę kapitałową;
s) informacja o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej;
t) informacja o zakazie wykonywania określonego zawodu, którego wykonywanie przez przedsiębiorcę podlega wpisowi do CEIDG;
u) informacja o zakazie prowadzenia działalności związanej z wychowaniem, leczeniem, edukacją małoletnich lub z opieką nad nimi;
v) informacja o wykreśleniu wpisu w CEIDG.

Wśród przedsiębiorców niejednokrotnie bywają prowadzone rozmowy na temat tzw. „jednego okienka”. Chodzi o to, że począwszy od 1 lipca 2011 r. wniosek składany do CEIDG jest wnioskiem zintegrowanym, ponieważ zgodnie z art. 25 ust. 5 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej integralną częścią wniosku o wpis jest żądanie:
a) wpisu albo zmiany wpisu do Krajowego Rejestru Urzędowego Podmiotów Gospodarki Narodowej (REGON);
b) zgłoszenia identyfikacyjnego albo aktualizacyjnego, o którym mowa w przepisach o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników;
c) zgłoszenia płatnika składek albo jego zmiany w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych albo zgłoszenia oświadczenia o kontynuowaniu ubezpieczenia społecznego rolników w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Powyższe oznacza, że przedsiębiorca składając wniosek, składa jeden, kompletny, zawierający – poza wnioskiem o wpis do CEIDG – również wniosek o wpis do rejestrów prowadzonych w celach statystycznych, podatkowych oraz ubezpieczeń społecznych.

Warto zaznaczyć, że niektóre z wyżej wskazanych informacji przekazywane są do CEIDG przez różne podmioty. Tytułem przykładu:
a) sąd upadłościowy zgłasza informację m.in. o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika, zmianie postanowienia o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu, na postanowienie o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika i zakończeniu tego postępowania, na postanowienie o wszczęciu postępowania naprawczego,
b) Centralna Informacja Krajowego Rejestru Sądowego – informację o przekształceniu przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą w jednoosobową spółkę kapitałową,
c) Krajowy Rejestr Karny – informację o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej, o zakazie wykonywania określonego zawodu, którego wykonywanie przez przedsiębiorcę podlega wpisowi do CEIDG.
Pozostałe przypadki współpracy różnych organów należy pozostawić Czytelnikowi do zapoznania się bezpośrednio tekście ustawy.

CEIDG pełni rolę informacyjną. Wyrazem tej funkcji jest art. 37 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, który określa, jakie dane i informacje są udostępnianie przez CEIDG. Chcąc sprawdzić kontrahenta, można odwiedzić stronę internetową https://prod.ceidg.gov.pl/CEIDG/ceidg.public.ui/search.aspx, podać niektóre z danych identyfikujących daną osobę fizyczną, aby sprawdzić czy jest wpisana do CEIDG i ustalić np. jej adresy: głównego i dodatkowego miejsca wykonywania działalności gospodarczej, do doręczeń, REGON, NIP, firmę, adres poczty elektronicznej, obywatelstwo, spółki cywilne, których wspólnikiem jest przedsiębiorca, zakazy, informacje dotyczące upadłości albo postępowania przedsiębiorcy, pełnomocników, rodzaj przeważającej działalności gospodarczej. Utworzony przez ustawodawcę system stanowi więc znaczne ułatwienie dla prowadzenia działalności gospodarczej. Obecnie kontrahent nie musi udawać się do odpowiedniego urzędu i uzyskiwać tam pisemnego zaświadczenia z ewidencji gospodarczej – jak to miało miejsce w przeszłości. Wystarczy odwiedzić stronę internetową i natychmiast uzyskać niezbędne dane.

Ograniczona swoboda prowadzenia działalności gospodarczej

Wbrew nazwie Ustawy – o swobodzie działalności gospodarczej – ta ustawowa wolność nie ma absolutnego charakteru, ponieważ jest ograniczana przez koncesje, zezwolenia i licencje[25] . Zgodnie z art. 46 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej uzyskania koncesji wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie:
a) poszukiwania, rozpoznawania złóż węglowodorów oraz kopalin stałych objętych własnością górniczą, poszukiwania lub rozpoznawania kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, wydobywania kopalin ze złóż, podziemnego bezzbiornikowego magazynowania substancji, podziemnego składowania odpadów oraz podziemnego składowania dwutlenku węgla; b) wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym;
c) przesyłania dwutlenku węgla w celu jego podziemnego składowania;
d) wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji i obrotu paliwami i energią;
e) ochrony osób i mienia;
f) rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych, z wyłączeniem programów rozpowszechnianych wyłącznie w systemie teleinformatycznym, które nie są rozprowadzane naziemnie, satelitarnie lub w sieciach kablowych;
g) przewozów lotniczych;
h) prowadzenia kasyna gry.
Oczywiście ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nie określa szczegółowego zakresu i warunków ww. działalności, ponieważ robią to odrębne ustawy.
Warto nadmienić, że ustawodawca nie ma w zakresie ustanawiania koncesji pełnej dowolności, ponieważ wprowadzenie innych koncesji w dziedzinach działalności gospodarczej mających szczególne znaczenie ze względu na bezpieczeństwo państwa lub obywateli albo inny ważny interes publiczny jest dopuszczalne tylko w przypadku, gdy działalność ta nie może być wykonywana jako wolna lub po uzyskaniu wpisu do rejestru działalności regulowanej albo zezwolenia oraz wymaga zmiany niniejszej ustawy (zob. art. 46, ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej).

Jaki charakter prawny posiada koncesja ?[26] Jest to decyzja administracyjna w rozumieniu przepisów ustawy kodeks postępowania administracyjnego[27] . Wydawana jest najczęściej przez naczelne lub centralne organy administracji publicznej. Koncesja nie może być przedmiotem sukcesji, ponieważ nie może być przedmiotem obrotu[28] . Według Sądu Najwyższego koncesja jest publicznym uprawnieniem podmiotowym przyznanym w drodze decyzji właściwego organu administracji publicznej indywidualnie oznaczonemu podmiotowi, który spełnia ustawowo określone wymagania zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe wykonywania określonego rodzaju działalności gospodarczej[29] .

Ponadto ustawa o swobodzie działalności gospodarczej przewiduje obowiązek uzyskiwania zezwolenia na prowadzenie określonej działalności gospodarczej (art. 75 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Na potrzeby niniejszego artykułu można przywołać tylko kilka ustaw, w których taki obowiązek przewidziano:
a) Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1356);
b) Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U., nr 201, poz. 1540 ze zm.);
c) Ustawa z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz. U. z 2007 r., nr 42, poz. 274, z 2008 r. nr 118, poz. 746 oraz z 2009 r., nr 18, poz. 97);
d) Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391, ze zm.);
e) Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r., poz. 124);
f) Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r., nr 211, poz. 1384, ze zm.);
g) Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2009 r., nr 185, poz. 1439, ze zm.);
h) Ustawa z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz. U. z 2010 r., nr 34, poz. 189, ze zm.).

Zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej są, podobnie jak koncesje, decyzjami administracyjnymi, stanowiącymi przyzwolenie odpowiednich organów administracyjnych na podjęcie działalności gospodarczej, co do której wolność gospodarcza została ograniczona ze względu na ważny interes publiczny, potrzebę ochrony innych praw i wolności konstytucyjnie chronionych, ochronę środowiska czy też ochronę moralności publicznej.

Z kolei uzyskania licencji wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie określonym w przepisach:
a) Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym;
b) Ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r., nr 16, poz. 94, ze zm.).

Kontrola działalności gospodarczej

O ile ograniczanie swobody prowadzenia działalności gospodarczej poprzez koncesje, licencje i zezwolenia może mieć mniejsze znaczenie dla sektora kreatywnego, o tyle ustawowe reguły kontroli działalności gospodarczej dotyczą wszystkich przedsiębiorców bez wyjątku (zob. art. 77 i n. Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej).

Czym jest kontrola? Najczęściej bywa przywoływana definicja sformułowana przez J. Bocia: kontrola to proces składający się z pewnych elementów: zbadania istniejącego stanu rzeczy, zbadania zgodności stanu zastanego ze stanem postulowanym oraz ustalenia zasięgu i przyczyn rozbieżności, przekazania ich wyniku, również czasem dyspozycji z tego wynikających zarówno kontrolowanemu, jak i podmiotowi zwierzchniemu nad kontrolującym[30] . Z kolei według J. Starościaka kontrola to obserwowanie, ustalanie, czy wykrywanie stanu faktycznego, porównywanie rzeczywistości z zamierzeniami, występowanie przeciwko zjawiskom niekorzystnym i sygnalizowanie tego faktu jednostkom kompetentnym[...][31] .

Czy do osoby, która prowadzi niezarejestrowaną działalność gospodarczą znajdą zastosowanie przepisy Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej? Do osoby, która nie spełniła ustawowych obowiązków, nie dokonując zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej, tym samym nie nabywając statusu przedsiębiorcy, nie powinny mieć zastosowania przepisy dotyczące wykonywania kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy zawarte w Ustawie o swobodzie działalności gospodarczej[32] .

Należy pamiętać, że zasadą jest zawiadamianie przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli. Jednak ustawodawca przewidział wypadki, gdy takiego zawiadomienia się nie dokonuje (art. 79, ust. 2 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej):
a) kontrola ma zostać przeprowadzona na podstawie bezpośrednio stosowanych przepisów powszechnie obowiązującego prawa wspólnotowego albo na podstawie ratyfikowanej umowy międzynarodowej;
b) przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia;
c) kontrola jest przeprowadzana na podstawie przepisów Ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U., nr 169, poz. 1200, ze zm.);
d) kontrola jest prowadzona w toku postępowania prowadzonego na podstawie przepisów Ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331, ze zm.);
e) przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego;
f) przedsiębiorca nie ma adresu zamieszkania lub adresu siedziby lub doręczanie pism na podane adresy było bezskuteczne lub utrudnione;
g) kontrola dotyczy zasadności zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług;
h) kontrola dotyczy niezgłoszonej do opodatkowania działalności gospodarczej;
i) kontrola ma być podjęta dzięki informacjom uzyskanym na podstawie przepisów o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o przeciwdziałaniu finansowaniu terroryzmu;
j) ma charakter doraźny, dotyczący ewidencjonowania obrotu za pomocą kasy rejestrującej, użytkowania kasy rejestrującej lub sporządzania spisu z natury.

Kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia.

Przedsiębiorca powinien wiedzieć, że w art. 79 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej ustawodawca ustanowił zasady regulujące: (i) warunki i wymogi formalne zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli (warunki, wymogi formalne), (ii), odstępstwa od dokonywania zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, (iii) termin wszczęcia kontroli.

Wśród pozostałych niezbędnych zasad określonych ustawą kontrola powinna spełniać następujące zasady (przykłady):
a) czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organów kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli (choć są wyjątki, np. w art. 284a, § 1 Ustawy Ordynacja podatkowa) – patrz art. 79a, ust. 1 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej;
b) zakres kontroli nie może wykraczać poza zakres wskazany w upoważnieniu – patrz art. 79a, ust. 8 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej;
c) w przypadku wszczęcia czynności kontrolnych po okazaniu legitymacji służbowej, przed podjęciem pierwszej czynności kontrolnej, osoba podejmująca kontrolę ma obowiązek poinformować kontrolowanego przedsiębiorcę lub osobę, wobec której podjęto czynności kontrolne, o jego prawach i obowiązkach w trakcie kontroli – patrz art. 79b Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej;
d) czynności kontrolne powinny być przeprowadzane w sposób sprawny i możliwie niezakłócający funkcjonowania kontrolowanego przedsiębiorcy – art. 80b Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej;
e) z pewnymi wyjątkami, o których stanowi art. 82, ust. 1 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, nie można równocześnie podejmować i prowadzić więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy;
f) czas trwania – i tutaj są pewne wyjątki – wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać:
- w odniesieniu do mikroprzedsiębiorców – 12 dni roboczych;
- w odniesieniu do małych przedsiębiorców – 18 dni roboczych;
- w odniesieniu do średnich przedsiębiorców – 24 dni roboczych;
- w odniesieniu do pozostałych przedsiębiorców – 48 dni roboczych.

Oddziały i przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych

Przedstawiciele sektora kreatywnego mogą spotkać się z propozycją nawiązania współpracy z potencjalnym klientem lub kontrahentem spoza granic Polski, który może być zainteresowany prowadzeniem działalności w kraju. Dla wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Polski przedsiębiorcy zagraniczni mogą, na zasadzie wzajemności, o ile ratyfikowane umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, tworzyć oddziały z siedzibą w Polsce (patrz art. 85 i n. Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Oddział przedsiębiorcy zagranicznego to wyodrębniona pod względem organizacyjnym, ekonomicznym i technicznym, lecz nieposiadająca podmiotowości (osobowości prawnej) w stosunkach gospodarczych struktura organizacyjna[33] . Nie ma tutaj jednak dowolności, ponieważ przedsiębiorca zagraniczny tworzący oddział może wykonywać działalność gospodarczą wyłącznie w zakresie przedmiotu działalności przedsiębiorcy zagranicznego (art. 86 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej).

Z kolei w przypadku przedstawicielstwa warto pamiętać o tym, że zakres jego działania może obejmować wyłącznie prowadzenie działalności w zakresie reklamy i promocji przedsiębiorcy zagranicznego (art. 94 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Kategorie przedsiębiorców

W prasie popularnonaukowej niejednokrotnie autorzy posługują się różnymi terminami kategorii przedsiębiorców. Warto wiedzieć, że definicje te zostały wyjaśnione w Ustawie o swobodzie działalności gospodarczej (zob. art. 104 i n. Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). I tak:
a) za mikroprzedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:
- zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz
- osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów euro lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 2 milionów euro;
b) za małego przedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:
- zatrudniał średniorocznie mniej niż 50 pracowników oraz
- osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 10 milionów euro lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 10 milionów euro;
c) za średniego przedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych:
- zatrudniał średniorocznie mniej niż 250 pracowników oraz
- osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 50 milionów euro lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 43 milionów euro.

Wnioski

Sektor kreatywny w Polsce cechuje znaczący rozwój. Słuszna zdaje się teza, że przedsiębiorcy skupieni wokół branż tego sektora stanowią szansę dla polskiej gospodarki. Należy jednak pamiętać, że w polskich warunkach gospodarczych podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej nie należy do zadań najłatwiejszych. Wynika to z dwóch powodów – jednym z nich jest słaba znajomość przepisów przez polskich przedsiębiorców. Drugi powód dotyczy bezpośrednio szeregu przepisów, które wciąż utrudniają prowadzenie tej ważnej dla gospodarki działalności, choć ustawodawca wprowadza efektywne rozwiązania dla biznesu, co wykazał powyższy artykuł. Być może pierwszy powód – nieznajomość przepisów, wynika z drugiego – ich zawiłości. Niezależnie od tych trudności opanowanie podstawowych przepisów dotyczących działalności gospodarczej skutecznie ułatwia funkcjonowanie w obrocie gospodarczym.

Przypisy
Bibliografia
Lista publikacji dotycząca tematyki artykułu
1. J. Boć, Kontrola prawna administracji [w:] Prawo administracyjne, red. J. Boć, Wrocław 1994.
2. W.J. Katner, Prawo działalności gospodarczej. Komentarz. Orzecznictwo. Piśmiennictwo, Warszawa 2003.
3. B. Jaworska-Dębska, Charakter prawny koncesji na działalność gospodarczą, „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” 1994, nr 3.
4. W. Markowski, ABC – jak założyć i prowadzić własną firmę, Warszawa 2010.
5. J. Nitkowska, Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej w świetle ustawy o swobodzie działalności, „Służba Pracownicza” z 2012, nr 2.
6. Leksykon prawa gospodarczego publicznego. 100 podstawowych pojęć, red. A. Powałowski, Warszawa 2009.
7. R. Stefanicki, Dobre obyczaje w prawie polskim, „Przegląd Prawa Handlowego” 2002, nr 5.
8. T. Szanciło, Przedsiębiorca w prawie polskim, „Przegląd Prawa Handlowego” 2005, nr 3.
9. M.A. Waligórski, Prawo przedsiębiorcy do zawieszania i wznawiania wykonywania działalności gospodarczej, „Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego” 2009, nr 8.

Lista adresów internetowych dotycząca tematyki artykułu, [odczyt z 15.10.2013]
1. https://prod.ceidg.gov.pl/ceidg.cms.engine/ – strona internetowa Centralnej Informacji i Ewidencji o Działalności Gospodarczej.
2. http://www.eu-go.gov.pl/ – strona internetowa Pojedynczego Punktu Kontaktowego.
3. http://www.een.org.pl/index.php/dzialalnosc-gospodarcza---
spis/page/6/articles/mniej-obowiazkow-informacyjnych-dla-przedsiebiorcow-od-2012-roku.html – strona internetowa omawiająca nowelizację dotyczącą odformalizowania niektórych obowiązków przedsiębiorców.
4. http://opensolution.org/obowiazki-informacyjne-e-przedsiebiorcy,pl,202.html – strona internetowa omawiająca obowiązki informacyjne przedsiębiorców.
5. http://www.bankier.pl/wiadomosc/Kiedy-podatnik-przedsiebiorca-musi-miec-konto-bankowe-2518907.html – strona internetowa omawiająca obowiązki dotyczące posiadania przez przedsiębiorcę rachunku bankowego.